ఒకప్పుడు స్టాక్ మార్కెట్లో “సేఫ్ జోన్”గా భావించిన ఐటీ రంగం ఇప్పుడు ఇన్వెస్టర్లను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. గత కొన్ని నెలలుగా నిఫ్టీ ఐటీ సూచీలో కనిపిస్తున్న భారీ పతనం (Nifty Is Down) మార్కెట్ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. ఒక దశలో 46 వేల పాయింట్ల వద్ద ట్రేడైన నిఫ్టీ ఐటీ సూచీ ప్రస్తుతం 30 వేల మార్క్ చుట్టూ తిరుగుతోంది. అంటే దాదాపు 35 శాతం క్షీణత. అంతేకాదు, ఒకే నెలలో 20 శాతం వరకు పడిపోవడం 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత ఇదే తొలిసారి కావడం విశేషం. ఈ పరిణామం ఇన్వెస్టర్లలో అనేక సందేహాలకు దారితీస్తోంది. ఐటీ రంగం భవిష్యత్ నిజంగానే ప్రమాదంలో పడిందా? ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ప్రభావంతో సంప్రదాయ ఐటీ సేవల అవసరం తగ్గిపోతుందా? లేక కోవిడ్ తర్వాత అధిక స్థాయికి చేరిన వాల్యుయేషన్లు ఇప్పుడు సహజ స్థితికి చేరుకుంటున్నాయా? ఈ ప్రశ్నలన్నీ ఇప్పుడు మార్కెట్లో ప్రధాన చర్చగా మారాయి.
కోవిడ్ బూమ్ నుంచి వాస్తవ స్థితికి.. Covid Boom To Reality Check
కోవిడ్ కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిజిటలైజేషన్కు ఊహించని స్థాయిలో ఊతం లభించింది. వర్క్ ఫ్రం హోమ్, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, సైబర్ సెక్యూరిటీ, డిజిటల్ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ వంటి సేవలపై ప్రపంచ కంపెనీలు భారీగా ఖర్చు పెట్టాయి. దీంతో భారత ఐటీ కంపెనీలకు ఆర్డర్లు వెల్లువెత్తాయి. టీసీఎస్, ఇన్ఫోసిస్, హెచ్సీఎల్టెక్, విప్రో వంటి దిగ్గజ సంస్థలు భారీ ఒప్పందాలు కుదుర్చుకున్నాయి. టీసీఎస్ ఆర్డర్బుక్ 2021 నాటికి రికార్డు స్థాయికి చేరగా, ఇన్ఫోసిస్ కూడా భారీ డీల్ పైప్లైన్ను నమోదు చేసింది. ఆ సమయంలో ఐటీ రంగంపై ఇన్వెస్టర్లలో అపారమైన ఆశావాదం నెలకొంది. దీంతో కంపెనీల పీఈ రేషియోలు 35 నుంచి 40 రెట్లు వరకు చేరాయి. ప్రైస్ టు బుక్, పీఈజీ రేషియోలు కూడా చరిత్రలో ఎప్పుడూ లేనంత ఎత్తుకు వెళ్లాయి. భవిష్యత్లో కూడా ఇదే స్థాయి వృద్ధి కొనసాగుతుందని భావించిన ఇన్వెస్టర్లు భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టారు. కానీ కోవిడ్ తర్వాత పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. అమెరికా, యూరప్ వంటి కీలక మార్కెట్లలో ఐటీ బడ్జెట్లపై కోతలు ప్రారంభమయ్యాయి. కంపెనీలు ఖర్చులను తగ్గించే దిశగా అడుగులు వేయడంతో కొత్త ప్రాజెక్టులు మందగించాయి. ఫలితంగా భారత ఐటీ సంస్థల రెవెన్యూ వృద్ధి కూడా క్రమంగా తగ్గింది.
వాల్యుయేషన్లకు భారీ దెబ్బ.. Valuation Reset Begins
కోవిడ్ కాలంలో ఐటీ కంపెనీలకు వచ్చిన అత్యధిక వాల్యుయేషన్లు ఇప్పుడు క్రమంగా కుదించబడుతున్నాయి. అప్పట్లో ఉన్న అధిక ఆశలు ఇప్పుడు వాస్తవ పరిస్థితులకు తగినట్టు సర్దుబాటు అవుతున్నాయి. 2021-22 మధ్యకాలంలో నిఫ్టీ ఐటీ (Nifty Is Down) సూచీ పీఈ రేషియో 39 రెట్ల వరకు వెళ్లింది. కానీ ఇప్పుడు అది 21 రెట్ల వద్దకు పడిపోయింది. అంటే ఐటీ స్టాక్స్లో భారీ వాల్యుయేషన్ రీసెట్ జరుగుతోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇది కేవలం స్టాక్ ధరలు పడిపోవడమే కాదు. కంపెనీల వృద్ధి అంచనాలు కూడా తగ్గుతున్నాయి. రెవెన్యూ వృద్ధి మందగించడం, మార్జిన్లు తగ్గడం, కొత్త ఆర్డర్లలో జాప్యం వంటి అంశాలు ఇన్వెస్టర్లను అప్రమత్తం చేస్తున్నాయి.
