క్రూడ్ మార్కెట్లో సోమవారం ఉదయం వెలిగిన ఎరుపు దీపం ఒక్కరోజు భయానికే కాదు.. రాబోయే నెలల ఆర్థిక ఒడిదుడుకులకు సంకేతంగా మారింది. పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ చెలరేగిన ఘర్షణలు, అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు ‘గుండె’లాంటిదైన హర్ముజ్ జలసంధి వద్ద నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ మార్కెట్లను ఉలిక్కిపడేలా చేశాయి. ఇరాన్ నౌకా రవాణాపై ఆంక్షల ముప్పును పెంచడంతో, ముడిచమురు ధరలు (Crude Oil Prices) ఒక్కసారిగా 10 శాతం ఎగబాకాయి. ఇది కేవలం ట్రేడింగ్ నంబర్ల కథ కాదు. ఈ దెబ్బ నేరుగా భారత వినియోగదారుడి జేబును, ప్రభుత్వ ఖజానాను, రూపాయి స్థిరత్వాన్ని, ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రభావితం చేసే పరిణామం.
ఇదే అత్యధిక స్థాయి.. Highest Level So Far
– సోమవారం మార్కెట్లు తెరచుకున్న వెంటనే ఇంటర్కాంటినెంటల్ ఎక్స్ఛేంజీ లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఏప్రిల్ కాంట్రాక్ట్ ఒక్క బ్యారెల్కు 10 శాతం పెరిగి 81.87 డాలర్ల గరిష్ఠాన్ని తాకింది. ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్లో ఇది 13 శాతం ఎగబాకి 82.37 డాలర్ల వరకు చేరింది. 2025 జనవరి తర్వాత ఇదే అత్యధిక స్థాయి. ఈ పెరుగుదల (Crude Oil Prices)వెనుక ట్రేడింగ్ గణితం కన్నా, భౌగోళిక-రాజకీయ భయం ఎక్కువ. ఆదివారం ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ప్రతిగా ఇరాన్ భారీగా క్షిపణులు ప్రయోగించిందన్న వార్తలు, గల్ఫ్ తీరంలో మూడు చమురు ట్యాంకర్లకు నష్టం వాటిల్లిందన్న ప్రకటనలు మార్కెట్లలో ఆందోళనను రెట్టింపు చేశాయి. “రవాణా ఆగిపోతే?” అన్న ప్రశ్నే ధరలను పైకి లేపింది.
– ఒమన్–ఇరాన్ మధ్య ఇరుకుగా ఉండే ఈ సముద్ర మార్గం వెడల్పు కొన్ని చోట్ల కేవలం 33 కిలోమీటర్లే. కానీ ఈ చిన్న దారి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను నడిపేంత పెద్దది. ప్రపంచం వినియోగించే ముడిచమురులో దాదాపు 20 శాతం, అలాగే ద్రవరూప సహజ వాయువు (LNG)లో సుమారు 20 శాతం ఈ మార్గం గుండా వెళ్తుంది. సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, కువైట్, ఖతార్, ఇరాక్, ఇరాన్ వంటి దేశాల ఎగుమతులకు ఇదే ప్రధాన ద్వారం. ఈ ద్వారం మూసుకుపోతుందన్న ఊహే చాలు—బీమా ప్రీమియాలు పెరుగుతాయి, షిప్పింగ్ ఖర్చులు ఎగబాకుతాయి, చివరికి వినియోగదారుడికి చేరే ధరలు మండుతాయి.
మూడో స్థానంలో భారత్.. India Ranks Third
ప్రపంచంలో అతిపెద్ద చమురు దిగుమతిదారుల్లో భారత్ మూడో స్థానంలో ఉంది. రోజుకు సగటున 5.5 మిలియన్ బ్యారెళ్ల వినియోగం మన అవసరం. ఇందులో 1.5 నుంచి 2 మిలియన్ బ్యారెళ్లు హర్ముజ్ జలసంధి మార్గంలోనే వస్తాయి. ఇటీవలి కాలంలో రష్యా చమురు కొనుగోళ్లు తగ్గడంతో, పశ్చిమాసియా మళ్లీ మనకు ప్రధాన ప్రత్యామ్నాయంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో అక్కడి అస్థిరత భారత ఇంధన భద్రతపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతోంది.
– బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర ఒక్క డాలర్ పెరిగితే, ఏడాదికి ప్రభుత్వంపై పడే అదనపు భారం సుమారు రూ.13 వేల కోట్లుగా అంచనా. గతేడాది మాత్రమే భారత్ సుమారు 160 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన చమురును దిగుమతి చేసుకుంది. ధరలు నిలకడగా పైకి సాగితే, దిగుమతి బిల్లు మరింత పెరిగి కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ను విస్తరించే ప్రమాదం ఉంది. రూపాయిపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. రూపాయి బలహీనపడితే దిగుమతులు మరింత ఖరీదవుతాయి. ఇది ఒక దుష్చక్రం.
పెరగనున్న వస్తువుల ధరలు.. Prices of Essential Goods Set to Rise
చమురు ధరల (Crude Oil Prices)పెరుగుదల ప్రభావం పెట్రోల్ బంకుల వద్దే ఆగిపోదు. రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. కూరగాయల నుంచి నిర్మాణ సామగ్రి వరకు ప్రతి వస్తువు ధరలో ఆ పెరుగుదల ప్రతిఫలిస్తుంది. ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణలో ఉంచాలన్న రిజర్వ్ బ్యాంక్ ప్రయత్నాలకు ఇది పెద్ద సవాల్. వడ్డీ రేట్లపై నిర్ణయాలు కఠినంగా మారే అవకాశముంది. వృద్ధి–ధరల మధ్య సంతులనం కష్టతరమవుతుంది.
తాత్కాలిక భద్రత మాత్రమే.. Only a Temporary Cushion
భౌగోళిక రాజకీయ ఒడుదొడుకుల వేళ భారతదేశానికి కొంత ఊరట ఇచ్చేది వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు. ఇంధన సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడితే దేశ అవసరాలకు ఇవి సుమారు 74 రోజుల పాటు సరిపోతాయని కేంద్ర పెట్రోలియం శాఖ మంత్రి హర్దిప్ సింగ్ పురి గతంలో వెల్లడించారు. అయితే ఇవి తాత్కాలిక భద్రత మాత్రమే. దీర్ఘకాలికంగా ధరల పెరుగుదల కొనసాగితే, ఆ నిల్వల వినియోగం కూడా ఖరీదైనదే. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో చమురు ఎగబాకితే, దేశీయ షేర్ మార్కెట్లు సాధారణంగా ఒత్తిడికి లోనవుతాయి. ఇంధనంపై ఆధారపడే రంగాలు—ఎయిర్లైన్స్, సిమెంట్, ఆటోమొబైల్స్—వెంటనే ప్రభావాన్ని చవిచూస్తాయి. పెట్టుబడిదారుల మనోభావాలు జాగ్రత్తగా మారుతాయి. విదేశీ పెట్టుబడులు కొంతకాలం వేచిచూసే ధోరణి అవలంబించవచ్చు.
ఇంధన దౌత్యం కీలకం.. Energy Diplomacy Is Crucial
ఇలాంటి వేళల్లో ఇంధన దౌత్యం కీలకమవుతుంది. సరఫరా మూలాలను విభిన్నీకరించడం, దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు, బీమా–లాజిస్టిక్స్ భద్రత పెంపు—ఇవన్నీ ప్రభుత్వ ముందున్న ఎంపికలు. పునరుత్పాదక శక్తుల వైపు వేగంగా అడుగులు వేయడం కూడా ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించే మార్గం. అయితే అది తక్షణ పరిష్కారం కాదు. పశ్చిమాసియాలో పరిస్థితులు త్వరగా చల్లబడతాయా? హర్ముజ్ జలసంధి రవాణా నిర్బంధం నిజంగా అమలవుతుందా? ఇవే మార్కెట్లను కదిలించే ప్రశ్నలు. ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే ధరలు మరింత పైకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. శాంతి చర్చలు ఊపందుకుంటే కొంత ఊరట లభించవచ్చు. కానీ అనిశ్చితి ఉన్నంతకాలం చమురు మార్కెట్లు అల్లకల్లోలంగానే ఉంటాయి. ఈ సంక్షోభం మనకు మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది ఏమిటంటే.. ఇంధనం కేవలం వస్తువు కాదు. అది జాతీయ భద్రత, ఆర్థిక స్థిరత్వం, సాధారణ జీవన వ్యయంతో ముడిపడి ఉంది. ఒక జలసంధిలో ఏర్పడిన ఉద్రిక్తత, వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న భారత కుటుంబ బడ్జెట్ను కుదిపేస్తుంది. చమురు ధరలు భగ్గుమంటున్న ఈ వేళ, విధాన పరమైన ముందుచూపు, వినియోగంలో జాగ్రత్త, ప్రత్యామ్నాయాలపై దృష్టి—ఇవే రాబోయే రోజుల్లో భారత్కు కవచం.
