హైదరాబాద్ః జీవితాంతం రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుని దాచుకున్న పదవీ విరమణ నిధులు వృద్ధాప్యంలో కొండంత అండగా నిలుస్తాయి. విశ్రాంత జీవనంలో ఆర్థిక భద్రత కోసం చాలామంది సీనియర్ సిటిజన్లు బ్యాంకుల్లో ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు (Fixed Deposits) చేసుకుంటారు. ఇలాంటి వారిని లక్ష్యంగా చేసుకుని కొందరు బీమా ప్రతినిధులు, ఆర్థిక సలహాదారులు తప్పుడు హామీలతో బురిడీ కొట్టిస్తున్నారు. 88 ఏళ్ల వయోవృద్ధుడికి ఏమాత్రం అవసరం లేని ‘డిఫర్డ్ యాన్యుటీ’ పాలసీని అంటగట్టిన ఒక ప్రైవేట్ సంస్థపై భారతీయ బీమా నియంత్రణ, అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (IRDAI) ఇటీవల భారీ జరిమానా విధించింది. ఈ ఘటన రిటైర్ అయిన ప్రతి ఒక్కరినీ ఉలిక్కిపడేలా చేసింది. పెద్ద వయసులో ఇలాంటి మోసాల బారిన పడకుండా ఉండేందుకు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలను వివరంగా తెలుసుకుందాం.
వృద్ధులే ఎందుకు ప్రధాన లక్ష్యం? (Why Seniors Are Targeted)
బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థల్లో ఉండే మేనేజర్లు లేదా ఏజెంట్లను పెద్దవారు గుడ్డిగా నమ్ముతారు. వారి మాటల వెనుక ఉన్న అసలు స్వార్థాన్ని గ్రహించలేరు. ప్రతి నెలా తాము పూర్తి చేయాల్సిన నిర్దేశిత అమ్మకాల లక్ష్యాలు (Sales Targets) చేరుకోవడానికి కొందరు ఏజెంట్లు అడ్డదారులు తొక్కుతున్నారు. వృద్ధుల ఖాతాల్లో ఉండే పెద్ద మొత్తాల డిపాజిట్లను చూసి వారికి వల విసురుతున్నారు. బ్యాంకు డిపాజిట్ల కంటే ఎక్కువ రాబడి ఇప్పిస్తామంటూ బీమా వైపు మళ్లిస్తున్నారు. సంతకాలు పెట్టేటప్పుడు పత్రాల్లో ఏముందో చదవలేని బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకుని, వారికి ఏమాత్రం సరిపడని పథకాలను నెత్తిన రుద్దుతున్నారు.
మాయమాటలు.. దాచేసే చేదు నిజాలు (Deceptive Sales Pitches)
ఇన్సూరెన్స్ అనేది ప్రాణ రక్షణ కోసం ఉద్దేశించిన సాధనం తప్ప అధిక లాభాలు తెచ్చిపెట్టే పెట్టుబడి మార్గం కాదు. అయితే కొందరు ఏజెంట్లు బీమా పాలసీలను అధిక వడ్డీ ఇచ్చే సరికొత్త పొదుపు పథకాలుగా చూపిస్తున్నారు. రాబడికి ఎటువంటి గ్యారెంటీ లేని చోట, స్థిరమైన ఆదాయం వస్తుందంటూ తప్పుడు సమాచారం ఇస్తున్నారు.
పాలసీ కాలపరిమితి (Policy Tenure), ప్రీమియం చెల్లింపు వ్యవధి (Premium Paying Term) మధ్య ఉండే తేడాను అస్సలు బయటపెట్టరు. ఒకే ఒక్కసారి డబ్బులు చెల్లిస్తే చాలు, జీవితాంతం పెన్షన్ వస్తుందని నమ్మిస్తారు. తీరా మొదటి విడత కట్టాక, వచ్చే ఏడాది మళ్లీ భారీ మొత్తం చెల్లించాలంటూ సంస్థల నుంచి నోటీసులు వస్తాయి. అప్పుడుగానీ తాము మోసపోయామని వృద్ధులు గ్రహించలేరు.
