హైదరాబాద్ః భారత మూలధన మార్కెట్ల నియంత్రణ సంస్థ అయిన ‘సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా’ (SEBI) ఇన్వెస్టర్లకు మరియు కార్పొరేట్ కంపెనీలకు ఎంతో ప్రయోజనం చేకూర్చే పలు చారిత్రాత్మక నిర్ణయాలకు ఆమోదముద్ర వేసింది. శుక్రవారం జరిగిన సెబీ బోర్డు కీలక సమావేశంలో మార్కెట్ సంస్కరణలు, నిబంధనల సరళీకరణే ధ్యేయంగా అడుగులు వేశారు. ఓపెన్ మార్కెట్ ద్వారా షేర్ల బైబ్యాక్ ప్రక్రియను పునరుద్ధరించడం మొదలుకొని, మ్యూచువల్ ఫండ్స్ కు నగదు లభ్యత వెసులుబాట్లు కల్పించడం, మరియు ఇన్వెస్టర్లు మరణిస్తే వారి వారసులకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా అత్యంత వేగంగా షేర్లు, సెక్యూరిటీలను బదిలీ చేసేలా సరికొత్త మార్గదర్శకాలను సెబీ బోర్డు ఆమోదించింది. ఈ మార్పుల పూర్తి వివరాలు, వాటి ప్రాధాన్యతను ఈ ప్రత్యేక కథనంలో తెలుసుకుందాం.
ఆగస్టు 1 నుంచి సరికొత్త నిబంధనలతో ‘షేర్ల బైబ్యాక్’ పునరుద్ధరణ
స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల ద్వారా ఓపెన్ మార్కెట్ లో కంపెనీలు తమ స్వంత షేర్లను మళ్లీ కొనుగోలు చేసే ‘బైబ్యాక్’ విధానాన్ని గతంలో నిలిపివేసిన సంగతి తెలిసిందే. అయితే, ఈ విధానంలో కొన్ని కీలకమైన, పారదర్శకమైన మార్పులు చేసి, దీనిని రాబోయే ఆగస్టు 1 నుంచి తిరిగి అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నట్లు సెబీ ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే స్పష్టం చేశారు. ఈ నూతన బైబ్యాక్ నిబంధనల ప్రకారం కార్పొరేట్ సంస్థలు కఠినమైన కాలపరిమితులను పాటించాల్సి ఉంటుంది.
66 రోజుల్లోనే పూర్తి కావాలి: గతంలో షేర్ల బైబ్యాక్ ప్రక్రియ పూర్తి కావడానికి గరిష్టంగా 6 నెలల సుదీర్ఘ సమయం ఉండేది. అయితే సరికొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ఆఫర్ ప్రారంభమైన రోజు నుండి కేవలం 66 పనిదినాల్లోపే (66 Working Days) బైబ్యాక్ మొత్తాన్ని కంపెనీలు పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.
40% నిధుల వినియోగం తప్పనిసరి: కంపెనీలు ప్రకటించిన నిధులను సకాలంలో వినియోగించేలా చూడటం కోసం, బైబ్యాక్ కాలపరిమితిలోని మొదటి సగభాగంలోనే (ఫస్ట్ హాఫ్), కేటాయించిన మొత్తం బడ్జెట్లో కనీసం 40 శాతాన్ని తప్పనిసరిగా వాడాలనే నిబంధనను తెచ్చారు.
టాక్స్ విధానంలో మార్పు.. ఇన్వెస్టర్లకు సమాచారం
ఈ బోర్డు సమావేశంలో పన్ను విధింపు విధానంలోనూ కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. గతంలో షేర్ల బైబ్యాక్ చేసినప్పుడు కంపెనీలపై పడే పన్ను భారాన్ని, ఇకపై నేరుగా వాటాదార్లపైకి (షేర్ హోల్డర్స్) మూలధన లాభాల (Capital Gains) రూపంలోకి బదిలీ చేశారు. దీనివల్ల ఇన్వెస్టర్లు ఓపెన్ మార్కెట్లో సాధారణంగా షేర్లు విక్రయించినా లేదా కంపెనీల బైబ్యాక్ ఆఫర్లో షేర్లను టెండర్ చేసినా పన్ను భారం ఒకే రీతిలో సమానంగా ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియకు సంబంధించిన ప్రతి అప్డేట్ను ఇన్వెస్టర్లకు ఈమెయిల్ మరియు ఎస్ఎమ్ఎస్ (SMS) ద్వారా ఎప్పటికప్పుడు పారదర్శకంగా తెలియజేయడం తప్పనిసరి చేశారు.
