హైదరాబాద్ః భారతదేశంలో రోడ్డు భద్రత (Road Safety) మరియు వాహన నిబంధనల అమలుపై సర్వోన్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court) అత్యంత కీలకమైన తీర్పును వెలువరించింది. దేశంలో సరైన బీమా లేని వాహనాల సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగిపోతుండటంపై తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసిన ధర్మాసనం, ఇన్సూరెన్స్ (Insurance) లేని వాహనాలకు పెట్రోల్ బంకుల్లో ఇంధనాన్ని నిరాకరించేలా ఒక పైలట్ ప్రాజెక్ట్ (Pilot Project) చేపట్టాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని మరియు ఇన్సూరెన్స్ రెగ్యులేటరీ అండ్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (IRDAI)ని ఆదేశించింది.
ఆందోళన కలిగిస్తున్న గణాంకాలు: 56 శాతం వాహనాలకు బీమా లేదు
జస్టిస్ సంజయ్ కరోల్ (Justice Sanjay Karol) మరియు జస్టిస్ ప్రశాంత కుమార్ మిశ్ర (Justice Prashant Kumar Mishra)లతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం ఈ అంశంపై సుదీర్ఘ విచారణ జరిపింది. పార్లమెంటరీ కమిటీ మరియు అధికారిక నివేదికలను పరిశీలించిన కోర్టు, దేశంలో తిరుగుతున్న మొత్తం 30.48 కోట్ల వాహనాల్లో దాదాపు 16.54 కోట్ల వాహనాలకు, అంటే సుమారు 56 శాతం వాహనాలకు చెల్లుబాటు అయ్యే థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ (Third-Party Insurance) లేదని తెలిసి దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేసింది. మోటార్ వాహనాల చట్టం (Motor Vehicles Act) ప్రకారం ప్రతీ వాహనానికి థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ ఉండటం చట్టబద్ధంగా తప్పనిసరి. అయినప్పటికీ, మెజారిటీ వాహనదారులు ఈ నిబంధనను పాటించకపోవడం వల్ల రోడ్డు ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు బాధితులకు లేదా వారి కుటుంబాలకు సకాలంలో తగిన నష్టపరిహారం (Compensation) అందకుండా పోతోందని న్యాయస్థానం ఆవేదన వ్యక్తం చేసింది.
‘నో ఫ్యూయల్’ విధానం ద్వారా లభించే రెండు ప్రధాన ప్రయోజనాలు
ఇన్సూరెన్స్ లేని వాహనాలకు ఇంధనం ఇవ్వకూడదనే ప్రతిపాదన వెనుక రెండు స్పష్టమైన ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని సుప్రీంకోర్టు వివరించింది:
గుర్తింపు (Identification): చెల్లుబాటు అయ్యే బీమా లేని లేదా రిజిస్ట్రేషన్ లేని వాహనాలను త్వరగా గుర్తించడానికి ఈ విధానం దోహదపడుతుంది.
బాధ్యతాయుత ప్రవర్తన (Compliance): గడువు ముగిసిన ఇన్సూరెన్స్ను వెంటనే పునరుద్ధరించుకోవడానికి (Renewal) వాహన యజమానులకు ఇది ఒక హెచ్చరికలా పనిచేస్తుంది.
ఈ నిర్ణయం అమలు కోసం కేంద్ర చమురు, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Petroleum and Natural Gas) కూడా ప్రాథమికంగా సుముఖత వ్యక్తం చేసిందని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.
హైవే కారిడార్లలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో పైలట్ ప్రాజెక్ట్
జాతీయ రహదారులపై (National Highways) జరుగుతున్న నిరంతర ప్రమాదాలను తగ్గించడానికి, టోల్ ప్లాజాల (Toll Plazas) వద్ద క్యూ లైన్ల ప్రభావాన్ని నివారించడానికి ముందుగా కొన్ని నిర్దిష్ట కారిడార్లలో దీనిని పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా ప్రారంభించాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఈ క్రమంలో ఆటోమేటిక్ నంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ (ANPR – Automatic Number Plate Recognition) కెమెరాలను ఉపయోగించాలని సూచించింది. ఈ కెమెరాలను వాహన్ (VAHAN) పోర్టల్ మరియు ఇన్సూరెన్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (IIB) డేటాతో అనుసంధానించడం వల్ల, బీమా లేని వాహనాలు కెమెరా కంటపడగానే ఆటోమేటిక్గా ఈ-చలానా (E-Challan) జనరేట్ అవుతుంది. అంతేకాకుండా, క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న ట్రాఫిక్ పోలీసులకు కూడా ప్రత్యేకమైన హ్యాండ్హెల్డ్ డివైజ్లు (Handheld Devices) లేదా మొబైల్ యాప్లు అందించి, రিয়ల్-టైమ్లో ఇన్సూరెన్స్ స్టేటస్ తనిఖీ చేసేలా వ్యవస్థను రూపొందించాలని ఆదేశించింది.
కొత్త వాహనదారులకు బీమా కాలపరిమితి పెంపు
రహదారి భద్రతను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా కొత్తగా కొనుగోలు చేసే వాహనాల థర్డ్ పార్టీ ఇన్సూరెన్స్ కాలపరిమితిని సుప్రీంకోర్టు మరో సంవత్సరం పెంచింది:
కొత్త కార్లు (New Cars): ప్రస్తుతం ఉన్న 3 సంవత్సరాల నిర్బంధ బీమాను 4 సంవత్సరాలకు పెంచారు.
కొత్త ద్విచక్ర వాహనాలు (New Two-Wheelers): ప్రస్తుతం ఉన్న 5 సంవత్సరాల బీమా పరిమితిని 6 సంవత్సరాలకు పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
IRDAI ఈ కొత్త నిబంధనలకు సంబంధించి తక్షణమే తగిన ఆదేశాలు జారీ చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది.
బాధితులకు వేగవంతమైన న్యాయం
మోటార్ యాక్సిడెంట్ క్లెయిమ్స్ ట్రిబ్యునల్ (MACT) కేసులలో జరిగే ఆలస్యాన్ని అరికట్టడానికి రాష్ట్ర పోలీసులు ఎఫ్.ఐ.ఆర్ (FIR), పోస్టుమార్టం నివేదిక, బీమా పత్రాలను వేగంగా దాఖలు చేయాలని కోర్టు పేర్కొంది. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి ప్రతి వాహనదారుడు చట్టబద్ధంగా ఇన్సూరెన్స్ కలిగి ఉండేలా చూడటమే ఈ చారిత్రాత్మక తీర్పు యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
About the Author
