హైదరాబాద్ః భారతదేశంలో తరతరాలుగా సామాన్య, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఆర్థిక రక్షణ అంటే గుర్తుకొచ్చే ఏకైక విశ్వాసపాత్రమైన వేదిక భారతీయ జీవిత బీమా సంస్థ (Life Insurance Corporation of India). గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి మహానగరాల వరకు ఏ గడప తొక్కినా కనిపించే ఎల్ఐసీ బాండ్ కాగితం, కేవలం ఒక ఇన్వెస్ట్మెంట్ పత్రం మాత్రమే కాదు.. ఒక కుటుంబ భవిష్యత్తుకు గ్యారెంటీ. ఏడు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ ప్రస్థానంలో (70 Years Journey) ప్రజల రూపాయి రూపాయిని సేకరించి, దేశ ప్రగతికి చోదకశక్తిగా మార్చిన ఈ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ నేడు ఒక కీలకమైన మలుపు వద్ద నిలిచింది. ప్రపంచ స్థాయి కార్పొరేట్ దిగ్గజాల జాబితా అయిన ఫార్చ్యూన్-500 (Fortune Global 500) ర్యాంకింగ్స్లో 92వ స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుని, రిలయన్స్ వంటి ప్రైవేట్ సంస్థల సరసన దేశంలోనే రెండో అతిపెద్ద శక్తిగా అవతరించినప్పటికీ.. సంస్థ అంతర్గత ప్రాధాన్యతల్లో వస్తున్న మార్పులు ఇప్పుడు తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
ప్రజాధనంతో దేశ పునర్నిర్మాణం (Nation Building Engine)
సాధారణ ప్రైవేటు బీమా కంపెనీల ప్రాథమిక లక్ష్యం వ్యాపార లాభాలు పెంచుకోవడమే. కానీ ఎల్ఐసీ ఆవిర్భావం వెనుక ఉన్న మహత్తర ఆశయం ‘ప్రజల ధనం తిరిగి ప్రజా సంక్షేమానికే వినియోగపడాలి’ అనేది. చట్టబద్ధమైన నిబంధనల ప్రకారం, పాలసీదారుల నుంచి వసూలయ్యే ప్రీమియం నిధులలో సింహభాగం అంటే దాదాపు 90 శాతం వరకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సెక్యూరిటీలు, బాండ్లలోనే (Government Securities) మదుపు చేయాల్సి ఉంటుంది.
దీని ఫలితంగా దేశవ్యాప్తంగా నిర్మితమవుతున్న జాతీయ రహదారులు, రైల్వే లైన్లు, భారీ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు, విద్యుత్ కేంద్రాలు, విమానాశ్రయాలు వంటి మౌలిక వసతుల కల్పనకు (Infrastructure Financing) అవసరమైన దీర్ఘకాలిక మూలధనం ఎల్ఐసీ నుంచే సమకూరుతోంది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే ప్రభుత్వ రంగ బాండ్లలో రూ.32.47 లక్షల కోట్లు, ఇతర కీలక రంగాలకు రూ.4.72 లక్షల కోట్లకు పైగా నిధులను సమకూర్చి దేశానికి ఒక మహా ప్రాజెక్టులా అండగా నిలిచింది. అంతేకాకుండా, ప్రభుత్వానికి రూ.12,207 కోట్ల భారీ డివిడెండ్ను (Annual Dividend) చెల్లించి ప్రభుత్వ ఖజానాకు అత్యధిక లాభాలు అందించిన అగ్రగామి ఆర్థిక సంస్థగా నిలిచింది. ప్రస్తుతం రూ.57.29 లక్షల కోట్ల విలువైన భారీ ఆస్తుల పోర్ట్ఫోలియోను (Assets Under Management) నిర్వహిస్తూ, 30 కోట్లకు పైగా పాలసీదారులతో ప్రపంచంలోనే తిరుగులేని సంస్థగా కొనసాగుతోంది.
ఆర్థిక సునామీలను తట్టుకున్న రక్షణ గోడ (Financial Shock Absorber)
దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర ఒడుదొడుకులను ఎదుర్కొన్న ప్రతి సందర్భంలోనూ ఎల్ఐసీ అప్రకటిత రక్షకుడిగా వ్యవహరించింది. 2008 నాటి ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం (Global Financial Crisis) దేశీయ మార్కెట్లను వణికించినప్పుడు, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు వెనక్కి తగ్గిన వేళ భారత మార్కెట్లకు కొండంత అండగా నిలిచి షేర్ మార్కెట్ పతనాన్ని (Market Crash Prevention) అడ్డుకుంది. అంతేకాకుండా, బ్యాంకింగ్ రంగం తీవ్ర సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిన సందర్భాలలో యూటీఐ (UTI), ఐడీబీఐ బ్యాంక్ (IDBI Bank), యెస్ బ్యాంక్ (Yes Bank) వంటి సంస్థలు దివాలా తీయకుండా వందల కోట్ల నిధులతో ఆదుకుని నిలబెట్టింది.
