విదేశాల్లో స్థిరపడిన ప్రవాస భారతీయులు (ఎన్ఆర్ఐలు) భారత్‌లో ఇల్లు, ఫ్లాట్‌, అపార్ట్‌మెంట్‌, వాణిజ్య స్థలాలు వంటి ఆస్తుల్లో పెట్టుబడి పెట్టాలనుకోవడం సాధారణమే. స్వదేశంలో సొంత ఇల్లు ఉండాలన్న కోరికతో కొందరు, భవిష్యత్తులో పెట్టుబడి విలువ పెరుగుతుందన్న ఉద్దేశంతో మరికొందరు ఆస్తులు కొనుగోలు చేస్తుంటారు. అయితే విదేశాల్లో ఉంటున్నందున భారత్‌లో ఏ ఆస్తినైనా ఇష్టానుసారం కొనుగోలు చేయవచ్చా? అన్ని రకాల భూములు, ఇళ్లు కొనడానికి అవకాశం ఉందా? రుణం తీసుకోవచ్చా? విక్రయించినప్పుడు పన్నులు ఎలా ఉంటాయి? అనే సందేహాలు చాలామందికి ఉంటాయి. భారత చట్టాల ప్రకారం ఎన్ఆర్ఐలకు భారత్‌లో ఆస్తులు కొనుగోలు చేయడానికి (NRIs Can Buy Property in India) కొన్ని ప్రత్యేక అవకాశాలు ఉన్నాయి. అదే సమయంలో వ్యవసాయ భూములు, తోటలు, ఫార్మ్‌హౌస్‌ల విషయంలో మాత్రం పరిమితులు ఉన్నాయి. అందువల్ల ఆస్తి కొనుగోలు చేసే ముందు నిబంధనలు, చెల్లింపుల విధానం, పన్నులు, పత్రాల విషయంలో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి.
నివాస, వాణిజ్య ఆస్తులకు అవకాశం.. Residential and Commercial Properties
భారతీయ పాస్‌పోర్ట్‌ కలిగిన ఎన్ఆర్ఐలు (NRIs Can Buy Property in India) సాధారణంగా భారత్‌లో నివాస లేదా వాణిజ్య ఆస్తులను కొనుగోలు చేయవచ్చు. ఇందుకోసం ప్రతి లావాదేవీకి ప్రత్యేకంగా రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా (ఆర్బీఐ) అనుమతి తీసుకోవాల్సిన అవసరం సాధారణంగా ఉండదు. అంటే ఫ్లాట్‌, ఇల్లు, అపార్ట్‌మెంట్‌, కార్యాలయం, దుకాణం వంటి ఆస్తులను నిబంధనలకు లోబడి కొనుగోలు చేయవచ్చు. విదేశాల్లో ఉన్న కారణంగా ఆస్తి కొనుగోలు ప్రక్రియ మొత్తం అక్కడి నుంచే నిర్వహించాల్సి వచ్చినా మార్గం ఉంది. ఎన్ఆర్ఐ స్వయంగా భారత్‌కు వచ్చి రిజిస్ట్రేషన్‌, పత్రాల ప్రక్రియ పూర్తి చేయవచ్చు. అలా రావడం సాధ్యం కానప్పుడు, నమ్మకమైన వ్యక్తికి పవర్‌ ఆఫ్‌ అటార్నీ ఇవ్వడం ద్వారా కొనుగోలు, రిజిస్ట్రేషన్‌ వంటి వ్యవహారాలను నిర్వహించవచ్చు. అయితే పవర్‌ ఆఫ్‌ అటార్నీ పత్రం సరైన విధంగా రూపొందించి, సంబంధిత అధికారుల వద్ద చెల్లుబాటు అయ్యేలా చూసుకోవడం కీలకం.
