విజయం సాధించాలంటే ముందుగా మనల్ని మనం నమ్మాలి. మన వల్ల ఏదైనా సాధ్యమవుతుందని మనసులో బలమైన విశ్వాసం ఉండాలి. అదే సమయంలో మన బలాలు, బలహీనతలను అర్థం చేసుకుంటూ లక్ష్యం దిశగా అడుగులు వేయాలి. చాలామంది విజయం సాధించిన తర్వాతే తమపై తమకు నమ్మకం పెరుగుతుందని భావిస్తారు. కానీ మనపై మనకు నమ్మకం ఏర్పడినప్పుడే విజయానికి అవసరమైన ప్రయత్నాలు చేయగలుగుతాం. మన ఆలోచనలు, నమ్మకాలు, మన గురించి మనం ఏర్పరచుకున్న అభిప్రాయాలు మన ప్రవర్తనను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో వివరించే పుస్తకమే ‘సైకో సైబర్‌నెటిక్స్‌’ ( Psycho-Cybernetics) . రచయిత మాక్స్‌వెల్ మాల్ట్జ్‌ 1960లో ప్రచురించిన ఈ పుస్తకం వ్యక్తిత్వ వికాస సాహిత్యంలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. మనిషి తనను తాను ఎలా చూసుకుంటాడు? తన సామర్థ్యంపై ఎలాంటి అభిప్రాయం కలిగి ఉంటాడు? గతంలో ఎదురైన అపజయాలను ఎలా స్వీకరిస్తాడు? భవిష్యత్తు గురించి ఎలాంటి చిత్రాన్ని మనసులో నిర్మించుకుంటాడు? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుకుతూ విజయానికి ఉపయోగపడే ఆలోచనా విధానాన్ని ఈ పుస్తకం పరిచయం చేస్తుంది. మన జీవితాన్ని మార్చుకోవడానికి బయటి పరిస్థితులే మారాలని ఎదురుచూడకుండా, మనలోని ఆలోచనలను కూడా పరిశీలించుకోవాలని సూచిస్తుంది.
నమ్మకమే విజయానికి పునాది.. Belief Is the Foundation of Success
మన గురించి మనం ఏర్పరచుకునే అభిప్రాయాన్నే సెల్ఫ్‌ ఇమేజ్‌ ( Psycho-Cybernetics)అంటారు. చిన్నతనంలో ఎదురైన అనుభవాలు, ఇతరుల మాటలు, గత విజయాలు, అపజయాలు ఈ అభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ‘నేను ఈ పని చేయగలను’ అనే నమ్మకం ఉంటే ప్రయత్నించడానికి ముందుకొస్తాం. ‘నా వల్ల కాదు’ అనే భావన ఉంటే అవకాశం ఉన్నా వెనకడుగు వేస్తాం. ఒకే పరిస్థితిలో ఇద్దరు వ్యక్తులు భిన్నంగా స్పందించడానికి వారి ఆలోచనా విధానం కూడా ఒక కారణం కావచ్చు. ఉదాహరణకు, ఒకసారి పరీక్షలో విఫలమైన విద్యార్థి తాను చదువులో వెనుకబడ్డానని నిర్ణయించుకుంటే, మళ్లీ ప్రయత్నించడానికి భయపడవచ్చు. అదే అపజయానికి గల కారణాలను గుర్తించి, తన చదువుకునే పద్ధతిని మార్చుకుంటే మరోసారి మెరుగైన ఫలితాలు సాధించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇక్కడ మారాల్సింది పరిస్థితి ఒక్కటే కాదు.. తన సామర్థ్యంపై ఆ విద్యార్థికి ఉన్న అభిప్రాయం కూడా. అయితే సానుకూలంగా ఆలోచించినంత మాత్రాన ప్రతి పని విజయవంతం కాదు. నమ్మకానికి తగిన ప్రణాళిక, సాధన, క్రమశిక్షణ కూడా అవసరం. మన సామర్థ్యాన్ని గుర్తించి, లోపాలను సరిదిద్దుకుంటూ ముందుకు సాగినప్పుడే ఆత్మవిశ్వాసం ఫలితాలను అందిస్తుంది.
