భారత్లో డిజిటల్ చెల్లింపులు గత కొన్నేళ్లుగా అపూర్వ వేగంతో విస్తరిస్తున్నాయి. మొబైల్ ఫోన్లు, యూపీఐ, డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డులు, డిజిటల్ వాలెట్ల వినియోగం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. ఒకప్పుడు బ్యాంకు బ్రాంచ్లకు వెళ్లి చేసే లావాదేవీలు ఇప్పుడు కేవలం స్మార్ట్ఫోన్లో కొన్ని సెకన్ల వ్యవధిలో పూర్తవుతున్నాయి. ఈ సౌలభ్యంతో పాటు సైబర్ మోసాలు, ఫిషింగ్, ఓటీపీ దొంగతనాలు, నకిలీ వెబ్సైట్లు వంటి సవాళ్లు కూడా పెరిగాయి. అందుకే భద్రతను మరింత బలోపేతం చేయడం ఇప్పుడు బ్యాంకులు, పేమెంట్ నెట్వర్క్లు, నియంత్రణ సంస్థల ముందున్న ప్రధాన లక్ష్యంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల సంస్థ వీసా (Visa) భారత వినియోగదారుల కోసం కొత్త తరహా ‘పేమెంట్ పాస్కీ (Payment Passkey)’ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది. ఇప్పటివరకు ప్రతి ఆన్లైన్ లావాదేవీకి తప్పనిసరిగా అవసరమైన ఓటీపీ (One-Time Password) లేదా పాస్వర్డ్ స్థానంలో ఇకపై ఫింగర్ ప్రింట్, ఫేస్ రికగ్నిషన్ లేదా డివైజ్ పిన్ ద్వారా చెల్లింపులను ధృవీకరించే అవకాశం కల్పించింది. దీంతో డిజిటల్ చెల్లింపులు మరింత వేగంగా, సురక్షితంగా మారనున్నాయని వీసా సంస్థ వెల్లడించింది.
డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో కొత్త దశ.. A New Era in Digital Payments
భారత్ ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ పేమెంట్ మార్కెట్లలో ఒకటిగా ఎదిగింది. యూపీఐతో పాటు కార్డ్ ఆధారిత ఆన్లైన్ చెల్లింపులు కూడా వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. లక్షలాది మంది ప్రతిరోజూ ఈ-కామర్స్ వెబ్సైట్లు, మొబైల్ యాప్లు, డిజిటల్ సేవల కోసం కార్డులను ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే ప్రతి లావాదేవీకి ఓటీపీ కోసం ఎదురుచూడాల్సి రావడం, మొబైల్ నెట్వర్క్ సమస్యల వల్ల ఓటీపీ ఆలస్యంగా రావడం, కొన్ని సందర్భాల్లో సైబర్ నేరగాళ్లు ఓటీపీలను మోసపూరితంగా సేకరించడం వంటి సమస్యలు వినియోగదారులను ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారంగా పాస్కీ సాంకేతికతను (Payment Passkey)తీసుకొచ్చినట్లు వీసా ప్రకటించింది.
పాస్కీ అంటే ఏమిటి? What Is a Payment Passkey?
పాస్కీ (Payment Passkey)అనేది పాస్వర్డ్లు లేదా ఓటీపీలకు ప్రత్యామ్నాయంగా పనిచేసే ఆధునిక డిజిటల్ ధృవీకరణ విధానం. ఇందులో వినియోగదారుడు ప్రత్యేకంగా పాస్వర్డ్ గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉండదు. అలాగే ప్రతి లావాదేవీకి ఓటీపీ కోసం ఎదురుచూడాల్సిన పనీ ఉండదు. వినియోగదారుడి స్మార్ట్ఫోన్లో ఇప్పటికే ఉన్న ఫింగర్ ప్రింట్, ఫేస్ ఐడీ లేదా డివైజ్ పిన్ ఆధారంగానే చెల్లింపును ధృవీకరిస్తుంది. అంటే ఫోన్ను అన్లాక్ చేసిన విధంగానే ఆన్లైన్ కొనుగోలు కూడా పూర్తి చేయవచ్చు. ఈ విధానం ఆధునిక క్రిప్టోగ్రఫీ ఆధారంగా పనిచేస్తుంది. దీంతో పాస్వర్డ్లు లేదా ఓటీపీలను దొంగిలించే అవకాశాలు గణనీయంగా తగ్గుతాయి.
