ప్రకృతిలో జరిగే చిన్న మార్పు కూడా కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదిపేస్తుంది. అలాంటి ప్రకృతి పరిణామాల్లో అత్యంత ప్రభావవంతమైనది ఎల్నో (El Niño). పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరగడం వల్ల ఏర్పడే ఈ వాతావరణ పరిస్థితి ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ముఖ్యంగా వ్యవసాయాధారిత దేశమైన భారత్పై దీని ప్రభావం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది. నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడటం, వర్షపాతం తగ్గడం, కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడటం, పంటల దిగుబడులు తగ్గిపోవడం, ఆహార ధరలు పెరగడం వంటి పరిణామాలకు ఎల్నో ప్రధాన కారణంగా మారుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో వాతావరణ నిపుణులు చేస్తున్న హెచ్చరికలు దేశానికి ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
వర్షాలు తగ్గితే… దేశానికే దెబ్బ…When Monsoon Weakens
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు నైరుతి రుతుపవనాలు (El Niño)జీవనాడి వంటివి. దేశంలోని వ్యవసాయ భూముల్లో గణనీయమైన భాగం ఇప్పటికీ వర్షాధారంగానే సాగుతోంది. ప్రతి ఏడాది జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ వరకు కురిసే వర్షాలపై రైతుల భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. కానీ రుతుపవనాలు బలహీనపడితే ముందుగా దెబ్బతినేది వ్యవసాయ రంగమే. ఇటీవలి కాలంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతోంది. వర్షాలు ఆలస్యంగా ప్రారంభమవడం, కొన్ని రోజులు కురిసి మళ్లీ ఎక్కువ కాలం విరామం రావడం, ఒకే ప్రాంతంలో అధిక వర్షాలు.. మరోచోట పూర్తిగా ఎండ పరిస్థితులు కనిపించడం వంటి అసమాన వర్షపాతం రైతులను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.
ఎల్నినో అంటే ఏమిటి? Understanding El Niño
ఎల్నినో (El Niño)అనేది సహజ వాతావరణ చక్రంలో భాగం. సాధారణంగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని తూర్పు ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణ స్థాయికంటే ఎక్కువగా పెరిగితే దానిని ఎల్నోగా పిలుస్తారు. ఈ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతుంది. ముఖ్యంగా ఆసియా దేశాలకు వచ్చే రుతుపవనాల బలం తగ్గిపోతుంది. ఎల్నో ప్రభావం తీవ్రంగా ఉన్న సంవత్సరాల్లో భారతదేశంలో వర్షపాతం సాధారణ స్థాయికంటే తక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ప్రతి ఎల్నో ఏడాది ఒకే విధమైన ప్రభావం చూపకపోయినా, వర్షాల పంపిణీలో అసమానతలు మాత్రం ఎక్కువగా కనిపిస్తాయని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
వ్యవసాయంపై తొలి ప్రభావం.. Agriculture Faces the First Blow
ఎల్నినో(El Niño)ప్రభావం మొదటగా వ్యవసాయ రంగంపైనే పడుతుంది. ఖరీఫ్ సీజన్లో వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, సోయాబీన్, కంది, పప్పుధాన్యాల సాగు ఎక్కువగా వర్షాలపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. వర్షాలు ఆలస్యమైతే విత్తనాలు వేయడం ఆలస్యం అవుతుంది. విత్తినా మొలకలు సరిగా రావు. మొక్కలు ఎదుగుదల దశలోనే ఎండిపోవడం జరుగుతుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కూడా ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తుంది. సాగునీటి వసతి లేని ప్రాంతాల్లో రైతులు పూర్తిగా ఆకాశాన్నే నమ్ముకోవాల్సి వస్తుంది. వర్షాభావం కొనసాగితే సాగు విస్తీర్ణం తగ్గిపోవడంతో పాటు దిగుబడులు కూడా పడిపోతాయి. దీని ప్రభావం రైతుల ఆదాయంపైనే కాదు.. దేశ ఆహార భద్రతపైనా ఉంటుంది.
జలాశయాల్లో తగ్గుతున్న నిల్వలు.. Reservoirs Under Stress
వర్షపాతం తగ్గితే జలాశయాల్లోకి వచ్చే నీటి ప్రవాహం కూడా తగ్గుతుంది. పెద్ద ఆనకట్టలు, చెరువులు, కాలువలు, భూగర్భ జలాలు (El Niño)అన్నీ ప్రభావితమవుతాయి. తాగునీటి సరఫరా, సాగునీటి పంపిణీ, విద్యుత్ ఉత్పత్తి వంటి రంగాలపై కూడా దీని ప్రభావం పడుతుంది. భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడే ప్రాంతాల్లో బోర్లు ఎండిపోవడం, బావుల్లో నీటి మట్టాలు పడిపోవడం వంటి సమస్యలు పెరుగుతాయి. నీటి కొరత కారణంగా పశుసంవర్ధక రంగం కూడా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటుంది.