ఏఐతో మారుతున్న ఐటీ ప్రపంచం.. AI Disruption Fears
ఇదే సమయంలో ప్రపంచాన్ని కుదిపేస్తూ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రంగప్రవేశం చేసింది. చాట్జీపీటీ, కోపైలట్, జనరేటివ్ ఏఐ వంటి టెక్నాలజీలు సాఫ్ట్వేర్ రంగంలో భారీ మార్పులకు దారితీస్తున్నాయి. ఇప్పటివరకు మానవ వనరులపై ఆధారపడిన ఐటీ సేవలు ఇప్పుడు ఆటోమేషన్ దిశగా వెళ్తున్నాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ అధ్యయనాల ప్రకారం గిట్హబ్ కోపైలట్ను ఉపయోగిస్తున్న డెవలపర్లు 50 శాతం వేగంగా పనులు పూర్తి చేస్తున్నట్లు తేలింది. భారత ఐటీ రంగం ఇప్పటివరకు “లేబర్ టు రెవెన్యూ” మోడల్పై నడిచింది. అంటే ఎక్కువ మంది ఉద్యోగులు ఉంటే ఎక్కువ ఆదాయం వచ్చే నిర్మాణం. కానీ ఏఐ రావడంతో ఇదే మోడల్ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. క్లయింట్లు గతంలో భారత కంపెనీలకు అవుట్సోర్స్ చేసిన పనులను ఇప్పుడు ఏఐ సాయంతో తామే చేసుకునే అవకాశం పెరుగుతోంది. ఇదే అంశం ఐటీ రంగంపై ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. అయితే దీనర్థం ఐటీ రంగం పూర్తిగా అంతరించిపోతుందన్నది కాదు. టెక్నాలజీ రంగం ఎప్పటికప్పుడు మార్పులను స్వీకరిస్తూ ముందుకు సాగుతూనే ఉంటుంది. గతంలో క్లౌడ్, మొబైల్, డిజిటల్ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ వచ్చినప్పుడు కూడా ఇలాంటి భయాలే వ్యక్తమయ్యాయి.
తగ్గుతున్న మార్జిన్లు.. Margins Under Stress
ప్రస్తుతం ఐటీ కంపెనీలు ఎదుర్కొంటున్న మరో ప్రధాన సమస్య ఆపరేటింగ్ మార్జిన్ల క్షీణత. కోవిడ్ కాలంలో 27 నుంచి 28 శాతం వరకు ఉన్న మార్జిన్లు ఇప్పుడు 22 నుంచి 23 శాతానికి తగ్గాయి. ఉద్యోగుల జీతాలు పెరగడం, ఏఐ వంటి కొత్త టెక్నాలజీలపై పెట్టుబడులు పెరగడం, క్లయింట్ల నుంచి ఖర్చు నియంత్రణ ఒత్తిడి రావడం ఇందుకు ప్రధాన కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. ఇక కంపెనీలు ఇచ్చే గైడెన్స్లు కూడా బలహీనంగానే ఉన్నాయి. రెవెన్యూ వృద్ధి మందగించడం వల్ల ఇన్వెస్టర్లలో అనిశ్చితి పెరుగుతోంది. దీంతో షేర్లపై ఒత్తిడి కొనసాగుతోంది.
