దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఆదాయపు పన్ను వ్యవస్థలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. దశాబ్దాలుగా అమల్లో ఉన్న 1961 నాటి ఆదాయపు పన్ను చట్టం స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం 2025 ఏప్రిల్‌ 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీనికి అనుగుణంగా కొత్త నిబంధనలు, ఫారాల రూపకల్పన (New ITR Forms) చేపట్టింది. పన్ను చెల్లింపుదారులకు రిటర్నుల దాఖలు ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం, చట్టంలోని క్లిష్టమైన భాషను తగ్గించడం, డిజిటల్‌ విధానాలను మరింత బలోపేతం చేయడం ఈ మార్పుల ప్రధాన ఉద్దేశం. అయితే కొత్త చట్టం అమల్లోకి రావడం, కొత్త ఐటీఆర్‌ ఫారాలు అందుబాటులోకి రావడం రెండూ ఒకేసారి జరిగే ప్రక్రియలు కావు. ఈ తేడాను పన్ను చెల్లింపుదారులు గుర్తించడం అవసరం.
కొత్త చట్టం.. కొత్త విధానం.. New Law, New Framework
- 1961లో రూపొందించిన ఆదాయపు పన్ను (New ITR Forms)చట్టం కాలక్రమంలో అనేక సవరణలకు లోనైంది. కొత్త సెక్షన్లు, ఉప సెక్షన్లు, వివరణలు చేరడంతో చట్టం విస్తృతంగా మారింది. సాధారణ పన్ను చెల్లింపుదారులకు దాని నిబంధనలు అర్థం చేసుకోవడం కష్టంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో పాత చట్టాన్ని సమీక్షించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం 2025లో కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది. రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందిన ఈ చట్టం 2026 ఏప్రిల్‌ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
- కొత్త చట్టంలో సెక్షన్ల సంఖ్యను 819 నుంచి 536కు తగ్గించారు. అధ్యాయాలను 47 నుంచి 23కు కుదించారు. చట్టంలోని పదాల సంఖ్యను కూడా గణనీయంగా తగ్గించారు. పాత చట్టంలో సుమారు 5.12 లక్షల పదాలు ఉండగా, కొత్త చట్టంలో వాటిని సుమారు 2.60 లక్షలకు పరిమితం చేశారు. అంతేకాకుండా వివిధ నిబంధనలను సులభంగా అర్థం చేసుకునేందుకు పట్టికలు, సూత్రాల వినియోగాన్ని పెంచారు. కొత్త చట్టంలో 57 పట్టికలు, 46 సూత్రాలు ఉన్నాయి. అవసరం లేని వివరణలు, పాత నిబంధనలను తొలగించి చట్టాన్ని మరింత సరళంగా రూపొందించారు.
ఐటీఆర్‌ ఫారాలపై స్పష్టత అవసరం.. Clarity on New ITR Forms
- కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం అమల్లోకి (New ITR Forms)వచ్చినప్పటికీ పన్ను చెల్లింపుదారులందరూ వెంటనే కొత్త ఐటీఆర్‌ ఫారాలనే ఉపయోగించాలనే నిబంధన లేదు. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సంపాదించిన ఆదాయానికి సంబంధించిన రిటర్నులను 2026–27 అసెస్‌మెంట్‌ ఇయర్‌ కింద దాఖలు చేయాలి. ఈ ఆదాయానికి పాత ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 నిబంధనలే వర్తిస్తాయి. అందువల్ల ఆ రిటర్నుల కోసం పాత చట్టానికి సంబంధించిన ఐటీఆర్‌ ఫారాలనే ఉపయోగించాలి.
- ఇక 2026–27 పన్ను సంవత్సరంలో, అంటే 2026 ఏప్రిల్‌ 1 నుంచి 2027 మార్చి 31 వరకు సంపాదించే ఆదాయానికి కొత్త చట్టం వర్తిస్తుంది. ఈ ఆదాయానికి సంబంధించిన రిటర్నులను 2027లో దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది. వీటి కోసం కొత్త ఆదాయపు పన్ను నిబంధనల ప్రకారం రూపొందించిన ఐటీఆర్‌ ఫారాలను ప్రభుత్వం గడువు తేదీలకు ముందుగానే నోటిఫై చేయనుంది. కాబట్టి కొత్త ఫారాలు జనవరి నుంచే అమల్లోకి వస్తాయని భావించడం సరైంది కాదు. ఆదాయపు పన్ను శాఖ వెల్లడించిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం, పాత అసెస్‌మెంట్‌ సంవత్సరాలకు పాత ఫారాలు, కొత్త పన్ను సంవత్సరాలకు కొత్త ఫారాలు అందుబాటులో ఉంటాయి.
