వస్తువు కొనేటప్పుడు డబ్బులు చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు.. వడ్డీ కూడా ఉండదు.. ఇప్పుడే కొనండి.. తర్వాత చెల్లించండి.. ఆన్‌లైన్ షాపింగ్‌ నుంచి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల కొనుగోలు వరకు ప్రస్తుతం తరచూ వినిపిస్తున్న ఆఫర్‌ ఇదే. దీన్నే ‘బై నౌ.. పే లేటర్‌’ (Buy Now, Pay Later – BNPL) అంటారు. వినడానికి ఎంతో సులభంగా, ప్రయోజనకరంగా అనిపించే ఈ విధానం వెనుక కొన్ని ఆర్థికపరమైన చిక్కులు దాగి ఉన్నాయి. కొనుగోలు సమయంలో సంతోషాన్ని కలిగించే ఈ రుణ సదుపాయం.. తిరిగి చెల్లించే సమయంలో భారంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. ముఖ్యంగా గడువులోపు చెల్లింపులు చేయకపోతే అదనపు ఛార్జీలు, జరిమానాలతోపాటు క్రెడిట్ స్కోర్‌పైనా ప్రభావం పడవచ్చు. అందుకే ఈ సదుపాయాన్ని వినియోగించుకునే ముందు దాని నిబంధనలు, ఖర్చులు, బాధ్యతలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడం అవసరం. ప్రస్తుతం కార్పొరేట్ సంస్థలు, ఈ-కామర్స్‌ వేదికలు వినియోగదారులను ఆకర్షించేందుకు అనేక మార్గాలను అనుసరిస్తున్నాయి. క్రెడిట్ కార్డుతో కొనుగోలు చేస్తే డిస్కౌంట్‌, వడ్డీ లేని ఈఎంఐలు, క్యాష్‌బ్యాక్‌లు, తర్వాత చెల్లించే వెసులుబాట్లు అందిస్తున్నాయి. దీంతో చేతిలో డబ్బులు లేకపోయినా వస్తువులు కొనుగోలు చేయడానికి చాలామంది ముందుకొస్తున్నారు. అయితే, అవసరం లేకపోయినా ఆఫర్‌ ఉందనే కారణంతో వస్తువులు కొనడం, చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని మర్చిపోవడం వంటివి ఆర్థిక ఇబ్బందులకు దారితీస్తాయి.
ఏంటీ బై నౌ.. పే లేటర్‌? What Is Buy Now, Pay Later?
బై నౌ.. పే లేటర్‌ (Buy Now, Pay Later – BNPL)అనేది కొనుగోలు చేసిన వస్తువు విలువను వెంటనే పూర్తిగా చెల్లించకుండా, నిర్ణీత గడువు తర్వాత లేదా వాయిదాల్లో చెల్లించే రుణ సదుపాయం. సాధారణంగా కొన్ని సంస్థలు 15 నుంచి 30 రోజుల వరకు చెల్లింపు గడువును ప్రకటిస్తాయి. మరికొన్ని సంస్థలు మూడు, నాలుగు నెలల వాయిదాల్లో చెల్లించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. అయితే ఈ గడువు, వాయిదాల సంఖ్య, వడ్డీ, ఇతర ఛార్జీలు ఆయా సంస్థల నిబంధనలను బట్టి మారుతాయి. ఉదాహరణకు, రూ.5,000 విలువైన వస్తువును కొనుగోలు చేయాలనుకున్నప్పుడు వెంటనే ఆ మొత్తం చెల్లించకుండా బీఎన్‌పీఎల్‌ ద్వారా కొనుగోలు చేయవచ్చు. నిర్ణీత గడువులోపు రూ.5,000 చెల్లిస్తే అదనపు వడ్డీ లేకపోవచ్చు. అయితే గడువు దాటితే వడ్డీ, ఆలస్య రుసుములు లేదా ఇతర ఛార్జీలు వర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి ‘వడ్డీ లేదు’ అనే ప్రకటనను చూసి పూర్తిగా ఉచిత రుణమని భావించకూడదు. ఈ సదుపాయాన్ని బ్యాంకులు, నాన్‌ బ్యాంకింగ్‌ ఫైనాన్షియల్‌ కంపెనీలు (ఎన్‌బీఎఫ్‌సీలు), ఇతర అర్హత కలిగిన రుణదాతలు వివిధ డిజిటల్‌ వేదికల ద్వారా అందించవచ్చు. ప్రతి సంస్థ నేరుగా రుణదాత కాకపోవచ్చు. అందువల్ల రుణాన్ని ఎవరు ఇస్తున్నారు? ఒప్పందంలో ఎవరికి చెల్లించాలి? ఆలస్యమైతే ఎలాంటి నిబంధనలు వర్తిస్తాయి? అనే అంశాలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలి.
