స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలంటే భారీ మొత్తంలో డబ్బు అవసరమని చాలామంది భావిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా మంచి కంపెనీల షేర్ల ధరలు ఎక్కువగా ఉండటంతో చిన్న పెట్టుబడిదారులు వాటికి దూరంగా ఉంటారు. ఉదాహరణకు రిలయన్స్‌ షేరు ధర రూ.2,500గా ఉందనుకుందాం. ఒక్క షేరు కొనాలన్నా అంత మొత్తం వెచ్చించాలి. దీంతో రిటైల్‌ ఇన్వెస్టర్లు ఆలోచనలో పడతారు. ఇక నుంచి ఇలాంటి పరిస్థితిని మార్చేందుకు పాక్షిక షేర్ల (Fractional Shares)కు అవకాశం కల్పించే ప్రతిపాదన తెరపైకి వచ్చింది. అంటే.. షేరు ధర ఎంత ఉన్నా పెట్టుబడిదారుడు తనకు అందుబాటులో ఉన్న మొత్తంతో ఆ కంపెనీలో పెట్టుబడి పెట్టే అవకాశం లభించనుంది. ఉదాహరణకు రూ.2,500 విలువైన షేరును రూ.100 పెట్టి కొనుగోలు ( Any Stock for ₹100) చేస్తే.. ఆ షేరులో రూ.100కు సరిపడే పాక్షిక వాటా పెట్టుబడిదారుడికి లభిస్తుంది. దీంతో ఖరీదైన షేర్లు కూడా చిన్న మొత్తాలతోనే అందుబాటులోకి రానున్నాయి.
పాక్షిక షేర్లకు ప్రతిపాదన.. Proposal for Fractional Shares
దేశంలో రిటైల్‌ పెట్టుబడిదారుల ( Any Stock for ₹100)భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు పాక్షిక షేర్లను అనుమతించాలనే సిఫార్సు వచ్చింది. కంపెనీ లా కమిటీ తన నివేదికలో ఈ విధానాన్ని సూచించింది. ప్రస్తుతం అమెరికా, బ్రిటన్‌, జపాన్‌ వంటి అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో పాక్షిక షేర్లకు అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుత కంపెనీల చట్టం ప్రకారం కంపెనీల నుంచి షేర్లను పాక్షికంగా జారీ చేయడానికి అనుమతి లేదని కమిటీ పేర్కొంది. ఈ నిబంధనలో మార్పులు చేస్తే అధిక విలువ కలిగిన షేర్లలో కూడా చిన్న పెట్టుబడిదారులు పెట్టుబడి పెట్టేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతుందని ఆర్థిక మంత్రి పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల దేశీయ మూలధన మార్కెట్‌లోకి మరిన్ని నిధులు వచ్చే అవకాశం ఉంటుందని తెలిపారు. ఇప్పటి వరకు రూ.వేలు, రూ.లక్షలు పెట్టుబడి పెట్టగలిగే వారికే కొన్ని ఖరీదైన షేర్లు అందుబాటులో ఉన్నట్లు కనిపించేవి. పాక్షిక షేర్ల విధానం అమల్లోకి వస్తే ఆ పరిస్థితి మారవచ్చు. చేతిలో ఉన్న చిన్న మొత్తంతోనే పెద్ద కంపెనీలో వాటా పొందే అవకాశం రిటైల్‌ ఇన్వెస్టర్లకు లభిస్తుంది.
షేరు కాదు.. షేరులో కొంత భాగం.. Owning a Fraction of a Share
ప్రస్తుతం స్టాక్ మార్కెట్లో ( Any Stock for ₹100) ఒక కంపెనీకి చెందిన కనీసం ఒక పూర్తి షేరు కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అదే పాక్షిక షేర్ల విధానం అమల్లోకి వస్తే ఒక షేరులో కొంత భాగాన్ని కూడా కొనుగోలు చేయవచ్చు. దీనినే ఫ్రాక్షనల్‌ షేర్‌ అంటారు. దీన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకోవాలంటే ఎంఆర్‌ఎఫ్‌ షేరును ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. ఎంఆర్‌ఎఫ్‌ షేరు ధర రూ.67,500గా ఉంటే, ప్రస్తుతం ఆ షేరును కొనాలంటే అంత మొత్తాన్ని వెచ్చించాలి. చిన్న పెట్టుబడిదారుడికి ఇది పెద్ద మొత్తం. కానీ రూ.100కు పాక్షిక వాటా కొనుగోలు చేసే అవకాశం వస్తే.. రూ.100 పెట్టి ఆ షేరులో ఒక చిన్న భాగానికి యజమాని కావచ్చు. అంటే షేరు ధర రూ.67,500 ఉన్నప్పటికీ మొత్తం షేరును కొనాల్సిన అవసరం ఉండదు. పెట్టుబడిదారుడు పెట్టాలనుకున్న మొత్తానికి అనుగుణంగా షేరులో కొంత భాగం కేటాయిస్తారు. దీంతో అధిక ధర ఉన్న షేర్లు కూడా సామాన్య పెట్టుబడిదారులకు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
చిన్న మొత్తంతో పెద్ద కంపెనీల్లో పెట్టుబడి.. Investing in Expensive Stocks with Small Amounts
ప్రస్తుతం రిలయన్స్‌, టీసీఎస్‌, నెస్లే వంటి ప్రముఖ కంపెనీల ( Any Stock for ₹100) షేర్ల ధరలు రూ.1,000కి పైగా ఉంటే.. ప్రతి నెలా చిన్న మొత్తాలను పెట్టుబడిగా పెట్టాలనుకునే వారికి ఇబ్బంది ఉంటుంది. రూ.500 లేదా రూ.1000తో ఆ కంపెనీల పూర్తి షేరును కొనడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. పాక్షిక షేర్ల విధానం అందుబాటులోకి వస్తే ఈ సమస్య తగ్గుతుంది. ఉదాహరణకు ఒక షేరు ధర రూ.2,000గా ఉంటే రూ.100 పెట్టుబడితో ఆ షేరులో కొంత భాగాన్ని పొందవచ్చు. తదుపరి నెల మరో రూ.100 పెట్టుబడి పెడితే మరికొంత భాగాన్ని కొనుగోలు చేయవచ్చు. ఇలా క్రమంగా పెట్టుబడిని పెంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది ముఖ్యంగా నెలకు కొద్దికొద్దిగా పొదుపు చేసి స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడి పెట్టాలనుకునే వారికి ఉపయోగకరంగా మారవచ్చు. పెద్ద మొత్తంలో ఒకేసారి పెట్టుబడి పెట్టాల్సిన అవసరం లేకుండా.. తమకు అందుబాటులో ఉన్న మొత్తంతో పెట్టుబడి ప్రారంభించవచ్చు.
