ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో ఒక దశలో జీతం పెరుగుతుంది. పదోన్నతి వస్తుంది. వ్యాపారం బాగా సాగుతుంది. ఆదాయం పెరిగిందంటే జీవితం కూడా మెరుగుపడాలని కోరుకోవడం సహజమే. అయితే, ఇక్కడే చాలా మంది చేసే ఒక చిన్న పొరపాటు భవిష్యత్తులో పెద్ద ఆర్థిక సమస్యలకు కారణమవుతోంది. అదే జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణం (Lifestyle Inflation). ఒకప్పుడు అవసరంగా అనిపించని ఖరీదైన మొబైల్ ఫోన్, బ్రాండెడ్ దుస్తులు, విలాసవంతమైన కార్లు, రెస్టారెంట్లలో తరచూ భోజనం, విదేశీ పర్యటనలు… ఆదాయం పెరిగిన తర్వాత ఇవన్నీ “ఇప్పుడు కొనగలం కదా” అనే ఆలోచనతో జీవితంలో భాగమైపోతాయి. మొదట్లో ఇవి విజయానికి గుర్తులా కనిపించినా, కాలక్రమేణా ఇవే సంపద సృష్టికి అడ్డంకులుగా మారుతాయి. ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నదేమిటంటే… జీతం పెరగడం కంటే పొదుపు పెరగడం ముఖ్యం. ఆదాయం ఎంత వచ్చినా, ఖర్చులు అదే వేగంతో పెరిగితే చివరికి బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్ మాత్రం మారదు. ఇదే జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణం అసలు ప్రమాదం.
జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణం అంటే ఏమిటి? Understanding Lifestyle Inflation
సాధారణంగా మన ఆదాయం పెరిగినప్పుడు అవసరాలు కూడా కొంత మేర పెరగడం సహజం. కానీ, అవసరానికి మించి విలాసాల కోసం ఖర్చు చేయడం, ప్రతి ఆదాయ పెరుగుదలతో జీవనశైలిని(Lifestyle Inflation) మరింత ఖరీదైనదిగా మార్చుకోవడం జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణంగా పరిగణిస్తారు. ఉదాహరణకు, ఐదేళ్ల క్రితం రూ.20 వేల ఫోన్తో అన్ని పనులు చేసుకున్న వ్యక్తి, ఇప్పుడు జీతం పెరిగిందనే కారణంతో రూ.1.20 లక్షల ఫోన్ కొనడం… ఇంట్లో వండుకుని తినేవారు ప్రతి వారాంతం ఖరీదైన రెస్టారెంట్లకు వెళ్లడం… చిన్న కారు సరిపోతున్నా పెద్ద ఎస్యూవీ కొనడం… ఇవన్నీ జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణానికి ఉదాహరణలే. ఇక్కడ సమస్య ఖర్చు చేయడంలో కాదు. ఆదాయం పెరిగినంత వేగంగా ఖర్చులు కూడా శాశ్వతంగా పెరగడమే అసలు సమస్య.
ఎక్కువగా ఎవరు ఈ ఉచ్చులో పడుతున్నారు? Young Professionals at Higher Risk
25 నుంచి 40 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల ఉద్యోగులు జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణానికి (Lifestyle Inflation)ఎక్కువగా గురవుతున్నారని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ వయస్సులో కెరీర్ వేగంగా ఎదుగుతుంది. జీతాలు పెరుగుతాయి. బోనస్లు వస్తాయి. కొత్త బాధ్యతలు వస్తాయి. అదే సమయంలో ఖర్చులు కూడా పెరుగుతాయి. కొత్త ఉద్యోగం వచ్చిన వెంటనే కారు కొనడం… జీతం పెరిగితే ఇంటిని మార్చడం… ప్రతి పదోన్నతికి కొత్త గాడ్జెట్ కొనడం… ఇలా ఆదాయం పెరిగిన ప్రతిసారీ జీవనశైలిని అప్గ్రేడ్ చేసుకుంటూ వెళ్లడం వల్ల, ఎంత సంపాదించినా చేతిలో మిగిలేది చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. చాలామంది బయటకు ఆర్థికంగా బలంగా కనిపించినా, వాస్తవానికి నెల జీతంపైనే పూర్తిగా ఆధారపడే పరిస్థితిలో ఉంటారు. ఒకవేళ ఉద్యోగం పోతే లేదా ఆదాయం తగ్గితే అప్పుల భారం వెంటాడే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఈ పరిస్థితికి కారణాలేంటి? What Drives Lifestyle Inflation?