వ్యవసాయ భూమిపై పరిమితులు.. Restrictions on Agricultural Land
ఎన్ఆర్ఐలకు(NRIs Can Buy Property in India) ఉన్న ప్రధాన పరిమితి వ్యవసాయ భూములు, తోటలు, ఫార్మ్‌హౌస్‌ల విషయంలోనే. సాధారణంగా ఎన్ఆర్ఐలు భారత్‌లో వ్యవసాయ భూమి, తోటల భూమి లేదా వ్యవసాయ అవసరాల కోసం ఉపయోగించే ఆస్తులను కొనుగోలు చేయలేరు. ఫార్మ్‌హౌస్‌ల విషయంలోనూ ఇదే తరహా పరిమితులు వర్తిస్తాయి. అయితే వారసత్వం, బహుమతి వంటి సందర్భాల్లో నిబంధనలు భిన్నంగా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, కొన్ని పరిస్థితుల్లో కుటుంబ సభ్యులు లేదా ఇతర అర్హుల నుంచి వ్యవసాయ భూమి వంటి ఆస్తులను వారసత్వంగా పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే కొన్ని సందర్భాల్లో బహుమతిగా పొందడంపై ప్రత్యేక నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. అందువల్ల ఇలాంటి ఆస్తుల విషయంలో సాధారణ కొనుగోలు నిబంధనలను వర్తింపజేయకుండా, ముందుగా న్యాయ నిపుణుడిని లేదా సంబంధిత అధికారులను సంప్రదించడం మంచిది. ఫార్మ్‌హౌస్‌ లేదా వ్యవసాయ భూమి కొనుగోలు చేయాలనుకునే ఎన్ఆర్ఐలు ప్రత్యేక అనుమతుల అవసరం ఉందా లేదా అనే విషయాన్ని ముందుగానే నిర్ధారించుకోవాలి. రాష్ట్రాల భూ చట్టాలు కూడా మారవచ్చు కాబట్టి కేవలం ఆర్బీఐ నిబంధనల ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకోవడం సరైంది కాదు.
భారత్‌కు రాకుండానే కొనుగోలు.. Buying Property Through Power of Attorney
విదేశాల్లో (NRIs Can Buy Property in India) ఉద్యోగం, వ్యాపారం కారణంగా నివసించే ఎన్ఆర్ఐలు ప్రతి దశలో భారత్‌కు రావడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. ఇలాంటి సందర్భంలో పవర్‌ ఆఫ్‌ అటార్నీ ఉపయోగపడుతుంది. నమ్మకమైన కుటుంబ సభ్యుడు లేదా ప్రతినిధికి అధికారాలు అప్పగించి, ఆస్తి కొనుగోలు, విక్రయానికి సంబంధించిన నిర్దిష్ట పనులను నిర్వహించవచ్చు. అయితే పవర్‌ ఆఫ్‌ అటార్నీ ఇచ్చే ముందు దాని పరిధిని స్పష్టంగా పేర్కొనడం అవసరం. ఆస్తి కొనుగోలు, రిజిస్ట్రేషన్‌, బ్యాంకు వ్యవహారాలు వంటి ఏ పనులకు అధికారం ఇస్తున్నారో పత్రంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. తప్పు వ్యక్తికి విస్తృత అధికారాలు ఇవ్వడం వల్ల భవిష్యత్తులో సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎన్ఆర్ఐలకు గృహ రుణం.. Home Loans for NRIs
భారత్‌లో ఇల్లు లేదా ఫ్లాట్‌(NRIs Can Buy Property in India) కొనుగోలు చేయాలనుకునే ఎన్ఆర్ఐలకు బ్యాంకులు, గృహ రుణ సంస్థలు రుణ సదుపాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. రుణ అర్హత, వడ్డీ రేటు, ఆదాయ ప్రమాణాలు, అవసరమైన పత్రాలు ఆయా బ్యాంకుల నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఎన్ఆర్ఐ ఏ దేశంలో పనిచేస్తున్నారు, అక్కడ వారి ఆదాయం ఎంత, ఉద్యోగ స్థిరత్వం ఎలా ఉంది, క్రెడిట్‌ చరిత్ర, భారత్‌లో ఉన్న ఆస్తి వివరాలు వంటి అంశాలను బ్యాంకులు పరిశీలించవచ్చు. పాస్‌పోర్ట్‌, వీసా లేదా రెసిడెన్సీ పత్రాలు, విదేశీ ఉద్యోగానికి సంబంధించిన వివరాలు, ఆదాయ పత్రాలు, బ్యాంకు స్టేట్‌మెంట్లు తదితరాలను అడిగే అవకాశం ఉంటుంది. రుణం తీసుకునే ముందు బ్యాంకు అందించే రుణ శాతం, డౌన్‌పేమెంట్‌, ప్రాసెసింగ్‌ ఫీజు, వడ్డీ, ముందస్తు చెల్లింపుల నిబంధనలు వంటి అంశాలను పూర్తిగా తెలుసుకోవాలి. ఆస్తి మొత్తం విలువలో ఎంత శాతం రుణంగా లభిస్తుందనేది ఆస్తి రకం, రుణగ్రహీత అర్హత, బ్యాంకు నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కాబట్టి ఒకే శాతం అన్ని ఎన్ఆర్ఐలకు వర్తిస్తుందని భావించకూడదు.