లాకిన్ కాలపరిమితి (Lock-in Period) గురించిన వివరాలు ముందుగా చెప్పరు. కనీసం ఐదేళ్లు దాటకుండా డబ్బు వెనక్కి తీసుకునే అవకాశం ఉండదు. అనుకోకుండా తీవ్ర అనారోగ్యం పాలైనా లేదా అత్యవసర వైద్య ఖర్చులు ముంచుకొచ్చినా ఆ పైకం చేతికి అందదు. మధ్యలోనే పాలసీ రద్దు చేసుకుంటే భారీగా కోత విధిస్తారు. దాంతో అసలుకే ఎసరు వస్తుంది.
కొందరు ప్రతినిధులు మరో అడుగు ముందుకేసి దారుణాలకు ఒడిగడుతున్నారు. పాలసీ నచ్చకపోతే రద్దు చేసుకునే 30 రోజుల ఉచిత సమీక్ష వ్యవధి (Free-Look Period) వినియోగదారుడికి దక్కకుండా అడ్డుకుంటున్నారు. దరఖాస్తుల్లో నకిలీ ఈ-మెయిల్ ఐడీలు, తాత్కాలిక ఫోన్ నంబర్లు నమోదు చేస్తున్నారు. పాలసీ బాండ్ పత్రాలు చేతికి చేరేసరికే ఆ గడువు తీరిపోయేలా కుట్రలు పన్నుతున్నారు.
పెద్దలు దూరంగా ఉండాల్సిన పథకాలు (Policies to Avoid)
వయసు పైబడిన వారు ప్రతి రూపాయిని ఎంతో జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. 70 ఏళ్లు దాటిన వారికి వెంటనే పింఛను ప్రారంభమయ్యే తక్షణ పింఛను పథకాలు (Immediate Annuity) తప్ప ఇతర సంప్రదాయ పథకాలు అస్సలు ఉపయోగపడవు.
డిఫర్డ్ యాన్యుటీ (Deferred Annuity): 75 ఏళ్లు దాటిన వారు ఐదారు సంవత్సరాలు ఆగిన తర్వాత ఆదాయం పొందే పథకాల్లో చేరడం పూర్తిగా దండగ. ఈ వేచి ఉండే కాలంలో వచ్చే రాబడి 4 నుంచి 5.5 శాతానికి మించదు. అత్యవసర సమయాల్లో ఈ డబ్బును సులువుగా తీసుకునే వెసులుబాటు ఉండదు.
యులిప్ పాలసీలు (ULIPs): స్టాక్ మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులపై ఆధారపడే యూనిట్ ఆధారిత పథకాలను విశ్రాంత జీవనంలో అస్సలు ఎంచుకోవద్దు. మార్కెట్ పతనమైతే కష్టపడి దాచుకున్న పెట్టుబడి తీవ్రంగా కరిగిపోయే ముప్పు ఉంటుంది.
ఎండోమెంట్, మనీ బ్యాక్ (Endowment and Money Back Plans): వీటి ద్వారా వచ్చే అల్ప రాబడులు ఏమాత్రం సరిపోవు. వేగంగా పెరుగుతున్న ఆసుపత్రి ఖర్చులు, నిత్యావసరాల ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) ముందు ఈ పథకాలు ఇచ్చే లాభాలు నిలబడలేవు.
టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్ (Term Life Insurance): క్రమబద్ధమైన ఆదాయం లేని వారికి, తమపై ఆధారపడే కుటుంబ సభ్యులు ఎవరూ లేని వృద్ధులకు జీవిత బీమా పాలసీలు పూర్తిగా అనవసరం.