జీతం పెరిగినప్పుడు “ఇప్పుడు మన స్థాయి పెరిగింది” అనే భావన చాలామందిలో ఏర్పడుతుంది. దానికి అనుగుణంగా జీవించాలని ప్రయత్నిస్తారు. ఇదే మొదటి కారణం. రెండోది తోటివారి ప్రభావం. సోషల్ మీడియాలో స్నేహితులు విదేశీ పర్యటనలు, కొత్త కార్లు, ఖరీదైన రెస్టారెంట్లు, విలాసవంతమైన జీవనశైలిని(Lifestyle Inflation) ప్రదర్శిస్తుంటారు. వాటిని చూసి తామూ అలాగే జీవించాలని అనిపిస్తుంది. దీనినే పీర్ ప్రెషర్ (Peer Pressure) అంటారు. మూడో కారణం ప్రకటనలు. ప్రతి రోజు మనం చూసే డిజిటల్ ప్రకటనలు, ఆన్లైన్ ఆఫర్లు, “లిమిటెడ్ టైమ్ డీల్”, “జీరో డౌన్ పేమెంట్”, “నో-కాస్ట్ ఈఎంఐ” వంటి ప్రచారాలు వినియోగదారులను మరింత కొనుగోళ్ల వైపు నడిపిస్తున్నాయి. అంతేకాదు, క్రెడిట్ కార్డులు, బై నౌ పే లేటర్ (BNPL) వంటి సౌకర్యాలు వెంటనే కొనుగోలు చేయడానికి ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. దీంతో అవసరం లేని ఖర్చులు కూడా పెరుగుతున్నాయి.
ఎందుకు ఇది ప్రమాదకరం? The Hidden Financial Trap
జీవనశైలి (Lifestyle Inflation)ద్రవ్యోల్బణం మొదట్లో పెద్ద సమస్యగా కనిపించదు. కానీ దీని ప్రభావం సంవత్సరాల తర్వాత తెలుస్తుంది. జీతం పెరిగినా పొదుపు పెరగదు. అత్యవసర నిధి ఏర్పడదు. పదవీ విరమణ కోసం సరైన పెట్టుబడులు పెట్టలేరు. పిల్లల విద్య, ఇల్లు కొనుగోలు, వైద్య అవసరాలు వంటి భవిష్యత్తు లక్ష్యాలు దూరమవుతాయి. ఇంకా ప్రమాదకరమైన విషయం ఏమిటంటే, విలాసాలకు అలవాటు పడిన తర్వాత వాటిని తగ్గించడం చాలా కష్టమవుతుంది. ఒకసారి ఖరీదైన జీవనశైలి అలవాటైతే, తిరిగి సాధారణ జీవితానికి రావడం మానసికంగా కూడా కష్టమవుతుంది. ఉద్యోగం కోల్పోయినా, వ్యాపారంలో నష్టాలు వచ్చినా, ఆరోగ్య సమస్యలు ఎదురైనా… అధిక ఖర్చులతో కూడిన జీవనశైలిని కొనసాగించడం అసాధ్యమవుతుంది. దీంతో అప్పులు, ఆర్థిక ఒత్తిడి, మానసిక ఆందోళన పెరుగుతాయి.
సంపద పెరగాలంటే ఖర్చుపై నియంత్రణ అవసరం.. Control Spending, Build Wealth
జీతం (Lifestyle Inflation)పెరిగిందంటే మొత్తం డబ్బును ఖర్చు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ఆదాయం పెరిగిన ప్రతిసారీ కొంత భాగాన్ని పొదుపు, పెట్టుబడులకు కేటాయించడం ఉత్తమ ఆర్థిక అలవాటు. చాలామంది జీతం పెరిగిన తర్వాత ఖర్చులు పెంచుతారు. కానీ ఆర్థికంగా విజయవంతమైన వారు మాత్రం ముందుగా పొదుపు పెంచి, తరువాత మాత్రమే అవసరమైన ఖర్చులు పెంచుతారు. జీతంలో వచ్చిన పెరుగుదలలో కనీసం కొంత భాగాన్ని పెట్టుబడుల వైపు మళ్లించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో పెద్ద సంపదను సృష్టించుకోవచ్చు.
ఆవేశపు కొనుగోళ్లకు బ్రేక్ వేయాలి.. Delay Before You Buy
ఏదైనా వస్తువు నచ్చిందని వెంటనే (Lifestyle Inflation)కొనడం కన్నా, కొన్ని రోజులు ఆగి నిర్ణయం తీసుకోవడం మంచి అలవాటు. కొత్త ఫోన్, ల్యాప్టాప్, టీవీ లేదా ఇతర ఖరీదైన వస్తువులు కొనుగోలు చేయాలనిపిస్తే ఒకటి లేదా రెండు వారాలు వేచి చూడాలి. ఆ తర్వాత కూడా అదే అవసరంగా అనిపిస్తే మాత్రమే కొనాలి. ఈ చిన్న అలవాటు వల్ల అనవసర ఖర్చులు గణనీయంగా తగ్గుతాయి.
