ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆదాయపు పన్ను రిటర్ను (ఐటీఆర్) దాఖలు చేయడం లక్షలాది మంది పన్ను చెల్లింపుదారులకు అత్యంత కీలకమైన బాధ్యత. ఒకప్పుడు కేవలం పన్ను చెల్లించాల్సిన వారికే పరిమితమైన ఈ ప్రక్రియ.. ఇప్పుడు బ్యాంకు రుణాలు, వీసా దరఖాస్తులు, ఆదాయ నిర్ధారణ, పన్ను రిఫండ్లు, పెట్టుబడుల రికార్డుల వరకు విస్తరించింది. అందుకే పన్ను పడకపోయినా ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడం మంచి ఆర్థిక అలవాటుగా మారింది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు దాఖలు(Last Chance Today! Filed Your ITR) చేసేందుకు జులై 31తో గడువు ముగుస్తోంది. ఇప్పటికీ రిటర్ను దాఖలు చేయని వారు ఇక ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే ప్రక్రియ పూర్తి చేయాలని పన్ను నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. చివరి రోజున ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్పై భారీ ఒత్తిడి ఉండే అవకాశం ఉన్నందున, చివరి నిమిషం వరకు వేచి చూడకుండా రిటర్ను దాఖలు చేయడం ఉత్తమమని చెబుతున్నారు.
ఐటీఆర్ ఎందుకు అంత ముఖ్యమైంది? Why Filing ITR Matters?
చాలామంది “పన్ను పడడం లేదు… మరి ఐటీఆర్ ఎందుకు?” అనే సందేహంలో ఉంటారు. కానీ ప్రస్తుతం ఐటీఆర్ (Last Chance Today! Filed Your ITR) కేవలం పన్ను చెల్లింపుకు సంబంధించిన పత్రం మాత్రమే కాదు. అది మీ ఆర్థిక విశ్వసనీయతకు గుర్తింపు. బ్యాంకు రుణాలు పొందాలన్నా, విదేశీ వీసా కోసం దరఖాస్తు చేయాలన్నా, పెద్ద మొత్తంలో ఆర్థిక లావాదేవీలు చేయాలన్నా, ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాలు పొందాలన్నా గత కొన్నేళ్ల ఐటీఆర్లు కీలక ఆధారాలుగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. అంతేకాదు, పన్ను రిఫండ్ రావాలంటే కూడా రిటర్ను తప్పనిసరిగా దాఖలు చేయాలి.
పన్ను లేకపోయినా… కొన్ని సందర్భాల్లో తప్పనిసరి.. Mandatory Even Without Tax Liability
వార్షిక ఆదాయం పన్ను మినహాయింపు (Last Chance Today! Filed Your ITR) పరిమితిలో ఉన్నా కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ఐటీఆర్ దాఖలు చేయడం చట్టబద్ధమైన బాధ్యత. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో బ్యాంకు కరెంట్ ఖాతాల్లో రూ.1 కోటి కంటే ఎక్కువ డిపాజిట్లు చేసినా, విదేశీ పర్యటనలకు రూ.2 లక్షల కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసినా, విద్యుత్ బిల్లు రూ.1 లక్ష దాటినా, వ్యాపార టర్నోవర్ రూ.60 లక్షలకు మించి ఉన్నా, టీడీఎస్ లేదా టీఎస్సీఎస్ మొత్తం రూ.25 వేలకుపైగా కట్ అయినా ఐటీఆర్ తప్పనిసరిగా దాఖలు చేయాలి. అలాగే క్రిప్టో కరెన్సీ లేదా ఇతర వర్చువల్ డిజిటల్ అసెట్స్లో లావాదేవీలు చేసినవారికి కూడా ప్రత్యేక నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. ఆదాయం తక్కువైనా క్రిప్టో లాభాలపై 30 శాతం పన్ను వర్తిస్తుంది. అందువల్ల అలాంటి లావాదేవీలు ఉంటే రిటర్ను సమర్పించడం అత్యవసరం.
జులై 31 దాటితే ఏమవుతుంది? What Happens After the Deadline?