సంతకం పెట్టేముందు పాటించాల్సిన సూత్రాలు (Golden Rules Before Signing)
ఏ పత్రంపైనైనా వేలిముద్ర లేదా సంతకం చేసేముందు పూర్తి వివరాలు ఆరా తీయాలి.
కస్టమర్ సమాచార పత్రం (Customer Information Sheet – CIS) క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాలి. ఇందులో పాలసీ నిబంధనలు, మినహాయింపులు, వర్తించే రకరకాల రుసుములు స్పష్టంగా ఉంటాయి.
పాలసీ ప్రతిపాదకుడు ఎవరు, జీవిత బీమా ఎవరి పేరిట ఉంది, నామినీగా ఎవరి పేరు నమోదు చేశారనే వివరాలను తప్పక సరిచూసుకోవాలి.
ఏజెంట్లు కాగితాలపై రాసి చూపించే లెక్కలను నమ్మకూడదు. అన్ని నిర్వహణ ఖర్చులు, పన్నులు మినహాయించాక చేతికి వచ్చే నికర రాబడి రేటు (Net Return Rate) ఎంత ఉంటుందో అధికారికంగా చూపించమని పట్టుబట్టాలి.
బీమా కంపెనీల నుంచి ధ్రువీకరణ కాల్స్ (Verification Calls) వచ్చినప్పుడు మీరే స్వయంగా మాట్లాడాలి. ఏజెంట్లు పక్కన ఉండి చెప్పమన్న సమాధానాలు చెప్పకూడదు. పథకం గురించి ఏమాత్రం అనుమానం ఉన్నా నిస్సంకోచంగా తిరస్కరించాలి.
పరిమిత కాల ఆఫర్, రేపటితో గడువు ముగుస్తుంది, వచ్చే నెల నుంచి ప్రీమియం భారీగా పెరుగుతుంది వంటి ప్రచారాల బుట్టలో పడకూడదు. ఎక్కువ శాతం లాభాలు వస్తాయని హామీ ఇస్తే, ఆ వివరాలను రాతపూర్వక పత్రాల (Written Proof) రూపంలో డిమాండ్ చేయాలి.
మోసపోతే న్యాయం పొందే మార్గాలు (Grievance Redressal Mechanism)
పాలసీ బాండ్ ఇంటికి అందిన రోజు నుంచి 30 రోజుల పాటు పరిశీలించే వెసులుబాటు ఉంటుంది. నిబంధనలు నచ్చకపోయినా, ఏజెంట్ చెప్పినదానికి పత్రాల్లో ఉన్నదానికి తేడాలున్నా వెంటనే రాతపూర్వకంగా తెలిపి పాలసీని రద్దు చేసుకోవచ్చు. కట్టిన మొత్తాన్ని వెనక్కి పొందవచ్చు.
ఒకవేళ ఈ గడువు ముగిసిన తర్వాత మోసం జరిగిందని తెలిసినా నిరాశ చెందాల్సిన పనిలేదు. ముందుగా సంబంధిత బీమా సంస్థ ఫిర్యాదుల పరిష్కార విభాగాన్ని (Grievance Cell) ఆశ్రయించాలి.
సంస్థ నుంచి సరైన స్పందన రాకపోతే నిబంధనల ప్రకారం బీమా అంబుడ్స్మన్ (Insurance Ombudsman) వద్ద నేరుగా ఫిర్యాదు నమోదు చేయవచ్చు. ఇక్కడ ఎలాంటి ఖర్చు లేకుండా త్వరితగతిన బాధితులకు న్యాయం జరుగుతుంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని ఐఆర్డీఏఐ అధికారిక వేదిక అయిన ‘బీమా భరోసా’ పోర్టల్ (Bima Bharosa Portal) ద్వారా కూడా ఆన్లైన్లో కంప్లయింట్ ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. మేల్కొంటేనే మోసాలకు అడ్డుకట్ట పడుతుంది. విశ్రాంత జీవితం ప్రశాంతంగా సాగుతుంది.
About the Author
