హైదరాబాద్: భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలోనే కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ అనుబంధ సంస్థ జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ పబ్లిక్ ఇష్యూ (Jio Platforms IPO) సరికొత్త రికార్డులు సృష్టిస్తోంది. ప్రధాన పబ్లిక్ ఇష్యూ ప్రారంభం కావడానికి ముందే సంస్థాగత మదుపర్లు ఈ మెగా ఐపీఓ కోసం క్యూ కట్టారు. జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ కేటాయించిన యాంకర్ బుక్ పరిమాణానికి ఏకంగా 30 రెట్లకు పైగా స్పందన రావడం భారత స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలో ఒక అద్భుత ఘట్టంగా నిలిచింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అగ్రగామి ఇన్వెస్టర్లు, దేశీయ ఆర్థిక దిగ్గజాలు పోటీపడి బిడ్లు దాఖలు చేయడంతో యాంకర్ విభాగం విలువ రూ.2.5 లక్షల కోట్లను అధిగమించింది.
యాంకర్ బుక్‌కు ఊహించని డిమాండ్ (Anchor Book Phenomenon)
సాధారణంగా ఏదైనా ఒక పబ్లిక్ ఇష్యూ మార్కెట్లోకి వచ్చే ముందు పెద్ద పెద్ద సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లకు షేర్లను కేటాయిస్తారు. దీనినే యాంకర్ బుక్ (Anchor Allocation) అని పిలుస్తారు. జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఈ విభాగం కింద రూ.8,110 కోట్ల విలువైన షేర్లను విక్రయించాలని నిర్ణయించింది. అయితే ఆఫర్ విడుదలైన కొద్ది గంటల్లోనే దేశ, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల నుంచి వెల్లువలా బిడ్లు వచ్చాయి. కేటాయించిన మొత్తం కంటే దాదాపు ముప్పై రెట్ల మేర, అంటే దాదాపు రూ.2.5 లక్షల కోట్ల విలువైన కొనుగోలు ప్రతిపాదనలు అందడం జియో వ్యాపార సామర్థ్యంపై ఇన్వెస్టర్లకు ఉన్న నమ్మకాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. దేశీయ మూలధన మార్కెట్లలో ఇలాంటి అపూర్వమైన స్పందన గతంలో ఎన్నడూ చూడలేదని మార్కెట్ నిపుణులు (Market Analysts) విశ్లేషిస్తున్నారు.
ప్రపంచ దిగ్గజ సంస్థల పోటీ (Global Institutional Investors)
జియో ఐపీఓలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రఖ్యాత అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ కంపెనీలు తీవ్రంగా పోటీ పడ్డాయి. అంతర్జాతీయ పెట్టుబడి రంగంలో నంబర్ వన్ స్థానంలో నిలిచే బ్లాక్‌రాక్ (BlackRock) మొదలుకొని క్యాపిటల్ గ్రూప్ (Capital Group), ఫిడెలిటీ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్ (Fidelity Investments) వరకు ఎన్నో ప్రముఖ పేర్లు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. వీటితో పాటు టి.రో ప్రైస్ (T. Rowe Price), స్క్రోడర్స్ (Schroders), జేపీ మోర్గాన్ అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ (JPMorgan Asset Management), ఫ్రాంక్లిన్ టెంపుల్టన్ (Franklin Templeton), ఇన్వెస్కో (Invesco), జానస్ హెండర్సన్ (Janus Henderson) లాంటి విశ్వసనీయ గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లు ఈ ఆఫర్‌లో గణనీయమైన వాటాలను దక్కించుకోవడానికి ఆసక్తి చూపించారు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అనిశ్చితి ఉన్నప్పటికీ, భారతీయ డిజిటల్ విప్లవంపై విదేశీ నిధులకు ఉన్న తిరుగులేని నమ్మకానికి ఇది నిదర్శనం.
సావరిన్ వెల్త్ ఫండ్స్ ఎంట్రీ (Sovereign Wealth Funds)
గ్లోబల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ సంస్థలు మాత్రమే కాకుండా వివిధ దేశాల ప్రభుత్వాల ఆధీనంలో నడిచే సావరిన్ వెల్త్ ఫండ్స్ కూడా జియో ఐపీఓలో పెద్ద ఎత్తున పాల్గొన్నాయి. ముఖ్యంగా సింగపూర్ ప్రభుత్వానికి చెందిన ప్రముఖ జీఐసీ (GIC Singapore), మధ్యప్రాచ్య ఆర్థిక దిగ్గజాలు అయిన అబుధాబి ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ అథారిటీ (ADIA), ఖతర్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ అథారిటీ (QIA) సంస్థలు భారీగా బిడ్లు వేశాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్న ఫండ్‌గా పేరొందిన నార్వే దేశపు నార్జెస్ బ్యాంక్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ (Norges Bank Investment Management) కూడా ఈ రేసులో చేరింది. దీర్ఘకాలిక భద్రత, బలమైన వ్యాపార వృద్ధి ఉండే సంస్థల్లో మాత్రమే ఇలాంటి సావరిన్ ఫండ్లు పెట్టుబడులు పెడతాయి. జియో వేదికగా వారు ప్రదర్శించిన ఆసక్తి కంపెనీ భవిష్యత్ ప్రయాణానికి బలమైన ఆమోదముద్రగా నిలుస్తుంది.