మ్యూచువల్ ఫండ్లకు ఊరట.. ఇంట్రాడే రుణాల సడలింపు
మ్యూచువల్ ఫండ్స్ (MF) పరిశ్రమలో లిక్విడిటీ లేదా నగదు కొరత సమస్యలను అధిగమించడానికి సెబీ బోర్డు కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. మార్కెట్ నుంచి నిధుల అవుట్ఫ్లో (వెలుపలికి పోవడం) మరియు ఫండ్ హౌస్లకు రావాల్సిన నిధుల (ఇన్ఫ్లో) మధ్య ఉండే సమయ వ్యత్యాసాన్ని (మిస్మ్యాచ్) సమర్థవంతంగా మేనేజ్ చేయడానికి ‘ఇంట్రాడే బారోయింగ్ లైన్ల’ను వాడుకోవడానికి సెబీ అనుమతి ఇచ్చింది. గతంలో కేవలం రిడెంప్షన్ పేఅవుట్ల (ఇన్వెస్టర్లకు డబ్బులు వెనక్కి ఇచ్చేందుకు) కోసమే రుణాల సడలింపు ఉండేది. కానీ ఇకపై వివిధ అసెట్ క్లాస్ల మధ్య జరిగే పే-ఇన్ / పే-ఔట్ సెటిల్మెంట్ టైమింగ్స్ సమస్యలు, ఫారెక్స్ (విదేశీ మారకం) సెటిల్మెంట్లు, మరియు డెరివేటివ్స్ పొజిషన్ల మార్క్ టూ మార్కెట్ (MTM) మార్జిన్ చెల్లింపుల వంటి బహుళ అవసరాల కోసం ఫండ్ హౌస్లు ఇంట్రాడే లోన్స్ తీసుకోవచ్చు. దీనితో పాటు ఆల్టర్నేటివ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఫండ్స్ (AIFs) వేగంగా నిధుల సమీకరణ చేపట్టేలా వేదికను సులభతరం చేస్తూ ‘గరుడ విధానాన్ని’ సెబీ బోర్డు ఆమోదించింది.
వారసులకు అండగా సెబీ: రూ.30 లక్షలకు పెరిగిన లిమిట్
ఇన్వెస్టర్లు అకాల మరణం చెందితే, వారి డీమ్యాట్ ఖాతాలు మరియు భౌతిక రూపంలో ఉన్న షేర్లను వారి నామినీలకు లేదా చట్టబద్ధమైన వారసులకు బదిలీ చేసే (Transmission of Securities) అత్యంత సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియను సెబీ సమూలంగా మార్చేసింది. చిన్న మొత్తాల క్లెయిమ్లను శరవేగంగా పరిష్కరించేందుకు ‘క్విక్ ట్రాన్స్మిషన్ ప్రాసెసింగ్’ (QTP) అనే సరికొత్త విభాగాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. రూ.10,000 లోపు ఉన్న భౌతిక సెక్యూరిటీల క్లెయిమ్లకు, అలాగే రూ.30,000 లోపు ఉన్న డీమ్యాట్ సెక్యూరిటీల క్లెయిమ్లకు ఈ క్విక్ ప్రాసెస్ అందుబాటులో ఉంటుంది. అలాగే కనీస డాక్యుమెంట్ల సహాయంతో సులభంగా షేర్లను బదిలీ చేసుకునే ఆర్థిక పరిమితులను సెబీ భారీగా సవరించింది. ఒక నమోదిత (Registered) కంపెనీ పరిధిలో గతంలో రూ.5 లక్షలుగా ఉన్న ట్రాన్స్మిషన్ పరిమితిని ఏకంగా రూ.10 లక్షలకు పెంచారు. ఒక బెనిఫిషియల్ ఓనర్ (BO) ఖాతాకు సంబంధించి గతంలో ఉన్న రూ.15 లక్షల పరిమితిని ఏకంగా రూ.30 లక్షల వరకు పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దీనివల్ల మధ్యతరగతి కుటుంబాల వారసులకు పెద్ద ఉపశమనం లభిస్తుంది.
తొలగిన కఠిన నిబంధనలు.. సులువైన డిజిటల్ వెరిఫికేషన్
వారసత్వ బదిలీ సమయంలో ఎదురయ్యే డాక్యుమెంట్ల వేధింపులను తగ్గించడానికి సెబీ విప్లవాత్మక మినహాయింపులు ఇచ్చింది. ఇకపై బదిలీ సమయంలో వారసులు మళ్లీ పాన్ కార్డ్ (PAN Card) సమర్పించాలనే నిబంధనను పూర్తిగా తొలగించారు. అంతేకాకుండా, కోర్టు చుట్టూ తిరిగి ‘విల్ ప్రొబేట్’ (Probate of Will) తీసుకురావాలనే కఠిన నియమాన్ని కూడా సెబీ మినహాయించింది. గతంలో విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అఫిడవిట్లు, నో-అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్లను (NOC) రద్దు చేసి, రెండింటినీ కలిపి ఒకే ఒక్క ‘అఫిడవిట్ కమ్ ఎన్ఓసీ’ సమర్పిస్తే సరిపోతుందని స్పష్టం చేసింది. సాంకేతికతను జోడిస్తూ, ఒరిజినల్ లేదా అటెస్టెడ్ కాపీలతో పాటు, క్యూఆర్ కోడ్ (QR Code) కలిగి ఉన్న మరణ ధ్రువీకరణ పత్రాల (Death Certificates) డిజిటల్ వెరిఫికేషన్ను కూడా లీగల్ గా అంగీకరిస్తారు. ఒకవేళ ఇన్వెస్టర్ విదేశాలలో మరణిస్తే, అక్కడ జారీ చేసిన డెత్ సర్టిఫికెట్ల ధృవీకరణ కోసం vEKSబ్యాంకుల విదేశీ శాఖలు లేదా వాటితో అనుబంధం ఉన్న అంతర్జాతీయ బ్యాంకుల (Correspondent Banks) ద్వారా సులభంగా వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియను పూర్తి చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించారు. సెబీ తీసుకున్న ఈ అద్భుతమైన నిర్ణయాలు స్టాక్ మార్కెట్లో ఇన్వెస్టర్ల నమ్మకాన్ని మరింత రెట్టింపు చేస్తాయనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
About the Author
