హైదరాబాద్ః భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలో ఒక సరికొత్త రికార్డుకు తెరలేవబోతోంది. దేశంలోనే అతిపెద్ద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అయిన నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (National Stock Exchange – NSE) పబ్లిక్ ఇష్యూ కోసం ఇన్వెస్టర్లు ఎన్నో ఏళ్లుగా వేయి కళ్లతో ఎదురుచూస్తున్నారు. మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ అయిన సెబీ (Securities and Exchange Board of India – SEBI) నుంచి ఇటీవల ఈ ఐపీఓకి ఆమోదం లభించడంతో దేశీయ మార్కెట్లలో పండుగ వాతావరణం నెలకొంది. అయితే తాజా సమాచారం ప్రకారం ఈ మెగా పబ్లిక్ ఇష్యూ పరిమాణం (Issue Size) గతంలో అనుకున్న దానికంటే తగ్గే సూచనలు బలంగా కనిపిస్తున్నాయి. దాదాపు రూ.30,000 కోట్ల నిధుల సమీకరణతో దలాల్ స్ట్రీట్ను షేక్ చేయాలని భావించిన ఎన్ఎస్ఈ, ఇప్పుడు తన పరిమాణాన్ని రూ.25,000 కోట్ల నుంచి రూ.27,000 కోట్ల మధ్యకు పరిమితం చేసుకునే అవకాశాలు ఉన్నాయి.
ఆఫర్ ఫర్ సేల్ వాటా తగ్గింపు వెనుక వ్యూహం ఏమిటి?
తొలుత సంస్థ దాదాపు 6 శాతం మేర ఈక్విటీ షేర్లను విక్రయించాలని ప్రాథమికంగా నిర్ణయించింది. అయితే ప్రస్తుతం అందుతున్న వివరాల ప్రకారం ఈ విక్రయ పరిమాణం 5.2 శాతం నుంచి 5.5 శాతానికి తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఎన్ఎస్ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ పూర్తిగా ఆఫర్ ఫర్ సేల్ (Offer for Sale – OFS) పద్ధతిలో వస్తోంది. అంటే కంపెనీ కొత్తగా షేర్లను మార్కెట్లోకి విడుదల చేసి మూలధనం సేకరించడం లేదు. ఇప్పటికే ఆ సంస్థలో వాటాలు కలిగి ఉన్న వ్యవస్థాపకులు, ఆర్థిక సంస్థలు లేదా ప్రైవేట్ ఇన్వెస్టర్లు (Existing Shareholders) తమ వద్ద ఉన్న షేర్లను పబ్లిక్కు విక్రయించి నగదుగా మార్చుకుంటారు.
అయితే చివరి నిమిషంలో కొందరు ప్రధాన వాటాదారులు తాము విక్రయించాలనుకున్న షేర్లను వెనక్కి తీసుకుంటున్నట్లు ప్రకటించడమే ఈ మొత్తం పరిమాణం తగ్గడానికి ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది. మొత్తం ఐపీఓలో 0.5 శాతం నుంచి 0.8 శాతం వరకు వాటాలు వెనక్కి వెళ్లడంతో, నేరుగా ఇష్యూ పరిమాణంపై సుమారు రూ.3,000 కోట్ల నుంచి రూ.5,000 కోట్ల వరకు ప్రభావం పడింది.
వాటాదారులు షేర్లను ఎందుకు వెనక్కి తీసుకుంటున్నారు?
సాధారణంగా ఏదైనా కంపెనీ ఐపీఓకి వస్తుందంటే పాత వాటాదారులు లాభాలు స్వీకరించి (Profit Booking) బయటకు వెళ్లడానికి ప్రయత్నిస్తారు. కానీ ఎన్ఎస్ఈ విషయంలో పూర్తి భిన్నమైన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ప్రస్తుత వాటాదారులు తమ షేర్లను ఇప్పుడే విక్రయించడానికి సిద్ధంగా లేకపోవడానికి బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి:
మొదటిది, ఎన్ఎస్ఈ వ్యాపార లాభదాయకత. దేశంలో జరిగే రోజువారీ ఈక్విటీ, డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్లో (Derivatives Trading) ఎన్ఎస్ఈకి తిరుగులేని ఏకాధిపత్యం ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా డీమ్యాట్ ఖాతాలు (Demat Accounts) తెరిచే వారి సంఖ్య పెరుగుతుండటంతో ఎక్స్ఛేంజ్ ఆదాయం, లాభాలు స్థిరంగా పెరుగుతున్నాయి.