డిజిటల్‌ విధానానికి పెద్దపీట.. Greater Focus on Digital Filing
- ఆదాయపు పన్ను రిటర్నుల దాఖలులో (New ITR Forms)డిజిటల్‌ విధానం ఇప్పటికే కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. పన్ను చెల్లింపుదారుల వివరాలను ముందుగానే సేకరించి రిటర్నుల్లో పొందుపరిచే ప్రీ-ఫిల్లింగ్‌ సదుపాయం అందుబాటులో ఉంది. జీతం, టీడీఎస్‌, బ్యాంకు వడ్డీ, పెట్టుబడుల ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం వంటి వివరాలు సంబంధిత సంస్థలు సమర్పించిన సమాచారాన్ని బట్టి పన్ను పోర్టల్‌లో కనిపిస్తాయి. దీంతో ప్రతి వివరాన్నీ చేతితో నమోదు చేయాల్సిన అవసరం కొంతవరకు తగ్గుతోంది.
- అయితే ప్రీ-ఫిల్డ్‌ వివరాలన్నీ సరైనవేనని భావించి నేరుగా రిటర్ను సమర్పించడం మంచిది కాదు. ఫారం 26ఏఎస్‌, వార్షిక సమాచార ప్రకటన (ఏఐఎస్‌), పన్ను చెల్లింపుదారుల సమాచార ప్రకటన (టీఐఎస్‌) వంటి వివరాలను పరిశీలించాలి. బ్యాంకు వడ్డీ, డివిడెండ్లు, షేర్ల కొనుగోలు, అమ్మకాల ద్వారా వచ్చిన లాభాలు, టీడీఎస్‌ వంటి అంశాలు సరిగ్గా నమోదయ్యాయో లేదో సరిచూసుకోవాలి. ఏదైనా ఆదాయం కనిపించకపోయినా లేదా తప్పుడు వివరాలు ఉన్నా వాటిని సరిచేసి రిటర్ను దాఖలు చేయాలి.
ఈ-ఫైలింగ్‌లో సౌలభ్యాలు.. Convenience in E-Filing
- ఆదాయపు పన్ను(New ITR Forms) శాఖ ఈ-ఫైలింగ్‌ పోర్టల్‌ ద్వారా రిటర్నుల దాఖలు, పన్ను చెల్లింపులు, రిఫండ్‌ స్థితి పరిశీలన వంటి సేవలను అందిస్తోంది. కొత్త చట్టానికి అనుగుణంగా పాత, కొత్త ఫారాలు రెండింటినీ నిర్వహించేలా పోర్టల్‌ను సిద్ధం చేస్తున్నారు. పన్ను చెల్లింపుదారులు ఏ సంవత్సరానికి రిటర్ను దాఖలు చేస్తున్నారో గుర్తించి, దానికి తగిన ఫారాన్ని ఎంచుకోవాలి.
- రిటర్నుల్లో ఆదాయ వనరులు, మినహాయింపులు, పన్ను లెక్కింపు వంటి అంశాలను స్పష్టంగా చూపించడం ముఖ్యం. ఉద్యోగుల నుంచి వ్యాపారులు, వృత్తి నిపుణుల వరకు ప్రతి ఒక్కరి ఆదాయ స్వభావం వేర్వేరుగా ఉంటుంది. అందుకే తమకు వర్తించే ఐటీఆర్‌ ఫారాన్ని ఎంచుకోవడం చాలా అవసరం. తప్పు ఫారంలో రిటర్ను దాఖలు చేస్తే అది లోపభూయిష్ట రిటర్నుగా పరిగణించే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల ఫారం ఎంపికలో తొందరపడకూడదు.