చిన్న రుణమే.. పెద్ద సమస్య! Small Loans, Bigger Problems
బీఎన్‌పీఎల్‌ (Buy Now, Pay Later – BNPL) ద్వారా సాధారణంగా తక్కువ మొత్తంలో కొనుగోళ్లు చేయడానికి అవకాశం లభిస్తుంది. కొన్ని వేదికల్లో అర్హతను బట్టి కొన్ని వేల రూపాయల నుంచి అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తాల వరకు పరిమితి ఉండవచ్చు. చిన్న మొత్తమే కదా అని చాలామంది దీన్ని తేలికగా తీసుకుంటారు. ఒక వస్తువు కోసం తీసుకున్న రుణం, మరో వస్తువు కోసం తీసుకున్న రుణం.. ఇలా అనేక చెల్లింపులు పేరుకుపోతే మొత్తం భారం పెరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, ఒకరు రూ.3,000 విలువైన వస్తువును ఒక వేదికలో, రూ.4,000 విలువైన వస్తువును మరో వేదికలో, రూ.2,000 విలువైన వస్తువును ఇంకొక వేదికలో కొనుగోలు చేశారనుకుందాం. ఒక్కో కొనుగోలు చిన్నదిగానే కనిపించినా, మొత్తం రూ.9,000 చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. వీటికి వేర్వేరు గడువులు ఉంటే ఏ చెల్లింపు ఎప్పుడు చేయాలో గుర్తుంచుకోవడం కూడా కష్టమవుతుంది. ఆదాయం వచ్చిన వెంటనే ఇతర ఖర్చులకు డబ్బు వెచ్చిస్తే ఈ బకాయిలు మరింత భారంగా మారతాయి. ఇక్కడే అసలు సమస్య మొదలవుతుంది. అవసరాన్ని బట్టి కొనుగోలు చేయాల్సిన వినియోగదారుడు, చెల్లింపు సౌకర్యం ఉందనే కారణంతో ఎక్కువగా ఖర్చు చేయడం ప్రారంభిస్తాడు. నెలవారీ బడ్జెట్‌ దెబ్బతింటుంది. ఒక రుణాన్ని తీర్చడానికి మరో రుణాన్ని ఆశ్రయించే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు. అందుకే చిన్న రుణమైనా దాన్ని తిరిగి చెల్లించాల్సిన బాధ్యతను గుర్తుంచుకోవాలి.
గడువు దాటితే ఛార్జీల మోతే! Late Payments and Hidden Charges
బీఎన్‌పీఎల్‌ (Buy Now, Pay Later – BNPL) సదుపాయంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం చెల్లింపు గడువు. నిర్ణీత తేదీలోపు బకాయి చెల్లించకపోతే ఒప్పందాన్ని బట్టి ఆలస్య రుసుము, వడ్డీ లేదా ఇతర ఛార్జీలు విధించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో వాయిదా చెల్లింపు విఫలమైనందుకు కూడా రుసుములు వర్తించవచ్చు. అయితే అన్ని సంస్థలకూ ఒకే రకమైన ఛార్జీలు ఉండవు. వడ్డీ రేట్లు, ఆలస్య రుసుములు, ఇతర ఖర్చులను రుణ ఒప్పందంలో పరిశీలించాలి. వడ్డీ లేని సదుపాయంగా ప్రారంభమైన రుణం.. గడువు దాటిన తర్వాత ఖరీదైనదిగా మారవచ్చు. ముఖ్యంగా బకాయి మొత్తంపై వడ్డీ ఎలా లెక్కిస్తారు? వాయిదా ఆలస్యమైతే ఎంత జరిమానా విధిస్తారు? కనీస చెల్లింపు ఏమైనా ఉందా? వంటి వివరాలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలి. కన్వీనియన్స్‌ ఫీజు, ప్రాసెసింగ్‌ ఫీజు లేదా ఇతర సేవా ఛార్జీలు ఉన్నాయా అనే అంశాన్ని కూడా పరిశీలించాలి. ప్రకటనలో కనిపించే ఆఫర్‌ మాత్రమే కాకుండా, చివరకు మన జేబు నుంచి ఎంత మొత్తం చెల్లించాల్సి వస్తుందో లెక్కించుకోవాలి. చిన్న అక్షరాలతో ఉన్న నిబంధనలను చదవకుండా అంగీకరించడం వల్ల తర్వాత ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