మన దగ్గర సరిపడా చమురు ఉందా? Do We Have Enough Oil Reserves?
పశ్చిమాసియా ఆకాశంలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న ప్రతిసారీ భారత ప్రజల్లో మొదట వినిపించే ప్రశ్న ఒక్కటే—మన దగ్గర సరిపడా చమురు ఉందా? ట్యాంకర్ల రాక ఆగిపోతే, హర్ముజ్ జలసంధి మూసుకుపోతే, ఇంధన సరఫరా నిలిచిపోతుందా? ఇలాంటి భయాలు గతంలోనూ వచ్చాయి. ఇప్పుడు మళ్లీ అదే ఆందోళన. కానీ ఈసారి సమాధానం కొంత భరోసా ఇచ్చేదిగా ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. యుద్ధం దీర్ఘకాలం కొనసాగినా, భారత్ పూర్తిగా అంధకారంలోకి వెళ్లిపోదన్న సంకేతాలే ఎక్కువగా వినిపిస్తున్నాయి. పశ్చిమాసియాలో చెలరేగిన ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లను వణికిస్తున్నాయి. ఇరాన్–అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మధ్య యుద్ధ వాతావరణం ఏర్పడటం భారత్కు కొత్త విషయం కాదు. కానీ ఈసారి భయం ఎందుకంటే—మన దేశానికి సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు సగం భాగం పశ్చిమాసియా మార్గాలపైనే ఆధారపడి ఉంది. ప్రపంచానికి చమురు ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే కీలక ద్వారం హర్ముజ్ జలసంధి. ఇక్కడ చిన్న అంతరాయం కూడా ధరలను భగ్గుమనేలా చేస్తుంది. సరఫరా నిలిచిపోతుందన్న వార్తలు మాత్రమే చాలు—మార్కెట్లు ఉలిక్కిపడతాయి, ప్రభుత్వాలు అప్రమత్తమవుతాయి, వినియోగదారులు ఆందోళన చెందుతారు. ఈ భయాల నడుమ విశ్లేషకుల నుంచి వస్తున్న మాటలు మాత్రం కొంత ఊరటనిస్తున్నాయి. యుద్ధం తీవ్రరూపం దాల్చినా, భారత్ వద్ద ప్రస్తుతం తగినన్ని చమురు నిల్వలు ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు, వాణిజ్య నిల్వలు, అలాగే రష్యా నుంచి కొనుగోళ్ల ద్వారా సరఫరాలో సమతుల్యత సాధించవచ్చన్నది వారి అంచనా. అంతర్జాతీయ ఎనర్జీ డేటాను విశ్లేషించే కెప్లర్ సంస్థకు చెందిన విశ్లేషకుడు సుమిత్ రిటోలియా ప్రకారం, “ఇరాన్–అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం కొంతకాలం కొనసాగినా, భారత్కు తక్షణ సరఫరా సంక్షోభం వచ్చే పరిస్థితి లేదు. నిల్వలు, ప్రత్యామ్నాయ దిగుమతులు కలిసి పరిస్థితిని సమతుల్యం చేయగలవు.”
100 మిలియన్ బ్యారెళ్లు … 100 Million Barrels on Hand
కెప్లర్ గణాంకాలు భారత్ చేతిలో ఉన్న వాస్తవ స్థితిని స్పష్టంగా చూపుతున్నాయి. మన దేశంలో ప్రస్తుతం వాణిజ్య ముడిచమురు నిల్వలు దాదాపు 100 మిలియన్ బ్యారెళ్లుగా ఉన్నాయని అంచనా. ఇవి రిఫైనరీల వద్ద, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల గోదాముల్లో నిల్వ ఉన్న చమురు. ఇవే కాకుండా, ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు ఉన్నాయి. మంగళూరు, పడూర్, విశాఖపట్నం ప్రాంతాల్లో నిర్మించిన భూగర్భ నిల్వ కేంద్రాల్లో దాదాపు 39 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడిచమురు భద్రంగా ఉంది. ఇవి సాధారణ పరిస్థితుల్లో వినియోగంలోకి రావు. కానీ అత్యవసర సమయాల్లో దేశానికి కవచంలా నిలుస్తాయి. హర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా భారత్ రోజుకు సగటున 2.5 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. ఇది మన మొత్తం దిగుమతుల్లో సుమారు 50 శాతం. ఈ మార్గం మూసుకుపోతే, ఒక్కసారిగా సరఫరా సగానికి తగ్గినట్లే. అయితే కెప్లర్ సీనియర్ రీసెర్చ్ అనలిస్ట్ నిఖిల్ దూబే చెబుతున్నది వేరే కథ. “హర్ముజ్ మార్గం పూర్తిగా నిలిచిపోయినా, మన వద్ద ఉన్న వాణిజ్య, వ్యూహాత్మక నిల్వలు కలిపితే దాదాపు 60 రోజుల దిగుమతులకు సరిపోతాయి. దీనికి అదనంగా, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల వద్ద ఉన్న రిఫైన్డ్ పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల నిల్వలు ఈ కాలాన్ని మరింత పెంచగలవు.” భౌగోళిక-రాజకీయ ఒడుదొడుకుల వేళ భారత వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వల ప్రాధాన్యం మరింత స్పష్టమవుతుంది. గతంలోనే కేంద్ర చమురు మంత్రి హర్దిప్ సింగ్ పురి ప్రకటించినట్టు, దేశంలోని వ్యూహాత్మక నిల్వలు సుమారు 74 రోజుల పాటు ఇంధన అవసరాలను తీర్చగలవు. ఈ సంఖ్య కేవలం గణాంకం కాదు. ఇది భారత ఇంధన భద్రతకు కొలమానం. ఒకవైపు యుద్ధం, మరోవైపు చమురు ధరల పెరుగుదల—ఈ రెండింటి మధ్యన నిలబడి, దేశం కొంతకాలం ఊపిరి పీల్చుకునే అవకాశం ఈ నిల్వలు ఇస్తాయి.
రష్యా నుంచి దిగుమతి.. Imports from Russia
ఇటీవలి కాలంలో రష్యా నుంచి భారత్ పెద్ద ఎత్తున చమురు దిగుమతి చేసుకుంటోంది. పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఇది కీలక ప్రత్యామ్నాయంగా మారింది. రష్యా చమురు ధరలు కొంత తక్కువగా ఉండటంతో, సరఫరా పరంగా కూడా, ఖర్చుల పరంగా కూడా ఇది భారత్కు ఉపయోగపడుతోంది. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, పశ్చిమాసియా మార్గాలు కొంతకాలం దెబ్బతిన్నా, రష్యా వంటి ప్రత్యామ్నాయ దేశాల నుంచి కొనుగోళ్లు పెంచడం ద్వారా కొంత మేర లోటును పూడ్చుకోవచ్చు. నిల్వలు ఉన్నాయన్న మాట వినడానికి బాగానే ఉన్నా, సామాన్యుడి మనసులో మరో భయం ఉంటుంది—ధరలు. సరఫరా భద్రత ఉన్నా, చమురు ధరలు పెరిగితే పెట్రోల్, డీజిల్, వంట గ్యాస్ ఖర్చులు పెరుగుతాయి. రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, కూరగాయల నుంచి నిర్మాణ సామగ్రి వరకు అన్నీ ఖరీదవుతాయి. అందుకే ప్రభుత్వం నిల్వలను వినియోగించడంలో జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తుంది. ధరల షాక్ను తగ్గించేందుకు అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే ఈ నిల్వలను మార్కెట్లోకి విడుదల చేస్తుంది. గతంలోనూ గల్ఫ్ యుద్ధం, ఇరాక్ సంక్షోభం, రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం వంటి సందర్భాల్లో భారత్ ఇంధన సరఫరా భయాలను ఎదుర్కొంది. ప్రతి సారి ఒక పాఠం నేర్చుకుంది—నిల్వలు పెంచుకోవాలి, సరఫరా మూలాలను విభిన్నీకరించాలి, దేశీయ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించాలి. ఇప్పటి పరిస్థితి ఆ పాఠాల ఫలితమేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఏదేమైనా పశ్చిమాసియా యుద్ధ మేఘాలు భయపెడుతున్నా, భారత్ పూర్తిగా అసహాయ స్థితిలో లేదన్నది స్పష్టమవుతోంది. వాణిజ్య నిల్వలు, వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం రిజర్వులు, ప్రత్యామ్నాయ దిగుమతుల కలయిక దేశానికి కొంతకాలం భరోసా ఇస్తుంది. అయితే ఈ భరోసా శాశ్వతం కాదు. యుద్ధం ఎంతకాలం సాగుతుందన్నదే అసలు ప్రశ్న. ఆ సమాధానం తెలియని ఈ రోజుల్లో, “మన దగ్గర సరిపడా నిల్వలు ఉన్నాయా?” అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం ఒక్కటే—ఇప్పటికి ఉన్నాయి. కానీ భవిష్యత్తు భద్రత కోసం మరింత ముందుచూపు అవసరం.
About the Author