వెనకడుగు వేయని దేశీయ మ్యూచువల్ ఫండ్లు (Domestic Institutional Backing)
విదేశీ సంస్థలతో సమానంగా భారతీయ ఫండ్ హౌస్‌లు సైతం ఈ బిడ్డింగ్‌లో చురుగ్గా పాల్గొన్నాయి. మన దేశంలో అత్యధిక ఆస్తులను నిర్వహించే ఎస్‌బీఐ మ్యూచువల్ ఫండ్ (SBI Mutual Fund), ఐసీఐసీఐ ప్రుడెన్షియల్ మ్యూచువల్ ఫండ్ (ICICI Prudential MF), హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ మ్యూచువల్ ఫండ్ (HDFC AMC) భారీ నిధులను ఆఫర్ చేశాయి. వీటితో పాటు ఆదిత్య బిర్లా సన్ లైఫ్ మ్యూచువల్ ఫండ్ (Aditya Birla Sun Life), నిప్పాన్ ఇండియా మ్యూచువల్ ఫండ్ (Nippon India MF), కోటక్ మహీంద్రా అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ (Kotak Mahindra AMC) సంస్థలు కూడా జియో షేర్ల కోసం పోటీ పడ్డాయి. దేశీయ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల సొమ్మును నిర్వహించే ఈ సంస్థలు జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్‌పై భారీ ఎత్తున విశ్వాసం ఉంచడం విశేషం.
లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్, పెన్షన్ ఫండ్ల అండ (Insurance and Pension Funds)
మార్కెట్లో నిలకడగా ఉండే ఇన్సూరెన్స్, పెన్షన్ కంపెనీలు కూడా ఈ ఇష్యూ వైపు మొగ్గు చూపాయి. దేశంలోనే అతిపెద్ద బీమా సంస్థ అయిన భారతీయ జీవిత బీమా నిగమ్ (LIC) మొదలుకొని హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ (HDFC Life), ఎస్‌బీఐ లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ (SBI Life) వంటి సంస్థలు బిడ్డింగ్ ప్రక్రియలో పాలుపంచుకున్నాయి. అంతేకాకుండా దీర్ఘకాలిక రిటైర్మెంట్ పొదుపులను నిర్వహించే ఎస్‌బీఐ పెన్షన్ ఫండ్స్ (SBI Pension Funds), హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ పెన్షన్ (HDFC Pension), ఐసీఐసీఐ ప్రుడెన్షియల్ పెన్షన్ ఫండ్ సంస్థలు సైతం జియో వాటాల కొనుగోలుకు ముందుకు వచ్చాయి. ఈ రంగాల నుంచి వచ్చిన బిడ్లు జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వాన్ని చాటిచెబుతున్నాయి.
జియో ఐపీఓ ప్రధాన వివరాలు (IPO Issue Structure)
రిలయన్స్ గ్రూప్ టెలికాం, డిజిటల్ సేవల విభాగాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకువెళ్లడానికి ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ ఉపయోగపడనుంది. ఈ ఆఫర్ ద్వారా కంపెనీ ప్రాథమిక మార్కెట్ నుంచి మొత్తం రూ.30,213 కోట్లు సమీకరించాలని ప్రణాళిక వేసుకుంది. ఇందుకు సంబంధించి పూర్తి వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
బిడ్డింగ్ ప్రారంభ తేదీ: అక్టోబర్ 21 (Opening Date)
బిడ్డింగ్ ముగింపు తేదీ: అక్టోబర్ 23 (Closing Date)
ప్రైస్ బ్యాండ్: షేరుకు రూ.1,065 నుంచి రూ.1,119 (Price Band)
కొత్త షేర్ల జారీ పరిమాణం: 27 కోట్ల తాజా ఈక్విటీ షేర్లు (Fresh Issue)
ఇష్యూ పరిమాణం: మొత్తం రూ.30,213 కోట్లు (Issue Size)
ప్రతిపాదిత ధరల శ్రేణిని పరిశీలిస్తే కంపెనీ విలువను సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు చాలా ఆకర్షణీయంగా పరిగణిస్తున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. 27 కోట్ల కొత్త షేర్లను జారీ చేయడం ద్వారా వచ్చే మూలధనాన్ని వ్యాపార విస్తరణ, భవిష్యత్ టెక్నాలజీ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి కోసం వినియోగించనున్నారు.
రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లలో ఉత్కంఠ (Retail Investor Sentiment)
యాంకర్ బుక్‌కు లభించిన భారీ మద్దతు సాధారణ రిటైల్ మదుపర్లలో కూడా విపరీతమైన ఉత్సాహాన్ని నింపుతోంది. అక్టోబర్ 21న సాధారణ ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చిన పబ్లిక్ ఇష్యూ మొదటి రోజే పూర్తిగా సబ్‌స్క్రైబ్ అయ్యింది. పెద్ద ఇన్వెస్టర్లు భారీ ప్రీమియంతో కొనుగోలు చేయడానికి సిద్ధపడటం వల్ల గ్రే మార్కెట్‌లోనూ జియో షేరుకు విపరీతమైన క్రేజ్ పెరిగింది. భారత టెలికాం, డిజిటల్ ఎకోసిస్టమ్‌లో అగ్రగామిగా ఉన్న జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఐపీఓ స్టాక్ మార్కెట్లో ఒక నవశకానికి నాంది పలికింది.
About the Author