పన్ను చెల్లింపుదారులు సిద్ధం చేసుకోవాల్సినవి.. Documents to Keep Ready
- రిటర్నుల దాఖలుకు ముందుగానే (New ITR Forms)అవసరమైన పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోవడం వల్ల చివరి నిమిషంలో ఇబ్బందులు తగ్గుతాయి. ఉద్యోగులు ఫారం 16, జీతం వివరాలు, బ్యాంకు ఖాతాల స్టేట్‌మెంట్లు, వడ్డీ ఆదాయ వివరాలను సిద్ధం చేసుకోవాలి. పెట్టుబడులు, బీమా ప్రీమియాలు, గృహ రుణ వడ్డీ, అద్దె ఆదాయం వంటి వివరాలు కూడా సేకరించాలి. షేర్లు, మ్యూచువల్‌ ఫండ్లు, ఇతర ఆస్తుల విక్రయాల ద్వారా లాభాలు వచ్చినవారు వాటికి సంబంధించిన లావాదేవీల పత్రాలను భద్రపరచాలి.
- వ్యాపారులు, స్వయం ఉపాధి పొందేవారు ఆదాయ, వ్యయాల లెక్కలు, బ్యాంకు లావాదేవీలు, జీఎస్టీ వివరాలు, అవసరమైన ఆడిట్‌ నివేదికలను సిద్ధం చేసుకోవాలి. అలాగే పాన్‌, ఆధార్‌ వివరాలు, బ్యాంకు ఖాతా ధ్రువీకరణ వంటి అంశాల్లోనూ పొరపాట్లు లేకుండా చూసుకోవాలి.
ప్రత్యక్ష పన్నుల వసూళ్లలో వృద్ధి.. Growth in Direct Tax Collections
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ప్రత్యక్ష పన్నుల (New ITR Forms)వసూళ్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం తొలుత రూ.25.20 లక్షల కోట్ల ప్రత్యక్ష పన్నుల వసూళ్లను బడ్జెట్‌ అంచనాగా నిర్దేశించింది. అయితే ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన తర్వాత విడుదలైన సీబీడీటీ గణాంకాల ప్రకారం నికర ప్రత్యక్ష పన్నుల వసూళ్లు సుమారు రూ.23.40 లక్షల కోట్లుగా నమోదయ్యాయి. అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే 5.12 శాతం వృద్ధి కనిపించింది. స్థూల వసూళ్లు సుమారు రూ.28.12 లక్షల కోట్లుగా ఉన్నాయి. కాబట్టి రూ.25.20 లక్షల కోట్లను సాధించిన వసూళ్లుగా కాకుండా, తొలుత నిర్ణయించిన బడ్జెట్‌ లక్ష్యంగా మాత్రమే పేర్కొనాలి.
మార్పులను అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం.. Understanding the Changes Matters
- కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం (New ITR Forms)వల్ల పన్ను రేట్లు లేదా ప్రతి ఒక్కరి పన్ను భారం తప్పనిసరిగా పెరుగుతుందని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రధానంగా చట్టంలోని భాషను సరళీకరించడం, నిబంధనలను క్రమబద్ధీకరించడం, పన్ను చెల్లింపుదారులకు స్పష్టత కల్పించడం దీని ఉద్దేశం. అయితే కొత్త చట్టం, కొత్త ఫారాలపై పూర్తి అవగాహన లేకుండా రిటర్నులు దాఖలు చేయడం వల్ల పొరపాట్లు జరిగే అవకాశం ఉంది.
- పాత చట్టం ప్రకారం దాఖలు చేయాల్సిన రిటర్నులకు పాత ఫారాలనే, కొత్త పన్ను సంవత్సరానికి సంబంధించిన రిటర్నులకు ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసే కొత్త ఫారాలనే ఉపయోగించాలి. ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారిక పోర్టల్‌లోని తాజా ప్రకటనలను గమనిస్తూ, అవసరమైతే పన్ను నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది. సరైన సమాచారం, తగిన పత్రాలు, సరైన ఫారం ఉంటే రిటర్నుల దాఖలు ప్రక్రియను సులభంగా పూర్తి చేయవచ్చు.
About the Author