క్రెడిట్ స్కోర్‌కు దెబ్బ! Impact on Credit Score
బీఎన్‌పీఎల్‌ సదుపాయాన్ని (Buy Now, Pay Later – BNPL)ఉపయోగించుకునే ముందు తప్పనిసరిగా తెలుసుకోవాల్సిన విషయం క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌. రుణదాత, ఉత్పత్తి స్వభావం, నివేదిక నిబంధనలను బట్టి ఈ సదుపాయం ద్వారా పొందిన రుణ సమాచారం క్రెడిట్ బ్యూరోలకు నివేదించబడవచ్చు. రుణాన్ని సకాలంలో చెల్లించకపోతే అది క్రెడిట్ చరిత్రపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు. భవిష్యత్తులో వ్యక్తిగత రుణం, గృహ రుణం లేదా క్రెడిట్ కార్డు కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు రుణదాతలు ఈ వివరాలను పరిగణనలోకి తీసుకునే అవకాశం ఉంది. ఇక్కడ మరో అంశాన్ని కూడా గమనించాలి. బీఎన్‌పీఎల్‌ ఖాతాను తెరవడం, రుణ పరిమితిని ఆమోదించడం, వాస్తవంగా కొనుగోలు చేసి రుణం పొందడం.. ఇవన్నీ ఒకటే కావు. ఏ దశలో ఎలాంటి సమాచారం నమోదు అవుతుందో సంస్థ నిబంధనలను బట్టి మారుతుంది. కేవలం సైన్‌ అప్‌ చేసినంత మాత్రాన ప్రతి సందర్భంలోనూ రుణ బకాయి ఏర్పడుతుందని చెప్పలేం. అయితే రుణ ఒప్పందానికి అంగీకరించే ముందు దాని ప్రభావాలను తెలుసుకోవాలి. తాము ఎలాంటి రుణం తీసుకోకపోయినా క్రెడిట్ స్కోర్‌ తగ్గిందని గుర్తించినవారు క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌ను పరిశీలించాలి. తెలియని రుణం లేదా తప్పుగా నమోదైన బకాయి కనిపిస్తే సంబంధిత రుణదాతను సంప్రదించి, అవసరమైతే క్రెడిట్ బ్యూరో వద్ద వివాదాన్ని నమోదు చేయాలి. రుణం తీసుకోలేదనే కారణంతో సమస్యను పట్టించుకోకుండా వదిలేయకూడదు. సరైన ఆధారాలతో ఫిర్యాదు చేయడం ముఖ్యం.
అనుమతులు ఇచ్చే ముందు ఆలోచించాలి! Read the Terms Before You Agree
ఆన్‌లైన్‌లో వస్తువు కొనుగోలు చేసే సమయంలో (Buy Now, Pay Later – BNPL) బీఎన్‌పీఎల్‌ ఎంపిక కనిపించగానే తొందరపడి క్లిక్‌ చేయకూడదు. ఆ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించాలంటే వ్యక్తిగత వివరాలు ఇవ్వాల్సి రావచ్చు. గుర్తింపు ధ్రువీకరణ, క్రెడిట్ అంచనా లేదా రుణ ఒప్పందానికి సంబంధించిన అనుమతులు అడగవచ్చు. అందువల్ల ఏ సమాచారాన్ని ఎందుకు సేకరిస్తున్నారు? ఏ నిబంధనలకు అంగీకరిస్తున్నాం? రుణదాత ఎవరు? అనే అంశాలను పరిశీలించాలి. అవసరం లేని అనుమతులు ఇవ్వకుండా ఉండాలి. నిబంధనలు స్పష్టంగా లేకపోతే వాటిని అర్థం చేసుకునే వరకు నమోదు ప్రక్రియను పూర్తి చేయకపోవడమే మంచిది. చెల్లింపు తేదీని క్యాలెండర్‌లో నమోదు చేసుకోవడం, సందేశాలు లేదా రిమైండర్లు ఏర్పాటు చేసుకోవడం ద్వారా గడువు మర్చిపోయే ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు. ఆటో డెబిట్‌ సదుపాయం ఎంచుకుంటే దాని నిబంధనలు, ఖాతాలో తగినంత బ్యాలెన్స్‌ ఉంచాల్సిన అవసరాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి.