డబ్బు చెల్లింపు ఎలా? Payment Rules for Property Purchase
ఎన్ఆర్ఐలు(NRIs Can Buy Property in India) భారత్‌లో ఆస్తి కొనుగోలు చేసేటప్పుడు చెల్లింపుల విధానం కూడా ముఖ్యమే. సాధారణంగా లావాదేవీలు భారతదేశంలో అనుమతించబడిన బ్యాంకింగ్‌ మార్గాల ద్వారా, భారతీయ కరెన్సీలోనే నిర్వహించాలి. ఎన్ఆర్ఐలకు సంబంధించిన బ్యాంకు ఖాతాలు, విదేశాల నుంచి పంపే నిధులు, ఎన్‌ఆర్‌ఈ లేదా ఎన్‌ఆర్‌ఓ ఖాతాల వినియోగం వంటి అంశాలు లావాదేవీ స్వభావాన్ని బట్టి మారవచ్చు. నగదు రూపంలో పెద్ద మొత్తాల చెల్లింపులు చేయకుండా బ్యాంకింగ్‌ మార్గాన్ని ఉపయోగించడం సురక్షితం. ప్రతి చెల్లింపుకు రికార్డు ఉండేలా చూసుకోవాలి. భవిష్యత్తులో ఆస్తిని విక్రయించే సమయంలోనూ ఈ పత్రాలు ఉపయోగపడతాయి.
ఆస్తి పత్రాలు తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి.. Verify Property Documents
ఆస్తి కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఎన్ఆర్ఐలు(NRIs Can Buy Property in India) ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్త వహించాల్సిన మరో అంశం పత్రాల పరిశీలన. ఆస్తికి యాజమాన్య హక్కులు స్పష్టంగా ఉన్నాయా? గతంలో ఏమైనా వివాదాలు ఉన్నాయా? రుణం లేదా తనఖా ఉందా? పన్నులు, విద్యుత్‌, నీటి బిల్లులు బకాయి ఉన్నాయా? వంటి విషయాలను ముందుగానే పరిశీలించాలి. అవసరమైన చోట ఎన్‌కంబరెన్స్‌ సర్టిఫికెట్‌, పన్ను చెల్లింపు రసీదులు, అనుమతులు, నిర్మాణానికి సంబంధించిన పత్రాలు, సొసైటీ లేదా అపార్ట్‌మెంట్‌ బకాయిల వివరాలు వంటి వాటిని పరిశీలించాలి. విక్రేత నుంచి నో-డ్యూస్‌ లేదా సంబంధిత బకాయిలు లేవని నిర్ధారించే పత్రాలు తీసుకోవడం కూడా ఉపయోగకరం. విదేశాల్లో ఉండే ఎన్ఆర్ఐలకు స్థానిక పరిస్థితులు పూర్తిగా తెలియకపోవచ్చు. అందువల్ల కేవలం బ్రోకర్‌ చెప్పిన సమాచారాన్ని నమ్మకుండా, స్వతంత్రంగా న్యాయపరమైన పత్రాల పరిశీలన చేయించడం మంచిది.
తర్వాత ఎన్ఆర్ఐగా మారితే? What Happens After Becoming an NRI?
భారత్‌లో నివసిస్తున్న వ్యక్తి తర్వాత (NRIs Can Buy Property in India) విదేశాలకు వెళ్లి ఎన్ఆర్ఐగా మారితే, ఇంతకుముందు తన పేరుతో ఉన్న ఆస్తులపై హక్కులు సాధారణంగా కొనసాగుతాయి. ఎన్ఆర్ఐగా మారినంత మాత్రాన గతంలో చట్టబద్ధంగా కొనుగోలు చేసిన ఇల్లు, ఫ్లాట్‌ లేదా ఇతర ఆస్తి హక్కులు పోవు. అయితే ఎన్ఆర్ఐగా మారిన తర్వాత కొత్త ఆస్తి కొనుగోలు చేసే విషయంలో ఆస్తి రకాన్ని బట్టి నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. ముఖ్యంగా వ్యవసాయ భూమి, తోటలు, ఫార్మ్‌హౌస్‌ వంటి ఆస్తుల విషయంలో ప్రత్యేక జాగ్రత్త అవసరం.