మీ లక్ష్యాలే మీకు దారి చూపాలి.. Spend According to Your Goals
ప్రతి ఖర్చు చేసే ముందు (Lifestyle Inflation)ఒక ప్రశ్న వేసుకోవాలి. “ఈ ఖర్చు నా భవిష్యత్తు లక్ష్యాలకు ఉపయోగపడుతుందా?” ఇంటి కోసం డబ్బు కూడబెడుతున్నప్పుడు ఖరీదైన కారు కొనడం ఎంతవరకు అవసరం? పిల్లల ఉన్నత విద్య కోసం పొదుపు చేస్తున్నప్పుడు విలాసవంతమైన సెలవులు ఎంత వరకు సమంజసం? ఈ ప్రశ్నలకు నిజాయితీగా సమాధానం చెప్పగలిగితే అనవసర ఖర్చులను చాలా వరకు తగ్గించవచ్చు.
ఇతరులతో పోల్చుకోవద్దు.. void the Comparison Trap
ప్రతి వ్యక్తి (Lifestyle Inflation)ఆదాయం, బాధ్యతలు, లక్ష్యాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇతరులు కొనుగోలు చేశారని మనమూ కొనాల్సిన అవసరం లేదు. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే జీవితం మొత్తం వాస్తవం కాదు. చాలాసార్లు కనిపించే విలాసాల వెనుక భారీ అప్పులు కూడా ఉండొచ్చు. అందుకే, ఇతరులతో పోల్చుకోవడం కన్నా సొంత ఆర్థిక పరిస్థితికి అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం మంచిది.
అప్పులను తగ్గించుకోవడం కూడా సంపదే.. Reduce Debt, Increase Freedom
జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణానికి(Lifestyle Inflation) క్రెడిట్ కార్డులు ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి. అవసరం లేని వస్తువులను ఈఎంఐలపై కొనడం అలవాటైతే నెలవారీ ఖర్చులు పెరుగుతూనే ఉంటాయి. అధిక వడ్డీ రుణాలను వీలైనంత త్వరగా తీర్చేయాలి. క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలను నెలనెలా పూర్తి చేయడం అలవాటు చేసుకోవాలి. రుణ భారం తగ్గితే భవిష్యత్తు పెట్టుబడులకు మరింత అవకాశం ఉంటుంది.
పెట్టుబడులు సంపదకు బలమైన పునాది.. Invest Before You Spend
జీతం వచ్చిన (Lifestyle Inflation)వెంటనే ఖర్చు చేయకుండా, ముందుగా పెట్టుబడులు పెట్టే అలవాటు చేసుకోవాలి. మ్యూచువల్ ఫండ్లు, స్టాక్స్, బాండ్లు, స్థిర ఆదాయ సాధనాలు వంటి విభిన్న పెట్టుబడి మార్గాల్లో ఆర్థిక లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా దీర్ఘకాలంలో సంపదను పెంచుకోవచ్చు. పెట్టుబడులు ప్రారంభించే ముందు అర్హత కలిగిన ఆర్థిక సలహాదారుని సంప్రదించడం మంచిది.
ఆటోమేటిక్ సేవింగ్స్తో ఆర్థిక క్రమశిక్షణ.. Automate Your Savings
పొదుపు చేయడానికి (Lifestyle Inflation)మనసు మార్చుకోవడం కంటే, వ్యవస్థను మార్చుకోవడం ఉత్తమ మార్గం. జీతం ఖాతా నుంచి ప్రతి నెలా నిర్ణీత మొత్తాన్ని ఆటోమేటిక్గా పెట్టుబడి లేదా పొదుపు ఖాతాకు బదిలీ అయ్యేలా ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. ఇలా చేస్తే ఖర్చు చేయడానికి ముందే పొదుపు పూర్తవుతుంది. దీర్ఘకాలంలో ఇదే పెద్ద సంపదగా మారుతుంది. జీవనశైలి మెరుగుపడటం తప్పు కాదు. కానీ ప్రతి జీతం పెరుగుదలను విలాసాలుగా మార్చుకోవడం మాత్రం ఆర్థికంగా ప్రమాదకరం. సంపదను సృష్టించేది అధిక ఆదాయం కాదు, ఆదాయాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తున్నామన్నదే. నిజమైన ఆర్థిక స్వేచ్ఛ అంటే ఖరీదైన వస్తువులు కొనడం కాదు. ఆదాయం లేకున్నా కొంతకాలం ప్రశాంతంగా జీవించేంత ఆర్థిక భద్రతను కలిగి ఉండటం. అందుకే జీతం పెరిగినప్పుడల్లా ఖర్చులు పెంచే బదులు, పొదుపు, పెట్టుబడులు పెంచే అలవాటు చేసుకుంటే జీవనశైలి ద్రవ్యోల్బణం అనే ఉచ్చును దాటుకుని, దీర్ఘకాలంలో స్థిరమైన సంపదను నిర్మించుకోవచ్చు.
About the Author