ఎలా పనిచేస్తుంది? How the Passkey Works
పాస్కీ సేవను(Payment Passkey) ఉపయోగించాలంటే మొదట వినియోగదారుడు తన వీసా కార్డును స్మార్ట్ఫోన్తో అనుసంధానం చేయాలి. ఒకసారి నమోదు పూర్తయిన తర్వాత ప్రతి లావాదేవీకి ప్రత్యేకంగా ఓటీపీ అవసరం ఉండదు. ఆన్లైన్లో కొనుగోలు చేసే సమయంలో ఫోన్లో ఫింగర్ ప్రింట్ స్కాన్ చేయడం, ఫేస్ ఐడీ ద్వారా గుర్తింపు ఇవ్వడం లేదా డివైజ్ పిన్ను నమోదు చేయడం ద్వారా చెల్లింపు వెంటనే పూర్తవుతుంది. ఈ మొత్తం ప్రక్రియ కొన్ని సెకన్లలోనే ముగుస్తుంది. ఓటీపీ కోసం ఎదురు చూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. మొబైల్ సిగ్నల్ లేకపోయినా, ఓటీపీ ఆలస్యమైనా లావాదేవీపై ప్రభావం ఉండదు.
భద్రత ఎలా పెరుగుతుంది? Why Is It More Secure?
సైబర్ మోసాల్లో ఎక్కువగా ఉపయోగించే పద్ధతి ఓటీపీలు లేదా పాస్వర్డ్లను మోసపూరితంగా తెలుసుకోవడమే. ఫోన్ కాల్స్, నకిలీ వెబ్సైట్లు, ఫిషింగ్ సందేశాల ద్వారా మోసగాళ్లు వినియోగదారుల నుంచి ఈ వివరాలను సేకరించి ఖాతాలను ఖాళీ చేసే ఘటనలు తరచూ వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. పాస్కీ (Payment Passkey)విధానంలో ఈ సమాచారం ఏదీ పంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఫింగర్ ప్రింట్, ముఖ గుర్తింపు వంటి బయోమెట్రిక్ వివరాలు వినియోగదారుడి పరికరంలోనే భద్రంగా ఉంటాయి. అవి బయటకు వెళ్లవు. అందువల్ల మోసగాళ్లకు వాటిని దొంగిలించే అవకాశం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. భద్రత పరంగా ఇది సంప్రదాయ ఓటీపీ విధానం కంటే మెరుగైన సాంకేతికతగా నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఆర్బీఐ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా.. Built in Line with RBI Guidelines
భారతీయ రిజర్వు బ్యాంక్ డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో భద్రతను మరింత బలోపేతం చేయాలని నిరంతరం సూచిస్తోంది. ముఖ్యంగా అదనపు ధృవీకరణ (Additional Factor Authentication) వ్యవస్థను మరింత సురక్షితంగా మార్చే దిశగా పలు మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ఈ నేపథ్యంలోనే వీసా సంస్థ పాస్కీ (Payment Passkey)సదుపాయాన్ని భారతీయ నిబంధనలకు, అంతర్జాతీయ భద్రతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా రూపొందించినట్లు తెలిపింది. వీసా భారతదేశం, దక్షిణాసియా గ్రూప్ కంట్రీ మేనేజర్ సురేశ్ సేథీ ప్రకారం, కృత్రిమ మేధ (AI) యుగానికి అనుగుణంగా వినియోగదారుల భద్రతను మరింత పెంచే లక్ష్యంతో ఈ సాంకేతికతను తీసుకొచ్చారు.
మొదట ఎవరికీ అందుబాటులోకి? Initial Rollout in India
పాస్కీ సేవను (Payment Passkey)ప్రస్తుతం ఎంపిక చేసిన వినియోగదారులకు మాత్రమే ప్రారంభించారు. మొదటి దశలో ఐడీఎఫ్సీ ఫస్ట్ బ్యాంక్ (IDFC FIRST Bank) తో కలిసి ఈ సేవను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చినట్లు వీసా ప్రకటించింది. భవిష్యత్తులో ఇతర బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ సంస్థలు, టెక్నాలజీ భాగస్వాములతో కలిసి ఈ సేవను మరింత విస్తరించనున్నట్లు వెల్లడించింది. దీంతో రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని బ్యాంకుల కార్డు వినియోగదారులు కూడా ఈ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించే అవకాశం ఉంది.