ఆస్తి అమ్మితే పన్ను ఎలా? Tax on Sale of Property
ఎన్ఆర్ఐ భారత్‌లో(NRIs Can Buy Property in India) కొనుగోలు చేసిన ఆస్తిని తర్వాత విక్రయించవచ్చు. అయితే విక్రయం ద్వారా వచ్చే మూలధన లాభాలపై భారత ఆదాయ పన్ను నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. ఆస్తిని ఎంతకాలం కలిగి ఉన్నారు, ఎప్పుడు కొనుగోలు చేశారు, ఎప్పుడు విక్రయించారు అనే అంశాల ఆధారంగా పన్ను లెక్కలు మారుతాయి. ఆస్తి విక్రయించే సమయంలో కొనుగోలుదారు ఎన్ఆర్ఐకి చెల్లించే మొత్తంపై మూలంలోనే పన్ను మినహాయించే నిబంధనలు ఉండొచ్చు. అందువల్ల విక్రయానికి ముందు పన్ను నిపుణుడి సలహా తీసుకోవడం మంచిది. ఆస్తి విక్రయం ద్వారా వచ్చిన దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాలను కొన్ని సందర్భాల్లో మరో అర్హత కలిగిన ఆస్తిలో పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా పన్ను ప్రయోజనం పొందే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే సెక్షన్‌ 80సీ కింద రూ.1.50 లక్షల మినహాయింపు వంటి ప్రయోజనాలను ఆస్తి కొనుగోలుతో నేరుగా కలిపి చూడకూడదు. ఏ మినహాయింపు వర్తిస్తుందనేది పెట్టుబడి స్వభావం, పన్ను పరిస్థితి, ప్రస్తుత చట్టాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
పెట్టుబడికి ముందు పూర్తి అవగాహన.. Plan Before You Invest
భారత్‌లో రియల్‌ ఎస్టేట్‌లో (NRIs Can Buy Property in India) పెట్టుబడి పెట్టాలనుకునే ఎన్ఆర్ఐలకు అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి ఆస్తికి ఒకే నిబంధన ఉండదు. నివాస, వాణిజ్య ఆస్తుల కొనుగోలుకు సాధారణంగా మార్గం సులభంగా ఉన్నా, వ్యవసాయ భూములు, తోటలు, ఫార్మ్‌హౌస్‌ల విషయంలో పరిమితులు ఉంటాయి. అదేవిధంగా ఆస్తి కొనుగోలు ధర మాత్రమే కాకుండా స్టాంప్‌ డ్యూటీ, రిజిస్ట్రేషన్‌ ఛార్జీలు, రుణ వ్యయం, నిర్వహణ ఖర్చులు, పన్నులు, భవిష్యత్తులో విక్రయించే సమయంలో ఉండే పన్ను బాధ్యతలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఆస్తి పత్రాలను న్యాయ నిపుణుడితో పరిశీలించుకుని, బ్యాంకింగ్‌ మార్గాల్లోనే చెల్లింపులు చేసి, అవసరమైన పన్ను నిబంధనలను పాటించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో సమస్యలను తగ్గించుకోవచ్చు. అందువల్ల విదేశాల్లో ఉన్నా భారత్‌లో ఆస్తి కొనుగోలు చేయడం సాధ్యమే. అయితే ఆస్తి రకం, చెల్లింపు విధానం, పత్రాలు, పన్నులు, రాష్ట్ర భూ చట్టాలు వంటి అంశాలను ముందుగానే పరిశీలించి నిర్ణయం తీసుకోవడం అవసరం. ముఖ్యంగా వ్యవసాయ భూమి లేదా ఫార్మ్‌హౌస్‌ వంటి ఆస్తుల విషయంలో లావాదేవీకి ముందు తాజా నిబంధనలను తప్పనిసరిగా నిర్ధారించుకోవాలి.
About the Author