గడువు ముగిసిన తర్వాత కూడా రిటర్ను(Last Chance Today! Filed Your ITR) దాఖలు చేసే అవకాశం పూర్తిగా ఉండదు అనుకోవడం పొరపాటు. జులై 31 తర్వాత డిసెంబరు 31 వరకు బిలేటెడ్ రిటర్ను సమర్పించవచ్చు. అయితే ఆలస్యానికి మూల్యం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. మొత్తం ఆదాయం రూ.5 లక్షలు మించినవారికి రూ.5 వేల వరకు ఆలస్య రుసుము, రూ.5 లక్షల లోపు ఆదాయం ఉన్నవారికి రూ.1,000 ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాదు, చెల్లించాల్సిన పన్ను బకాయి ఉంటే ఆగస్టు 1 నుంచి ప్రతి నెలా ఒక శాతం చొప్పున వడ్డీ కూడా వర్తిస్తుంది. చిన్న నిర్లక్ష్యం కూడా అదనపు ఆర్థిక భారం మోపే అవకాశముండటంతో గడువులోపే రిటర్ను పూర్తి చేయడం ఉత్తమ మార్గమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
నష్టాల ప్రయోజనం కోల్పోవద్దు.. Don’t Lose the Benefit of Loss Carry Forward
షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, భూములు లేదా (Last Chance Today! Filed Your ITR) ఇతర ఆస్తుల విక్రయంలో నష్టాలు వచ్చినప్పుడు వాటిని తర్వాతి ఆర్థిక సంవత్సరాలకు బదిలీ చేసుకునే అవకాశం ఆదాయపు పన్ను చట్టం కల్పిస్తోంది. అయితే ఈ ప్రయోజనం పొందాలంటే జులై 31లోపే ఐటీఆర్ దాఖలు చేయాలి. గడువు దాటిన తర్వాత బిలేటెడ్ రిటర్ను సమర్పించినా ఈ ప్రయోజనం చాలా సందర్భాల్లో అందుబాటులో ఉండదు. అందువల్ల పెట్టుబడిదారులు ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్త పడాలి.
ఈసారి కొత్తగా… కారణం కూడా చెప్పాలి.. State the Reason for Filing
ఈ ఏడాది ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో (Last Chance Today! Filed Your ITR) మరో కొత్త మార్పు తీసుకొచ్చారు. రిటర్ను దాఖలు చేసే సమయంలో “రిటర్ను ఎందుకు దాఖలు చేస్తున్నారో” తప్పనిసరిగా ఎంపిక చేయాలి. ఆదాయం పన్ను మినహాయింపు పరిమితి దాటడం, టీడీఎస్ రిఫండ్ క్లెయిమ్ చేయడం, పెట్టుబడి నష్టాలను తర్వాతి సంవత్సరాలకు బదిలీ చేయడం లేదా చట్టపరమైన నిబంధనల ప్రకారం దాఖలు చేస్తున్నామా అనే కారణాన్ని సరైన విధంగా ఎంచుకోవాలి. తప్పుగా ఎంపిక చేస్తే తర్వాత వివరణ ఇవ్వాల్సిన పరిస్థితి తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
ఫారం-16 లేకపోయినా భయపడాల్సిన పనిలేదు.. No Form-16? You Can Still File
చాలామంది ఉద్యోగులు (Last Chance Today! Filed Your ITR) లేదా ఉద్యోగం మారిన వారు ఫారం-16 అందకపోతే ఐటీఆర్ దాఖలు చేయలేమని భావిస్తుంటారు. కానీ అది సరైన అభిప్రాయం కాదు. శాలరీ స్లిప్పులు, బ్యాంకు స్టేట్మెంట్లు, ఫారం-26ఏఎస్, వార్షిక సమాచార నివేదిక (AIS), ట్యాక్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ స్టేట్మెంట్ (TIS) వంటి వివరాల ఆధారంగా కూడా రిటర్ను దాఖలు చేయవచ్చు. అలాగే ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లపై వచ్చిన వడ్డీ, డివిడెండ్ ఆదాయం, ఇతర చిన్న ఆదాయ వనరులు ఉన్నా వాటిని రిటర్నులో తప్పనిసరిగా చూపించాలి.
సరైన ఐటీఆర్ ఫారమే విజయానికి కీలకం.. Choosing the Right ITR Form
ఐటీఆర్ దాఖలులో (Last Chance Today! Filed Your ITR) అత్యంత కీలకమైన అంశం సరైన ఫారాన్ని ఎంపిక చేసుకోవడమే. కేవలం జీతం, వడ్డీ ఆదాయం, డివిడెండ్ వంటి ఆదాయం మాత్రమే ఉండి, మొత్తం ఆదాయం రూ.50 లక్షల లోపు ఉంటే సాధారణంగా ఐటీఆర్-1 (సహజ్) సరిపోతుంది. కానీ షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, ఆస్తుల విక్రయాలు, మూలధన లాభాలు లేదా వ్యాపార ఆదాయం ఉంటే ఐటీఆర్-2 లేదా ఐటీఆర్-3 అవసరం కావచ్చు. తప్పు ఫారం ఎంచుకుంటే రిటర్ను తిరస్కరణకు గురయ్యే అవకాశం ఉండటంతో సందేహం ఉంటే పన్ను నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.