ఆహార ధరలకు ముప్పు.. Food Inflation Concerns
వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గితే మార్కెట్లో(El Niño) సరఫరా తగ్గుతుంది. సరఫరా తగ్గితే ధరలు పెరగడం సహజం. ముఖ్యంగా బియ్యం, పప్పులు, కూరగాయలు, పండ్లు, నూనెగింజల ధరలపై ఎల్నినో ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. ఆహార పదార్థాల ధరలు పెరగడం వల్ల ద్రవ్యోల్బణం కూడా పెరుగుతుంది. దీనివల్ల రిజర్వ్ బ్యాంక్ వడ్డీ రేట్లపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. ఆర్థిక వ్యవస్థలో వినియోగం తగ్గడం, గ్రామీణ కొనుగోలు శక్తి బలహీనపడటం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకోవచ్చు.
గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం.. Impact on Rural Economy
వ్యవసాయం దేశంలో కోట్లాది కుటుంబాలకు(El Niño) జీవనాధారం. పంటలు దెబ్బతింటే రైతుల ఆదాయం తగ్గుతుంది. వ్యవసాయ కూలీలకు ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గిపోతాయి. వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన చిన్న వ్యాపారులు, రవాణా రంగం, ఎరువులు, విత్తనాల వ్యాపారులు కూడా ప్రభావితమవుతారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొనుగోలు శక్తి తగ్గితే దాని ప్రభావం మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థపై కనిపిస్తుంది. వినియోగ వస్తువుల విక్రయాలు తగ్గడం నుంచి పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి వరకు అనేక రంగాలు ప్రభావితమవుతాయి.
వాతావరణ మార్పులతో పెరుగుతున్న ప్రమాదం.. Climate Change Adds to the Risk
గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా సముద్రాల ఉష్ణోగ్రతలు (El Niño)క్రమంగా పెరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల ఎల్నో వంటి వాతావరణ సంఘటనలు మరింత తీవ్రంగా మారే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఒకవైపు తీవ్రమైన ఎండలు, మరోవైపు అకస్మాత్తుగా కుండపోత వర్షాలు, వరదలు వంటి తీవ్ర వాతావరణ సంఘటనలు పెరుగుతున్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు కూడా వాతావరణ మార్పుల తీవ్రతను సూచిస్తున్నాయి. అందువల్ల భవిష్యత్తులో వ్యవసాయ ప్రణాళికలు కూడా వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
పరిష్కారమే మార్గం.. Need for Preparedness
ఎల్నినో(El Niño) ప్రభావాన్ని పూర్తిగా నివారించడం సాధ్యం కాకపోయినా, దాని ప్రభావాన్ని తగ్గించే అవకాశాలు మాత్రం ఉన్నాయి. నీటి సంరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, చెరువుల పునరుద్ధరణ, వర్షపు నీటి నిల్వ, మైక్రో ఇరిగేషన్ విస్తరణ, తక్కువ నీటితో సాగయ్యే పంటలను ప్రోత్సహించడం, వాతావరణానికి అనుగుణమైన విత్తనాల వినియోగం వంటి చర్యలు రైతులకు ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. అలాగే వాతావరణ హెచ్చరికలను గ్రామస్థాయికి చేరవేయడం, పంటల బీమా పథకాలను సమర్థంగా అమలు చేయడం, రైతులకు సకాలంలో సాంకేతిక సలహాలు అందించడం కూడా కీలకంగా మారింది.
ఆహార భద్రతకు ముందస్తు ప్రణాళిక..Protecting Food Security
దేశంలో ఆహార భద్రతను కాపాడుకోవాలంటే(El Niño) ధాన్య నిల్వలు, ధరల నియంత్రణ, దిగుమతి-ఎగుమతి విధానాల్లో సమతుల్యత అవసరం. అవసరమైతే బఫర్ స్టాక్లను వినియోగించడం, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను పర్యవేక్షించడం, రైతులకు ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. వ్యవసాయ పరిశోధన సంస్థలు కూడా వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే కొత్త రకాల విత్తనాల అభివృద్ధిపై దృష్టి పెడుతున్నాయి. ఇవి భవిష్యత్తులో కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది.
సమగ్రంగా… The Bigger Picture
ఎల్నినో (El Niño)అనేది కేవలం ఒక వాతావరణ పరిణామం మాత్రమే కాదు.. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వ్యవసాయం, ఆహార భద్రత, ద్రవ్యోల్బణం, గ్రామీణ జీవనోపాధిపై ప్రభావం చూపగల సహజ సవాలు. వర్షపాతం తగ్గితే దాని ప్రభావం పొలాల్లోనే ఆగిపోదు. మార్కెట్ ధరలు, తాగునీటి లభ్యత, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ఉపాధి అవకాశాలు, ప్రజల జీవన వ్యయం వరకు విస్తరిస్తుంది. అయితే శాస్త్రీయ ప్రణాళిక, నీటి వనరుల సమర్థ వినియోగం, వాతావరణానికి అనుగుణమైన వ్యవసాయ విధానాలు, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు సమర్థంగా అమలైతే ఈ సవాలును గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వ్యవసాయాన్ని, నీటి నిర్వహణను, ఆహార భద్రతను పునర్వ్యవస్థీకరించడమే భవిష్యత్తులో దేశాన్ని ఇలాంటి ప్రకృతి సవాళ్ల నుంచి రక్షించే ప్రధాన మార్గంగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
About the Author
