ఆదాయం తక్కువగా ఉంటే ( low-income earners) బ్యాంకులు రుణాలు ఇవ్వవని చాలా మంది భావిస్తారు. నెలకు రూ.20 వేల నుంచి రూ.25 వేల వరకు మాత్రమే సంపాదించే వారు అయితే రుణం పొందడం అసాధ్యమేనని అనుకుంటారు. కానీ వాస్తవానికి అలాంటి వారికి కూడా అనేక రకాల ఆర్థిక సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా తక్కువ ఆదాయం కలిగిన కుటుంబాలకు సహాయంగా నిలిచే మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలు ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి. చిన్న వ్యాపారం ప్రారంభించాలనుకున్నా, అత్యవసర ఖర్చులు ఎదురైనా, పిల్లల చదువుకు డబ్బు అవసరమైనా ఈ రుణాలు మంచి ఆర్థిక భరోసాగా నిలుస్తున్నాయి. ఇతర సాధారణ రుణాలతో పోలిస్తే మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాల ప్రధాన ప్రత్యేకత పూచీకత్తు అవసరం లేకపోవడమే. సాధారణంగా బ్యాంకు రుణం తీసుకోవాలంటే ఇల్లు, భూమి లేదా బంగారం వంటి ఆస్తులను గ్యారంటీగా చూపించాలి. కానీ మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలకు అలాంటి నిబంధన ఉండదు. అందుకే తక్కువ ఆదాయం ఉన్న కుటుంబాలకు ఇవి ఎంతో ఉపయోగకరంగా మారాయి.
తక్కువ ఆదాయం ఉన్నవారికి ఆర్థిక అండ.. Financial support for low-income families
దేశంలో అనేక కుటుంబాలు ఇప్పటికీ తక్కువ ఆదాయంతోనే ( low-income earners) జీవనం సాగిస్తున్నాయి. రోజువారీ అవసరాలను తీర్చుకోవడం కూడా కొంతమందికి కష్టంగా మారుతుంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో చిన్న మొత్తంలో అయినా రుణం లభిస్తే కుటుంబ అవసరాలను తీర్చుకోవడంలో అది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇదే నేపథ్యంలో మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాల వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందింది. చిన్న మొత్తాల రుణాలను పూచీకత్తు లేకుండా అందించడం ద్వారా ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలను ముందుకు తీసుకురావడమే ఈ విధానానికి ప్రధాన ఉద్దేశం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చిన్న వ్యాపారాలు చేసే మహిళలు, స్వయం ఉపాధి పొందే వ్యక్తులు, రోజువారీ కూలీలు, చిన్న రైతులు వంటి వారికి ఈ రుణాలు ఎంతో సహాయపడుతున్నాయి.
మైక్రోఫైనాన్స్ అంటే ఏమిటి? What is Microfinance?
Reserve Bank of India ప్రకారం తక్కువ ఆదాయం ఉన్న కుటుంబాలకు ( low-income earners) పూచీకత్తు లేకుండా ఇచ్చే చిన్న మొత్తాల రుణాలను మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలు అని పిలుస్తారు. ఈ రుణాల ప్రధాన లక్ష్యం చిన్న స్థాయి ఆర్థిక అవసరాలను తీర్చడం. ఈ రుణం తీసుకునేటప్పుడు ఎలాంటి ఆస్తి భద్రతగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఒకవేళ రుణానికి సెక్యూరిటీ జత చేస్తే అది మైక్రోఫైనాన్స్ పరిధిలోకి రాదు. చదువు, వైద్యం, వ్యవసాయం, చిన్న వ్యాపారాలు లేదా ఇతర అత్యవసర అవసరాలకు ఈ రుణాలను ఉపయోగించుకోవచ్చు. మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం గత రెండు దశాబ్దాలుగా భారతదేశంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ముఖ్యంగా మహిళల స్వయం సహాయక సంఘాలు, చిన్న వ్యాపారులు ఈ రంగం ద్వారా ఆర్థికంగా ముందుకు సాగుతున్నారు.