రిఫండ్ త్వరగా రావాలంటే… Ensure Faster Tax Refunds
రిటర్ను సమర్పించామని (Last Chance Today! Filed Your ITR) పని పూర్తయిందనుకోవడం పొరపాటు. రిఫండ్ త్వరగా రావాలంటే కొన్ని వివరాలను తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి. బ్యాంకు ఖాతా సంఖ్య, ఐఎఫ్ఎస్సీ కోడ్, పేరు సరైనవేనా అనేది ధృవీకరించాలి. ఫారం-26ఏఎస్, ఏఐఎస్లోని వివరాలు ఐటీఆర్లో నమోదు చేసిన సమాచారంతో సరిపోవాలి. పాన్, ఆధార్ అనుసంధానం పూర్తిగా ఉండాలి. లేకపోతే రిటర్ను సమర్పించడం సాధ్యం కాదు.
ఈ-వెరిఫికేషన్ చేయకపోతే… రిటర్ను చెల్లదు.. E-Verification Is Mandatory
చాలామంది (Last Chance Today! Filed Your ITR) చేసే పెద్ద పొరపాటు ఇదే. రిటర్ను అప్లోడ్ చేసిన వెంటనే పని పూర్తయిందని భావిస్తారు. వాస్తవానికి ఐటీఆర్ సమర్పించిన తర్వాత ఈ-వెరిఫికేషన్ తప్పనిసరిగా చేయాలి. ఆధార్ ఓటీపీ, నెట్బ్యాంకింగ్, డీమ్యాట్ ఖాతా లేదా ఇతర ఆన్లైన్ పద్ధతుల ద్వారా ఈ ప్రక్రియ పూర్తి చేయవచ్చు. ఈ-వెరిఫికేషన్ చేయని రిటర్ను చట్టపరంగా సమర్పించినట్టుగా పరిగణించరు. అలాంటి సందర్భాల్లో రిఫండ్ కూడా జాప్యం అవుతుంది.
చివరి రోజు… చివరి నిమిషం కాదు.. Don’t Wait Until the Last Minute
ప్రతి ఏడాది చివరి రోజున (Last Chance Today! Filed Your ITR) లక్షలాది మంది ఒకేసారి ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో లాగిన్ కావడంతో సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తే అవకాశాలు ఉంటాయి. సర్వర్ నెమ్మదించడం, ఓటీపీ ఆలస్యంగా రావడం, చెల్లింపుల్లో అంతరాయం వంటి ఇబ్బందులు ఎదురవుతుంటాయి. అందుకే నిపుణులు చివరి నిమిషం వరకు వేచి ఉండకుండా వెంటనే రిటర్ను పూర్తి చేయాలని సూచిస్తున్నారు. అవసరమైన పత్రాలు ముందుగానే సిద్ధం చేసుకుని, వివరాలను ఒకటికి రెండుసార్లు పరిశీలించి సమర్పిస్తే తప్పిదాలకు తావుండదు. ఏదేమైనా ఆదాయపు పన్ను రిటర్ను దాఖలు చేయడం ఇప్పుడు కేవలం చట్టబద్ధమైన బాధ్యత మాత్రమే కాదు.. ప్రతి వ్యక్తి ఆర్థిక జీవితానికి కీలకమైన పత్రంగా మారింది. పన్ను పడకపోయినా భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం, రుణాలు, వీసాలు, పెట్టుబడుల రికార్డులు, పన్ను రిఫండ్లు, నష్టాల బదిలీ వంటి అనేక ప్రయోజనాల కోసం ఐటీఆర్ అవసరం. జులై 31 గడువు ముగిసేలోపు రిటర్ను సమర్పించి, ఈ-వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయడం ద్వారా అనవసరమైన జరిమానాలు, వడ్డీలు, భవిష్యత్తు ఇబ్బందులను సులభంగా నివారించవచ్చు. నేటి చిన్న జాగ్రత్త… రేపటి ఆర్థిక భద్రతకు బలమైన పునాది అవుతుంది.
About the Author