క్రెడిట్ కార్డే మంచిదా? BNPL vs Credit Cards
బీఎన్‌పీఎల్‌ కంటే క్రెడిట్ కార్డు ఎప్పుడూ (Buy Now, Pay Later – BNPL)మంచిదని చెప్పలేం. రెండింటికీ ప్రయోజనాలు, పరిమితులు ఉన్నాయి. క్రెడిట్ కార్డులు సాధారణంగా నిర్ణీత బిల్లింగ్‌ చక్రం, చెల్లింపు గడువును కలిగి ఉంటాయి. పూర్తి బకాయిని గడువులోపు చెల్లిస్తే సాధారణ కొనుగోళ్లపై వడ్డీ పడకుండా ఉండవచ్చు. అయితే నగదు ఉపసంహరణలు, బకాయిని పూర్తిగా చెల్లించకపోవడం, కొన్ని రకాల లావాదేవీలకు వేర్వేరు నిబంధనలు వర్తించవచ్చు. క్రెడిట్ కార్డుతో పోలిస్తే బీఎన్‌పీఎల్‌లో చిన్న కొనుగోళ్లకు సులభమైన చెల్లింపు సౌకర్యం లభించవచ్చు. అయితే ఏది ఎంచుకున్నా మన ఆదాయం, ఖర్చులు, చెల్లింపు సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. క్రెడిట్ కార్డు పరిమితి ఎక్కువగా ఉందని అవసరం లేని వస్తువులు కొనడం ఎంత ప్రమాదకరమో, బీఎన్‌పీఎల్‌లో చిన్న చిన్న రుణాలు పేరుకుపోవడమూ అంతే ప్రమాదకరం. రుణ సదుపాయాన్ని ఆదాయానికి ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకూడదు.
కొనుగోలు ముందు బడ్జెట్‌ చూసుకోవాలి! Spend Within Your Budget
ఆకర్షణీయమైన ఆఫర్లు కనిపించిన ప్రతిసారీ (Buy Now, Pay Later – BNPL)కొనుగోలు చేయాలనే ఆలోచనను నియంత్రించుకోవాలి. వస్తువు నిజంగా అవసరమా? దాని ధర మన బడ్జెట్‌కు సరిపోతుందా? వాయిదా చెల్లింపులు ఇతర అవసరాలకు ఆటంకం కలిగిస్తాయా? అనే ప్రశ్నలు వేసుకోవాలి. కొనుగోలు చేయడానికి ముందు మొత్తం చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని, గడువును, వడ్డీని, జరిమానాలను పరిశీలించాలి. ఇప్పటికే బీఎన్‌పీఎల్‌ రుణాలు తీసుకున్నవారు అన్ని బకాయిలను ఒకచోట నమోదు చేసుకోవాలి. ఏ తేదీన ఎంత చెల్లించాలో ప్రణాళిక రూపొందించుకోవాలి. చెల్లింపుల్లో ఇబ్బంది ఎదురైతే గడువు దాటే వరకు వేచి ఉండకుండా రుణదాతను సంప్రదించాలి. తప్పుగా నమోదైన బకాయిలు ఉంటే వాటిని సరిచేయడానికి వెంటనే చర్యలు తీసుకోవాలి. మొత్తానికి.. బై నౌ.. పే లేటర్‌ సదుపాయం సరైన పద్ధతిలో వినియోగిస్తే కొనుగోళ్లను సులభతరం చేయవచ్చు. కానీ అది ఉచితంగా లభించే డబ్బు కాదు.. తిరిగి చెల్లించాల్సిన రుణమే. ఆఫర్ల ఆకర్షణలో పడి అవసరం లేని వస్తువులు కొనడం, గడువులు మర్చిపోవడం, అనేక రుణాలను ఒకేసారి నిర్వహించడం ఆర్థిక ఇబ్బందులకు దారితీయవచ్చు. అందుకే ప్రతి కొనుగోలులోనూ ఆచితూచి వ్యవహరించాలి. ఆదాయానికి తగినట్టుగా ఖర్చు చేయాలి. అవసరమైన వస్తువులకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. అప్పుడే ఆకర్షణీయమైన ఆఫర్లు ఆర్థిక భారంగా మారకుండా చూసుకోవచ్చు.
About the Author