వినియోగదారులకు కలిగే ప్రయోజనాలు.. Benefits for Users
పాస్కీ(Payment Passkey) విధానం వల్ల వినియోగదారులకు అనేక ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా ఓటీపీ కోసం ఎదురుచూడాల్సిన అవసరం ఉండదు. మొబైల్ నెట్వర్క్ సమస్యల వల్ల చెల్లింపులు ఆగిపోవడం తగ్గుతుంది. పాస్వర్డ్లను గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం లేకపోవడంతో పాటు, ప్రతి లావాదేవీ మరింత వేగంగా పూర్తవుతుంది. బయోమెట్రిక్ ధృవీకరణ కారణంగా ఇతరులు ఖాతాను దుర్వినియోగం చేసే అవకాశాలు కూడా తగ్గుతాయి. ఇది వినియోగదారుల అనుభవాన్ని మెరుగుపరచడంతో పాటు, డిజిటల్ చెల్లింపులపై విశ్వాసాన్ని మరింత పెంచుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
భవిష్యత్తు ఇదేనా? Is This the Future of Online Payments?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇప్పటికే అనేక టెక్నాలజీ సంస్థలు పాస్వర్డ్ల స్థానంలో పాస్కీ (Payment Passkey)వ్యవస్థలను అమలు చేస్తున్నాయి. మొబైల్ ఫోన్లు, ల్యాప్టాప్లు, వెబ్సైట్లలో ఈ సాంకేతికత వేగంగా విస్తరిస్తోంది. భారత్లో కూడా డిజిటల్ చెల్లింపుల పరిమాణం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, బయోమెట్రిక్ ఆధారిత ధృవీకరణ భవిష్యత్తులో ప్రధాన ప్రమాణంగా మారే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. సైబర్ నేరాల నివారణలో కూడా ఈ సాంకేతికత కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలు.. Users Should Still Stay Alert
పాస్కీ(Payment Passkey) భద్రతను గణనీయంగా పెంచినప్పటికీ, వినియోగదారులు తమ స్మార్ట్ఫోన్ను సురక్షితంగా ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఫోన్కు బలమైన డివైజ్ పిన్ ఏర్పాటు చేయాలి. ఫింగర్ ప్రింట్, ఫేస్ ఐడీ వంటి బయోమెట్రిక్ భద్రతను తప్పనిసరిగా ప్రారంభించాలి. అలాగే అనుమానాస్పద లింకులు, నకిలీ యాప్లు, ఫిషింగ్ వెబ్సైట్ల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి. పాస్కీ ఉన్నా కూడా పరికరం భద్రతపై నిర్లక్ష్యం చేస్తే ప్రమాదం పూర్తిగా తొలగిపోదని సైబర్ భద్రత నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఏదేమైనా డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో భద్రత, వేగం, సౌలభ్యాన్ని ఒకేసారి అందించే దిశగా వీసా తీసుకొచ్చిన పేమెంట్ పాస్కీ (Payment Passkey)కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు. ఫింగర్ ప్రింట్, ఫేస్ రికగ్నిషన్, డివైజ్ పిన్ ఆధారంగా లావాదేవీలను ధృవీకరించడం ద్వారా ఓటీపీలు, పాస్వర్డ్లపై ఆధారపడే అవసరం తగ్గనుంది. దీంతో ఫిషింగ్, ఓటీపీ మోసాలు, నెట్వర్క్ సమస్యల కారణంగా ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం పరిమిత స్థాయిలో ప్రారంభమైన ఈ సేవ రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ సంస్థలకు విస్తరించే అవకాశం ఉంది. భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ చెల్లింపుల మార్కెట్గా ఎదుగుతున్న తరుణంలో, పాస్కీ వంటి సాంకేతికతలు ఆన్లైన్ లావాదేవీలను మరింత సురక్షితంగా, వినియోగదారులకు మరింత సౌకర్యవంతంగా మార్చే కొత్త దశకు నాంది పలకనున్నాయి.