ఎంత వరకు రుణం లభిస్తుంది? Loan amount available
మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాల కింద సాధారణంగా రూ.10 వేల నుంచి రూ.1.25 లక్షల వరకు రుణం పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అవసరాన్ని బట్టి ఈ మొత్తాన్ని రుణదాత సంస్థలు నిర్ణయిస్తాయి. కొంతమంది మొదట చిన్న మొత్తంతో ప్రారంభించి, తర్వాత చెల్లింపులు సక్రమంగా ఉంటే మరింత ఎక్కువ రుణాన్ని కూడా పొందవచ్చు. చిన్న వ్యాపారాల కోసం అయితే ఈ రుణం ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఉదాహరణకు కూరగాయల దుకాణం, టైలరింగ్ షాప్, చిన్న ఫుడ్ స్టాల్, పశుపోషణ వంటి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించడానికి ఈ రుణం ఉపయోగపడుతుంది. కొంతమంది కుటుంబాలు పిల్లల విద్య కోసం కూడా ఈ రుణాలను తీసుకుంటున్నారు.
తిరిగి చెల్లింపు ఎలా? Repayment options
మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలను సాధారణంగా 1 నుంచి 3 సంవత్సరాల వ్యవధిలో తిరిగి చెల్లించాలి. రుణగ్రహీతకు సౌకర్యంగా ఉండే విధంగా చెల్లింపు విధానాన్ని ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. కొంతమంది వారానికొకసారి వాయిదా చెల్లిస్తారు. మరికొందరు 15 రోజులకొకసారి లేదా నెలకు ఒకసారి చెల్లింపులు చేస్తారు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్వయం సహాయక బృందాల ద్వారా వారానికోసారి చెల్లింపులు చేసే విధానం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఈ విధానం వల్ల ఒకేసారి పెద్ద మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. చిన్న చిన్న వాయిదాల రూపంలో చెల్లించడం వల్ల రుణగ్రహీతకు ఆర్థిక ఒత్తిడి తక్కువగా ఉంటుంది.
వడ్డీ రేటు ఎలా నిర్ణయిస్తారు? Interest rate policy
మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలకు ఒకే విధమైన స్థిర వడ్డీ రేటు ఉండదు. అయితే రుణదాత సంస్థలు తమకు నచ్చిన విధంగా అధిక వడ్డీ వసూలు చేయడానికి కూడా అనుమతి ఉండదు. వడ్డీ రేటు నిర్ణయం తీసుకునేటప్పుడు సంస్థలు కొన్ని అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటాయి. సంస్థకు నిధుల ఖర్చు ఎంత ఉంది, రుణగ్రహీత రిస్క్ స్థాయి ఎలా ఉంది, రుణ పరిమాణం ఎంత అనే అంశాలను ఆధారంగా తీసుకుని వడ్డీ నిర్ణయిస్తారు. ఈ విధానం సంస్థ బోర్డు ఆమోదించిన విధాన ప్రకారం అమలులో ఉంటుంది. ఇలా వడ్డీ వ్యవస్థను నియంత్రించడం ద్వారా రుణగ్రహీతలు అధిక వడ్డీ భారంతో ఇబ్బంది పడకుండా రక్షించబడతారు.
ఎవరు అర్హులు? Eligibility criteria
మైక్రోఫైనాన్స్ రుణం పొందడానికి కొన్ని ముఖ్యమైన అర్హతలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా 18 నుంచి 60 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు కలిగిన భారతీయులు ఈ రుణాలకు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. కుటుంబ వార్షిక ఆదాయం రూ.3 లక్షల కంటే తక్కువగా ఉండాలి. దరఖాస్తు చేసే వ్యక్తికి నిరంతర ఆదాయం ఉండాలి. అంటే ఏదైనా పని లేదా చిన్న వ్యాపారం ద్వారా ఆదాయం రావాలి. గతంలో తీసుకున్న రుణాలను సకాలంలో చెల్లించిన చరిత్ర ఉండటం కూడా ముఖ్యమైన అంశం. మరొక ముఖ్యమైన నిబంధన ఏమిటంటే కుటుంబ ఆదాయంలో సగానికి మించి రుణ వాయిదాలు ఉండకూడదు. ఈ నిబంధన కుటుంబాలపై అధిక అప్పు భారం పడకుండా కాపాడటానికి రూపొందించబడింది.