పెట్టుబడిదారుడికీ.. కంపెనీకీ ప్రయోజనం.. A Win-Win for Investors and Companies
పాక్షిక షేర్ల విధానాన్ని ( Any Stock for ₹100)పెట్టుబడిదారులకు మాత్రమే కాకుండా కంపెనీలకు కూడా ప్రయోజనకరమైన విధానంగా చూడవచ్చు. అధిక షేరు ధర కారణంగా పెట్టుబడి పెట్టలేకపోతున్న చిన్న ఇన్వెస్టర్లకు కొత్త మార్గం తెరుచుకుంటుంది. దీంతో మరింత మంది రిటైల్‌ పెట్టుబడిదారులు మార్కెట్‌లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే స్టాక్ మార్కెట్లో రిటైల్‌ పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యం పెరుగుతోంది. అయితే అధిక ధర ఉన్న కొన్ని షేర్లు మాత్రం చిన్న పెట్టుబడిదారులకు అందుబాటులో ఉండటం లేదు. పాక్షిక వాటా విధానం అమల్లోకి వస్తే ఈ అడ్డంకి తొలగే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో పెట్టుబడిదారుల సంఖ్య పెరగడమే కాకుండా.. మార్కెట్‌లోకి వచ్చే చిన్న మొత్తాల పెట్టుబడులు కూడా పెరగవచ్చు. మొత్తంగా చూస్తే ఇది మూలధన మార్కెట్‌ విస్తరణకు దోహదపడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.
డివిడెండ్‌ కూడా వాటా మేరకే.. Dividends Based on Ownership
పాక్షిక షేర్లలో ( Any Stock for ₹100)పెట్టుబడి పెట్టిన వారికి కూడా తమ వాటాకు అనుగుణంగా ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. పెట్టుబడిదారుడు తన పాక్షిక వాటాను విక్రయించినప్పుడు.. ఆ వాటాకు సమానమైన విలువను పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే కంపెనీ డివిడెండ్‌ ప్రకటిస్తే పెట్టుబడిదారుడి వాటా నిష్పత్తి ప్రకారం డివిడెండ్‌ లభిస్తుంది. అంటే పూర్తి షేరు కొనుగోలు చేయలేదనే కారణంతో కంపెనీలో పెట్టుబడిదారుడి హక్కు పూర్తిగా పోదు. అతను కలిగి ఉన్న పాక్షిక వాటాకు అనుగుణంగా ఆర్థిక ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
రిటైల్‌ ఇన్వెస్టర్లకు కొత్త అవకాశం.. A New Opportunity for Retail Investors
ఇప్పటి వరకు అధిక షేరు ధర కారణంగా ( Any Stock for ₹100)కొన్ని కంపెనీలకు దూరంగా ఉన్న చిన్న పెట్టుబడిదారులకు పాక్షిక షేర్లు కొత్త అవకాశాన్ని ఇవ్వనున్నాయి. రూ.100 వంటి చిన్న మొత్తంతోనే పెట్టుబడిని ప్రారంభించి.. క్రమంగా తమ వాటాను పెంచుకునే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. స్టాక్ మార్కెట్‌ను మరింత మంది సాధారణ పౌరులకు చేరువ చేయడమే ఈ విధానం ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది. అయితే షేరు ధర ఎంత ఉన్నా.. రూ.100 పెట్టుబడి పెడితే లాభం వస్తుందనే అర్థం మాత్రం కాదు. పెట్టుబడి పెట్టే కంపెనీ పనితీరు, మార్కెట్‌ పరిస్థితులు, నష్టపోయే అవకాశాలను కూడా ఇన్వెస్టర్లు పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. పాక్షిక షేర్ల విధానం అమల్లోకి వస్తే.. ఇప్పటి వరకు అందుబాటులో లేని ఖరీదైన షేర్లలోనూ చిన్న మొత్తాలతో పెట్టుబడి పెట్టే అవకాశం సామాన్యులకు లభిస్తుంది. దీంతో స్టాక్ మార్కెట్లో రిటైల్‌ ఇన్వెస్టర్ల భాగస్వామ్యం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
About the Author