చరిత్ర చెప్పే హెచ్చరిక.. History Gives A Warning
స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. ఏ రంగమైనా భారీ పతనం తర్వాత వెంటనే (Nifty Is Down) కోలుకోదు. 2000 డాట్కామ్ బబుల్ తర్వాత ఐటీ రంగం మళ్లీ నిలదొక్కుకోవడానికి సంవత్సరాలు పట్టింది. అలాగే 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత రియాల్టీ రంగం ఇప్పటికీ పాత గరిష్ఠ స్థాయిలను అందుకోలేకపోయింది. పీఎస్యూ బ్యాంకుల విషయానికొస్తే ఒక పీక్ నుంచి మరో పీక్కు చేరడానికి ఏడు నుంచి ఎనిమిది సంవత్సరాలు పట్టింది. అంటే “చౌకగా దొరుకుతున్నాయి” అన్న కారణంతోనే స్టాక్స్లోకి వెళ్లడం ప్రమాదకరమవుతుంది.ఇన్వెస్టర్లు కంపెనీ వృద్ధి, రంగ భవిష్యత్, వాల్యుయేషన్ స్థాయిలు వంటి అంశాలను లోతుగా విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఐటీ రంగంలో నాలుగు విభాగాలు..Four Segments In IT
భారత ఐటీ రంగాన్ని ప్రధానంగా నాలుగు విభాగాలుగా విభజించవచ్చు. మొదటిది లార్జ్క్యాప్ ఐటీ కంపెనీలు. టీసీఎస్, ఇన్ఫోసిస్, హెచ్సీఎల్టెక్, విప్రో వంటి సంస్థలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించి స్థిరమైన మార్కెట్ లీడర్లుగా కొనసాగుతున్నాయి. అయితే వీటిలో వృద్ధి మందగించడం వల్ల వాల్యుయేషన్లపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. రెండో విభాగం ఇంజినీరింగ్ సేవలు. ఎల్అండ్టీ టెక్నాలజీ సర్వీసెస్, టాటా ఎల్క్సీ, కేపీఐటీ వంటి సంస్థలు ఆటోమోటివ్, ఏరోస్పేస్, ఈవీ రంగాలకు సాఫ్ట్వేర్ సేవలు అందిస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈఆర్అండ్డీ ఖర్చులు పెరుగుతున్నందున వీటికి అవకాశాలు ఉన్నాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. మూడో విభాగం మిడ్క్యాప్, స్మాల్క్యాప్ ఐటీ సంస్థలు. కోఫోర్జ్, పర్సిస్టెన్స్, ఎంఫాసిస్, బిర్లాసాఫ్ట్ వంటి కంపెనీలు ప్రత్యేక విభాగాల్లో నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నాయి. నాలుగో విభాగం ప్రొడక్ట్ ఆధారిత సంస్థలు. ఒరాకిల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్, న్యూజెన్, ఇంటెలెక్ట్ వంటి కంపెనీలు సొంత సాఫ్ట్వేర్ ప్లాట్ఫార్మ్లను అభివృద్ధి చేసి మార్కెట్లో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకున్నాయి.
ఏఐ.. ప్రమాదమా? అవకాశమా? Can AI Become An Opportunity?
ఏఐ వల్ల ఐటీ రంగానికి సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ అదే సమయంలో భారీ అవకాశాలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏఐ మార్కెట్ వేగంగా (Nifty Is Down) విస్తరిస్తోంది. 2030 నాటికి ఈ రంగం అనేక రెట్లు పెరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. భారత ఐటీ దిగ్గజాలు కూడా ఇప్పటికే ఏఐ దిశగా భారీగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. విప్రో లక్షలాది మంది ఉద్యోగులకు ఏఐ శిక్షణ ఇస్తోంది. ఇన్ఫోసిస్ వేల సంఖ్యలో రీయూజబుల్ ఏఐ సేవలను అభివృద్ధి చేస్తోంది. టీసీఎస్, హెచ్సీఎల్టెక్ వంటి సంస్థలు కూడా భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. అయితే భవిష్యత్లో కేవలం చౌకైన మానవ వనరుల ఆధారంగా వ్యాపారం నడపడం కష్టమవుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఏఐను సరిగ్గా వినియోగించి కొత్త సేవలను అందించే సంస్థలే విజేతలుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
ఇన్వెస్టర్లకు సహనమే ఆయుధం.. Patience Key For Investors
ప్రస్తుతం ఐటీ రంగం ఒక కీలక మలుపులో నిలిచింది. ఒకవైపు వాల్యుయేషన్ రీసెట్, మరోవైపు ఏఐ ప్రభావం రంగాన్ని కుదిపేస్తున్నాయి. అయితే దీన్ని పూర్తిగా ప్రతికూలంగా చూడాల్సిన అవసరం లేదని మార్కెట్ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇన్వెస్టర్లు ఇప్పుడు తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం కంటే సహనం పాటించాల్సిన సమయం ఇదని సూచిస్తున్నారు. కంపెనీల రెవెన్యూ వృద్ధి, ఏఐ నుంచి వచ్చే ఆదాయం, ఉద్యోగుల ఉత్పాదకత, మార్జిన్లు, కొత్త ఆర్డర్లు, క్లయింట్ డిమాండ్ వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. రాబోయే ఒకటి లేదా రెండు త్రైమాసికాల్లో కంపెనీల పనితీరు ఎలా ఉంటుందన్నది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది. ఏఐను అవకాశంగా మలుచుకుని తమ వ్యాపార నమూనాలను మార్చుకోగలిగిన సంస్థలే రాబోయే కాలంలో మార్కెట్ను నడిపించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అందుకే ప్రస్తుతం ఐటీ రంగంలో కనిపిస్తున్న పతనాన్ని కేవలం సంక్షోభంగా కాకుండా, ఒక మార్పు దశగా కూడా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.
About the Author