మనసులోని యంత్రాన్ని సరిగ్గా ఉపయోగించుకోవాలి.. The Power of the Subconscious Mind
మనిషి మెదడు సమస్యలను ( Psycho-Cybernetics)పరిష్కరించుకోవడంలో, కొత్త మార్గాలను కనుగొనడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. మనకు ఒక స్పష్టమైన లక్ష్యం ఉన్నప్పుడు దానికి సంబంధించిన అవకాశాలను గుర్తించడానికి, అవసరమైన సమాచారాన్ని సేకరించడానికి, పరిష్కారాల గురించి ఆలోచించడానికి వీలవుతుంది. సైకో సైబర్‌నెటిక్స్‌లో రచయిత ఈ ప్రక్రియను వివరించడానికి ‘క్రియేటివ్‌ మెకానిజం’ అనే భావనను ఉపయోగించారు. మనసులో ఒక లక్ష్యాన్ని స్పష్టంగా ఏర్పరచుకోవడం ముఖ్యమని ఆయన సూచిస్తారు. లక్ష్యాన్ని చేరుకున్న తర్వాత ఎలా ఉంటుందో ఊహించుకోవడంతోపాటు, అక్కడికి చేరడానికి అవసరమైన పనులపై దృష్టి పెట్టాలి. ఫలితం గురించి పదేపదే ఆందోళన చెందడం కంటే చేయాల్సిన పనిని గుర్తించి దానిపై శ్రద్ధ పెట్టడం ప్రయోజనకరం. ఉదాహరణకు, ఉద్యోగ ఇంటర్వ్యూకు వెళ్లే వ్యక్తి తనకు ఉద్యోగం వస్తుందా లేదా అని ఆలోచిస్తూ ఆందోళన చెందడం కంటే, ప్రశ్నలను సాధన చేయడం, తన నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచుకోవడం, గత అనుభవాలను సమీక్షించుకోవడంపై దృష్టి పెట్టాలి. ఇలా లక్ష్యానికి సంబంధించిన చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చినప్పుడు విజయావకాశాలు మెరుగుపడతాయి.
ఊహాశక్తితో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవాలి.. The Power of Imagination
మన ఊహాశక్తి మన ఆలోచనలను, ప్రవర్తనను ప్రభావితం( Psycho-Cybernetics) చేయగలదు. ఒక పని చేయడానికి ముందే దానిలో విఫలమవుతానని ఊహించుకుంటే భయం పెరగవచ్చు. అదే పనిని ప్రశాంతంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో పూర్తి చేస్తున్నట్లు మనసులో చిత్రించుకుంటే ప్రయత్నించడానికి సిద్ధమవుతాం. అందుకే సైకో సైబర్‌నెటిక్స్‌లో మానసిక చిత్రీకరణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ప్రతిరోజూ కొంత సమయం కేటాయించి మన లక్ష్యాన్ని మనసులో స్పష్టంగా ఊహించుకోవడం ఉపయోగకరమైన అలవాటు. ఉదాహరణకు, సభలో మాట్లాడాలనుకునే వ్యక్తి తాను స్పష్టంగా మాట్లాడుతున్నట్లు, శ్రోతలు తన మాటలను శ్రద్ధగా వింటున్నట్లు ఊహించుకోవచ్చు. ఆ తర్వాత నిజ జీవితంలో ప్రసంగాన్ని సాధన చేయాలి. ఈ రెండింటినీ కలిపి కొనసాగిస్తే భయాన్ని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం పెరగవచ్చు. అయితే ఊహించుకోవడం ఒక్కటే విజయాన్ని తీసుకురాదు. ఊహకు కార్యాచరణ తోడవ్వాలి. లక్ష్యాన్ని మనసులో చిత్రించుకోవడం దిశను చూపితే, దాని కోసం చేసే సాధన ముందుకు నడిపిస్తుంది.