రెండవది, భవిష్యత్ మార్కెట్ విలువపై అపారమైన నమ్మకం (Future Valuation Upside). రాబోయే రోజుల్లో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి చెందే కొద్దీ స్టాక్ మార్కెట్ పరిమాణం మరింత విస్తరిస్తుంది. దాంతో ఎన్ఎస్ఈ షేరు విలువ ఇప్పుడు పలికే రేటు కంటే భవిష్యత్తులో చాలా రెట్లు పెరిగే అవకాశం ఉందని వాటాదారులు బలంగా విశ్వసిస్తున్నారు. ఇప్పుడు తక్కువ ధరకు విక్రయించి తర్వాత పశ్చాత్తాపపడటం కంటే, షేర్లను తమ వద్దే ఉంచుకుని దీర్ఘకాలికంగా భారీ రిటర్న్స్ (Long-term Returns) పొందవచ్చని వారు భావిస్తున్నారు.
ధరల శ్రేణి, ఐపీఓ కీలక తేదీల వివరాలు
మార్కెట్ వర్గాల ప్రాథమిక సమాచారం ప్రకారం ఒక్కో షేరు ధరల శ్రేణిని (Expected Price Band) రూ.1,700 నుంచి రూ.1,785 మధ్య నిర్ణయించే అవకాశాలు ఉన్నాయి.
ఈ ఐపీఓ సెప్టెంబర్ 18న అధికారికంగా సబ్స్క్రిప్షన్ కోసం ప్రారంభం కానుంది (IPO Opening Date). మూడు రోజుల పాటు బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ కొనసాగిన తర్వాత, సెప్టెంబర్ 21న ముగుస్తుంది (IPO Closing Date). బిడ్డింగ్ పూర్తయిన తర్వాత షేర్ల కేటాయింపు ప్రక్రియ (Allotment Process) జరగనుంది. అన్ని లాంఛనాలు పూర్తి చేసుకుని, సెప్టెంబర్ 26 నాటికి ఈ షేర్లు నేరుగా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో లిస్ట్ అయ్యే (Tentative Listing Date) అవకాశం ఉందని విశ్వసనీయ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
సాధారణ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లపై పడే ప్రభావం ఏమిటి?
ఒక పబ్లిక్ ఇష్యూ పరిమాణం తగ్గడం వల్ల సాధారణ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల (Retail Investors) కోణంలో సానుకూల, ప్రతికూల అంశాలు రెండూ ఉంటాయి.
మొదటిగా, మార్కెట్లో లభించే షేర్ల లభ్యత (Floating Shares) తగ్గుతుంది. ఎన్ఎస్ఈ వంటి దిగ్గజ సంస్థ పట్ల సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు (Institutional Investors), రిటైలర్లు విపరీతమైన ఆసక్తి చూపిస్తారు. షేర్ల సంఖ్య తగ్గడం వల్ల సబ్స్క్రిప్షన్ కోసం తీవ్రమైన పోటీ నెలకొంటుంది. దీనివల్ల ఇష్యూ భారీగా ఓవర్సబ్స్క్రైబ్ (Massive Oversubscription) అయ్యే అవకాశం ఉంది. ఫలితంగా సాధారణ ఇన్వెస్టర్లకు లాటరీ పద్ధతిలో షేర్ అలాట్మెంట్ దక్కే అవకాశాలు చాలా తక్కువగా ఉంటాయి.
రెండవది, డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉండి సరఫరా తక్కువగా ఉంటే మార్కెట్ నియమాల ప్రకారం షేరు విలువ పెరుగుతుంది. గ్రే మార్కెట్ ప్రీమియం (Grey Market Premium – GMP) ఈ ఐపీఓపై చాలా బలంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఒకవేళ అలాట్మెంట్ దక్కితే, లిస్టింగ్ రోజున భారీ లాభాలు (Listing Gains) వచ్చే అవకాశాలు మెరుగ్గా ఉంటాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
మార్కెట్లో సరికొత్త అధ్యాయం
పరిమాణాన్ని రూ.27,000 కోట్లకు తగ్గించినప్పటికీ, ఇది భారత మార్కెట్లలో నమోదు కాబోయే అతిపెద్ద ఐపీఓలలో ఒకటిగా చరిత్రలో నిలిచిపోనుంది. పెట్టుబడిదారుల నమ్మకం, దేశీయ మూలధన ప్రవాహం (Domestic Capital Flows) వెరసి ఎన్ఎస్ఈ లిస్టింగ్ ప్రక్రియ దలాల్ స్ట్రీట్ చరిత్రలో ఒక కీలక మైలురాయిగా మారబోతోంది. సెప్టెంబర్ 18 నుంచి మొదలయ్యే ఈ బిడ్డింగ్ పర్వంలో ఎన్ని రికార్డులు బద్దలవుతాయో వేచి చూడాలి.
About the Author