ఈ రుణాలు ఎవరు ఇస్తారు? Institutions offering microfinance loans
మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలను దేశంలో అనేక సంస్థలు అందిస్తున్నాయి. అయితే ఇవన్నీ కేంద్ర బ్యాంక్ నియంత్రణలో ఉండాలి. ప్రధానంగా బ్యాంకులు, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు, నాన్ బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీలు (NBFCలు), సహకార బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు ఈ రుణాలను అందిస్తాయి. అదనంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్వయం సహాయక బృందాలు కూడా ఈ రుణాలను అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. మహిళల స్వయం సహాయక సంఘాలు చిన్న మొత్తాల రుణాలను అందించి గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తున్నాయి. ఈ సంస్థల ద్వారా రుణం తీసుకోవడం వల్ల రుణగ్రహీతలకు విశ్వసనీయత ఉంటుంది. అలాగే చెల్లింపుల ప్రక్రియ కూడా పారదర్శకంగా ఉంటుంది.
చిన్న వ్యాపారాలకు పెద్ద మద్దతు .. Big support for small businesses
మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలు చిన్న వ్యాపారాలను ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అనేక మంది ఈ రుణాలను ఉపయోగించి చిన్న వ్యాపారాలు ప్రారంభించి కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరుచుకుంటున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పశుపోషణ, పాల వ్యాపారం, చిన్న దుకాణాలు, కుట్టు పనులు వంటి కార్యకలాపాలు ఈ రుణాల వల్ల అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. కొంతమంది మహిళలు ఇంటి వద్దనే చిన్న వ్యాపారాలు ప్రారంభించి కుటుంబ ఆదాయాన్ని పెంచుతున్నారు. ఈ విధంగా మైక్రోఫైనాన్స్ వ్యవస్థ కేవలం రుణం అందించడం మాత్రమే కాకుండా ఉపాధి అవకాశాలను కూడా పెంచుతోంది.
రుణం తీసుకునే ముందు తెలుసుకోవాల్సినవి.. Things to know before taking a loan
రుణం తీసుకునే ముందు ( low-income earners)కొన్ని విషయాలను తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి. వడ్డీ రేటు ఎంత ఉంది, చెల్లింపు వ్యవధి ఎలా ఉంటుంది, ఆలస్యంగా చెల్లిస్తే జరిమానా ఎంత ఉంటుంది వంటి అంశాలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలి. అలాగే రుణాన్ని నిజంగా అవసరమైన పనులకే ఉపయోగించడం మంచిది. వ్యాపారం లేదా ఆదాయం పెంచే పనుల కోసం రుణం తీసుకుంటే భవిష్యత్తులో ఆర్థికంగా మరింత బలపడే అవకాశం ఉంటుంది.
తక్కువ జీతం ఉన్నా రుణం సాధ్యం.. Loan possible even with low salary
మొత్తానికి నెలకు రూ.25 వేల వరకు మాత్రమే ఆదాయం ( low-income earners) ఉన్నవారికి కూడా ఇప్పుడు రుణాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. సరైన సమాచారం తెలుసుకుని, విశ్వసనీయ సంస్థలను సంప్రదిస్తే రూ.1.25 లక్షల వరకు పూచీకత్తు లేకుండానే రుణం పొందే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి ఆర్థిక అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకుంటే తక్కువ ఆదాయం ఉన్న కుటుంబాలు కూడా ఆర్థికంగా ముందుకు సాగవచ్చు. మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలు అందుకు ఒక మంచి మార్గంగా నిలుస్తున్నాయి.