ప్రతికూల ఆలోచనల నుంచి బయటపడాలి.. Breaking Negative Beliefs
గతంలో ఎదురైన ( Psycho-Cybernetics)అపజయాలు కొన్నిసార్లు మన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. ఒకసారి వ్యాపారంలో నష్టపోయిన వ్యక్తి మళ్లీ ప్రయత్నించడానికి భయపడవచ్చు. ఒక ఉద్యోగ ఇంటర్వ్యూలో విఫలమైన వ్యక్తి తనకు మంచి ఉద్యోగం లభించదని భావించవచ్చు. కానీ ఒక అనుభవం ఆధారంగా జీవితాంతం మన సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించుకోవడం సరైన పద్ధతి కాదు. ‘నా వల్ల కాదు’ అని అనుకునే బదులు ‘ఈ పని చేయడానికి నాకు ఇంకా ఏ నైపుణ్యాలు అవసరం?’ అని ప్రశ్నించుకోవాలి. తప్పు ఎక్కడ జరిగిందో గుర్తించాలి. అవసరమైతే ఇతరుల సలహా తీసుకోవాలి. కొత్త పద్ధతిలో మళ్లీ ప్రయత్నించాలి. ఈ విధంగా అపజయాన్ని మన విలువకు కొలమానంగా కాకుండా, నేర్చుకునే అవకాశంగా చూడాలి. మనల్ని ఇతరులతో పోల్చుకోవడం కూడా ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తగ్గించవచ్చు. ప్రతి వ్యక్తికి ప్రత్యేకమైన సామర్థ్యాలు, అనుభవాలు, అవకాశాలు ఉంటాయి. ఇతరుల విజయాలను చూసి నిరుత్సాహపడకుండా, వారి నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన విషయాలను గుర్తించాలి. నిన్నటి మనకంటే నేడు మెరుగ్గా ఉండటానికి ప్రయత్నించడం మంచి మార్గం.
ఒత్తిడిని తగ్గిస్తే ఆలోచనలకు పదును.. Relaxation and Stress Management
ఒత్తిడి ఎక్కువైనప్పుడు చిన్న సమస్య కూడా పెద్దదిగా ( Psycho-Cybernetics)కనిపించవచ్చు. ఆందోళనలో ఉన్నప్పుడు సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడం కష్టమవుతుంది. అందువల్ల పనిలోకి దిగిన తర్వాత అనవసరమైన భయాలను పక్కనపెట్టి, చేయాల్సిన పనిపై దృష్టి పెట్టడం అవసరం. ఒకేసారి అనేక పనులను చేయడానికి ప్రయత్నించకుండా, ముఖ్యమైన పనిని ఎంచుకుని పూర్తి చేయాలి. భవిష్యత్తు కోసం ప్రణాళికలు వేసుకోవాలి. అయితే ఇంకా జరగని విషయాల గురించి నిరంతరం ఆందోళన చెందకూడదు. సమస్యకు పరిష్కారం వెంటనే కనిపించకపోతే కొంత విరామం తీసుకోవడం, నడవడం, ప్రశాంతంగా కూర్చోవడం లేదా తగినంత నిద్రపోవడం ఉపయోగపడవచ్చు. కొన్నిసార్లు ఒక సమస్య గురించి ఎక్కువసేపు ఆలోచించినా సమాధానం దొరకదు. కొంత విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత అదే సమస్యకు కొత్త పరిష్కారం కనిపించవచ్చు. అందుకే పని చేయడం ఎంత ముఖ్యమో, మనసుకు విశ్రాంతి ఇవ్వడం కూడా అంతే ముఖ్యమని గుర్తించాలి. విశ్రాంతి అంటే బాధ్యతల నుంచి పారిపోవడం కాదు.. తిరిగి ఏకాగ్రతతో పనిచేయడానికి మనల్ని సిద్ధం చేసుకోవడం.
సంతోషాన్ని రేపటికి వాయిదా వేయొద్దు.. Happiness Is a Daily Habit
చాలామంది మంచి ఉద్యోగం( Psycho-Cybernetics) వచ్చిన తర్వాత, సొంత ఇల్లు కొనుక్కున్న తర్వాత, ఆర్థికంగా స్థిరపడిన తర్వాత సంతోషంగా ఉంటామని అనుకుంటారు. లక్ష్యాలను సాధించడం ఆనందాన్ని ఇవ్వవచ్చు. కానీ ఒక లక్ష్యం నెరవేరగానే మరో లక్ష్యం ముందుకొస్తుంది. అందువల్ల జీవితంలో అన్ని సమస్యలు పరిష్కారమైన తర్వాతే సంతోషంగా ఉండాలని ఎదురుచూడటం సరైన ఆలోచన కాదు. మనకు ఉన్న విషయాలను గుర్తించడం, కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపడం, చిన్న విజయాలను ఆస్వాదించడం, రోజువారీ పనుల్లో సంతృప్తిని వెతుక్కోవడం ద్వారా ఆనందాన్ని జీవితంలో భాగంగా మార్చుకోవచ్చు. సమస్యలు ఉన్నప్పటికీ వాటిని పరిష్కరించుకునే ప్రయత్నం చేస్తూనే సంతోషంగా ఉండటానికి మార్గాలను అన్వేషించాలి. సంతోషం అంటే సమస్యలు లేని జీవితం కాదు. సమస్యలను ఎదుర్కొంటూనే మనశ్శాంతిని కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నించడం కూడా సంతోషకరమైన జీవన విధానంలో భాగమే.