ఏ బీమా సంస్థ నిజాయితీ అయినా అది క్లెయిమ్లను ఎంత వేగంగా, ఎంత పారదర్శకంగా పరిష్కరిస్తుందనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది (Claim Settlement Ratio). ప్రైవేటు సంస్థలు సాంకేతిక కారణాలతో చేతులెత్తేసే చోట, ఎల్ఐసీ ప్రజల పక్షాన నిలిచింది. గత ఏడాది ఏకంగా 2.69 కోట్ల క్లెయిములకు గాను రూ.3.13 లక్షల కోట్లను నేరుగా లబ్ధిదారులకు అందించింది. ఇందులో పాలసీదారుల కాలపరిమితి తీరిన మెచ్యూరిటీ మొత్తాలతో పాటు, అకాల మరణం చెందిన వారి కుటుంబాలకు అందిన డెత్ క్లెయిములు ఉన్నాయి. అల్పాదాయ వర్గాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ‘ప్రధానమంత్రి జీవన్ జ్యోతి బీమా యోజన’ (PMJJBY) పథకంలో లాభాపేక్ష లేకపోయినా, నష్టాలను సైతం భరిస్తూ దాదాపు 96 శాతం క్లెయిమ్లను ఒంటిచేత్తో పరిష్కరిస్తూ సామాజిక బాధ్యతను (Social Responsibility) చాటుకుంటోంది.
లాభాల వేటలో మారుతున్న వ్యాపార స్వరూపం (Shift in Business Dynamics)
భారతదేశంలో గత పదేళ్ల కాలంలో బీమా రంగ విస్తృతి (Insurance Penetration) 3.3 శాతం నుంచి 3.7 శాతానికి విస్తరించింది. అలాగే తలసరి బీమా వ్యయం (Insurance Density) 55 డాలర్ల నుంచి 95 డాలర్లకు పెరిగింది. ఈ ఘనతలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలదే కీలక పాత్ర అని పార్లమెంటు ఆర్థిక సర్వే సైతం స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఎల్ఐసీలో ప్రభుత్వ వాటాల ఉపసంహరణ (Disinvestment Strategy) జరిగి, సంస్థను స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో లిస్టింగ్ చేసిన తర్వాత పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్నాయి.
ఇంతకుముందు సంస్థ ఆర్జించే మిగులు లాభాలలో ఎక్కువ భాగాన్ని బోనస్ల రూపంలో సామాన్య పాలసీదారులకే పంచే ‘పార్టిసిపేటివ్ పాలసీలను’ ఎక్కువగా విక్రయించేవారు. కానీ వాటాదారులకు తక్షణ త్రైమాసిక లాభాలను చూపించాలన్న ఒత్తిడి పెరగడంతో, పాలసీదారులకు లాభాల వాటా ఇవ్వని ‘నాన్-పార్టిసిపేటివ్ పాలసీల’ (Non-Participating Products) అమ్మకాలపై సంస్థ దృష్టి పెట్టింది. గతంలో 27.7 శాతంగా ఉన్న వీటి విక్రయాలు ప్రస్తుతం 35.1 శాతానికి చేరాయి. దీనివల్ల పాలసీదారులకు అందే వార్షిక బోనస్ (Policyholder Bonus) క్రమంగా తగ్గే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది. సంస్థ కష్టపడి ఆర్జించిన ప్రతి పైసాలో సింహభాగం పాలసీదారులకు కాకుండా, స్టాక్ మార్కెట్ వాటాదారుల (Shareholder Value) జేబుల్లోకి వెళ్లే సంస్కృతి బలపడుతోంది.
తాజాగా రెండో విడత వాటాల విక్రయం దిశగా అడుగులు పడుతుండటంతో, దీర్ఘకాలంలో ప్రభుత్వానికి సమకూరే డివిడెండ్ రాబడి పడిపోవడమే కాకుండా, దేశ సంక్షేమ ప్రాజెక్టులకు లభించే చవకైన పెట్టుబడులు తగ్గే అవకాశం ఉంది. ‘2047 నాటికి అందరికీ బీమా’ (Insurance for All by 2047) అనే బృహత్తర లక్ష్యాన్ని భారతదేశం చేరుకోవాలంటే, ఎల్ఐసీని కేవలం లాభాలు ఆర్జించే కార్పొరేట్ కంపెనీలా చూడటం తగదు. సంస్థకు పూర్తి యాజమాన్య స్వేచ్ఛను కొనసాగిస్తూ, ప్రజా సంక్షేమమే పరమావధిగా ఉండే వ్యవస్థను కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యత అందరిపై ఉంది.
About the Author