లక్ష్యంతో పాటు కార్యాచరణ అవసరం.. Turning Goals into Action
విజయం సాధించాలంటే( Psycho-Cybernetics) ముందుగా స్పష్టమైన లక్ష్యాన్ని ఎంచుకోవాలి. ఆ లక్ష్యాన్ని చిన్నచిన్న దశలుగా విభజించుకోవాలి. ప్రతి రోజూ చేయాల్సిన పనిని నిర్ణయించుకుని, దాన్ని పూర్తి చేయడానికి ప్రయత్నించాలి. లక్ష్యాన్ని చేరుకునే క్రమంలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను చూసి వెనకడుగు వేయకూడదు. తప్పులు జరిగినప్పుడు వాటిని అంగీకరించాలి. ఇతరులను నిందించడం కంటే సమస్యకు మన వంతుగా ఏం చేయగలమో ఆలోచించాలి. అవసరమైన నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవాలి. ఇతరుల పట్ల గౌరవంగా వ్యవహరించాలి. అదే సమయంలో మనల్ని మనం తక్కువగా అంచనా వేసుకోకూడదు. గతంలో సాధించిన విజయాలను గుర్తుచేసుకోవడం ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. మన శరీరాకృతి, ఆర్థిక స్థితి, విద్యార్హతలు లేదా సామాజిక పరిస్థితులను బట్టి మన విలువను నిర్ణయించుకోకూడదు. మనలో ఉన్న సామర్థ్యాలను గుర్తించి, మెరుగుపరచుకోవాల్సిన అంశాలపై పనిచేయాలి. మనల్ని మనం అంగీకరించడం అంటే లోపాలను పట్టించుకోకపోవడం కాదు.. వాటిని గుర్తిస్తూనే మన విలువను గౌరవించుకోవడం.
మన ఆలోచన మారితే.. మన అడుగూ మారుతుంది.. Change Your Thinking, Change Your Life
‘సైకో సైబర్‌నెటిక్స్‌’ ( Psycho-Cybernetics)పుస్తకం అందించే ప్రధాన సందేశం ఒక్కటే. మన గురించి మనం ఏర్పరచుకున్న అభిప్రాయం మన ప్రవర్తనపై ప్రభావం చూపుతుంది. ప్రతికూల అనుభవాల కారణంగా మన సామర్థ్యాన్ని తక్కువగా అంచనా వేసుకుంటే అవకాశాలను వినియోగించుకోలేకపోవచ్చు. సానుకూలమైన, వాస్తవికమైన ఆలోచనతో ముందుకు సాగితే కొత్త అవకాశాలను గుర్తించి ప్రయత్నించే ధైర్యం పెరుగుతుంది. అయితే విజయం కేవలం నమ్మకం, ఊహాశక్తి వల్లే వస్తుందని భావించకూడదు. సరైన ప్రణాళిక, క్రమశిక్షణ, నిరంతర సాధన, తప్పుల నుంచి నేర్చుకునే మనస్తత్వం కూడా అవసరం. మనం కోరుకున్న ఫలితం వెంటనే రాకపోయినా ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించాలి. అవసరమైనప్పుడు మన పద్ధతులను మార్చుకోవాలి. మనల్ని మనం నమ్మడం విజయానికి తొలి అడుగు. ఆ నమ్మకాన్ని కార్యాచరణగా మార్చడం రెండో అడుగు. ఎదురైన అడ్డంకులను అధిగమిస్తూ లక్ష్యం వైపు సాగడం విజయానికి అసలైన మార్గం. మనసులో నిర్మించుకున్న సానుకూలమైన చిత్రానికి కష్టాన్ని, పట్టుదలను జోడించినప్పుడే కలలు వాస్తవ రూపం దాల్చుతాయి. మన గురించి మనం ఏమనుకుంటున్నామో పరిశీలించుకుని, అవసరమైన మార్పులు చేసుకుంటూ ముందుకు సాగితే జీవితాన్ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దుకునే అవకాశం మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది.
About the Author
