హైదరాబాద్ః దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో Initial Public Offering (IPO) విభాగం ప్రస్తుతం మునుపెన్నడూ లేనంత జోరును కనబరుస్తోంది. ఈక్విటీ మార్కెట్లలో నెలకొన్న సానుకూల ధోరణి, ఆర్థిక వ్యవస్థ పురోగతి, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి వెల్లువెత్తుతున్న అపూర్వ ఆదరణ వెరసి ప్రైమరీ మార్కెట్ రికార్డు స్థాయి లాభాలను పంచుతోంది. ఇటీవల దలాల్ స్ట్రీట్లోకి అడుగుపెట్టిన కంపెనీల పనితీరును పరిశీలిస్తే, అత్యధిక శాతం స్టాక్స్ ఇన్వెస్టర్లకు అద్భుతమైన Listing Gains అందించడమే కాకుండా, దీర్ఘకాలికంగానూ భారీ సంపదను సమకూర్చిపెడుతున్నాయి.
ఈ క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో ఇప్పటివరకు భారత స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో మొత్తం 53 కంపెనీలు తమ Equity Shares లిస్ట్ చేశాయి. ఇందులో ఏకంగా 40 కంపెనీలు తమ Issue Price కంటే చాలా ఎత్తులో ట్రేడవుతూ ఇన్వెస్టర్లకు నికర లాభాలను పంచుతున్నాయి. వీటిలో 36 కంపెనీలు అయితే మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన నాటి Listing Price కంటే కూడా పైస్థాయికి చేరుకుని నిలకడైన ర్యాలీని కొనసాగిస్తున్నాయి. కేవలం 13 కంపెనీలు మాత్రమే తమ ఆఫర్ ధరకు దిగువన ట్రేడవుతూ నష్టాలను మిగిల్చాయి. విజయవంతమైన 40 కంపెనీల సంఖ్య మార్కెట్ సక్సెస్ రేటు దాదాపు 75 శాతానికి పైగా ఉందని స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ 53 పబ్లిక్ ఇష్యూల ద్వారా కంపెనీలన్నీ కలిసి మార్కెట్ నుంచి రూ. 67,322.60 కోట్ల భారీ Fund Raising సాధించడం విశేషం.
మల్టీబ్యాగర్లుగా మారిన మూడు స్టాక్స్ (Multibagger Returns)
ఈ ప్రైమరీ మార్కెట్ సీజన్లో అత్యంత ప్రధానమైన విశేషం ఏమిటంటే, మూడు కంపెనీలు ఇన్వెస్టర్ల పెట్టిన పెట్టుబడిని ఏకంగా రెట్టింపు చేశాయి. Omnitech Engineering, Sedemac Mechatronics, మరియు Shadowfax Technologies కంపెనీల షేర్లు తమ ఇష్యూ ధరతో పాటు లిస్టింగ్ ధరలతో పోల్చినా 100 శాతానికి పైగా లాభపడి Multibagger Returns అందించాయి.
వీటిలో Omnitech Engineering మరియు క్విక్ కామర్స్ ఆధారిత లాజిస్టిక్స్ దిగ్గజం Shadowfax Technologies మార్కెట్లో ప్రవేశించిన మొదటి రోజు ప్రారంభంలో కాస్త Discount లేదా బలహీనమైన స్థాయిల్లో లిస్టయినప్పటికీ, ఆ తర్వాత అద్భుతమైన రికవరీని సాధించాయి. కంపెనీల పటిష్టమైన Business Model, సమర్థవంతమైన నిర్వహణ ఈ స్టాక్స్ పుంజుకోవడానికి దోహదపడ్డాయి. ముఖ్యంగా నేటి ఆధునిక మార్కెట్ను శాసిస్తున్న Electric Vehicle (EV) Technology, Automation Components, మరియు శరవేగంగా విస్తరిస్తున్న Quick-Commerce Logistics విభాగాల్లో ఈ సంస్థలు కార్యకలాపాలు సాగిస్తుండటం వీటికి భారీగా కలిసొచ్చింది. భవిష్యత్తులో ఈ రంగాలకు అపారమైన వృద్ధి అవకాశాలు ఉండటంతో Institutional Investors సైతం వీటిపై దృష్టి సారించి భారీగా కొనుగోళ్లు జరిపారు.
భారీ కంపెనీల్లో నిలకడైన లాభాలు (Large-Cap Performance)
చిన్న, మధ్యతరహా సంస్థలతో పాటు భారీ స్థాయి మార్కెట్ క్యాప్ కలిగిన కంపెనీలు సైతం ఇన్వెస్టర్లను ఎంతగానో అలరించాయి. దేశీయ హెల్త్కేర్ విభాగంలో అగ్రగామిగా ఉన్న Manipal Health Enterprises తన ఇష్యూ ధర అయిన రూ. 590 తో పోలిస్తే దాదాపు 30 శాతం మేర లాభాల్లో కొనసాగుతూ స్థిరత్వాన్ని చాటుకుంది. తయారీ మరియు ఇంజనీరింగ్ రంగంలో విశేష పేరున్న Indo-MIM కంపెనీ తన ఆఫర్ ధర కంటే ఏకంగా 83 శాతం దూసుకెళ్లి ఇన్వెస్టర్ల ఖాతాల్లో భారీ లాభాలను జమ చేసింది. అలాగే ఆటో విడిభాగాల తయారీ సంస్థ Dhoot Transmission షేరు 74 శాతం మేర లాభపడగా, పునరుత్పాదక ఇంధన రంగ సంస్థ Clean Max షేరు దాదాపు 17 శాతం ప్రీమియంతో దూసుకుపోతోంది.
నష్టాల్లోకి జారిన ప్రముఖ ఇష్యూలు (Underperformers)
ఐపీఓల ర్యాలీ ఒకవైపు ఉత్సాహాన్ని నింపుతున్నప్పటికీ, మార్కెట్ ప్రతిసారీ అందరికీ లాభాలను పంచదు అనే వాస్తవాన్ని కొన్ని షేర్లు రుజువు చేశాయి. భారీ అంచనాల నడుమ మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టిన కొన్ని దిగ్గజ బ్రాండ్లు సైతం డిస్కౌంట్లోకి జారుకున్నాయి. అసెట్ మేనేజ్మెంట్ దిగ్గజం SBI Funds Management షేర్లు తమ ఐపీఓ ధర కంటే సుమారు 5 శాతం నష్టాల్లో ట్రేడవుతుండటం మార్కెట్ వర్గాలను ఆశ్చర్యపరిచింది.
అదేవిధంగా Horizon Industrial Parks షేరు సుమారు 8 శాతం నష్టాల్లోనూ, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ సొల్యూషన్స్ సంస్థ Fractal Analytics షేరు 7.5 శాతం లాస్లోనూ, సప్లై చైన్ సొల్యూషన్స్ లీడర్ Leap India దాదాపు 1 శాతం నష్టంలోనూ కదలాడుతున్నాయి. కొన్ని చిన్న స్థాయి టెక్స్టైల్ మరియు ఇతర కంపెనీలు అయితే మరింత ఘోరమైన పతనాన్ని చవిచూశాయి. Shriram Twitex ఏకంగా 64 శాతం కుప్పకూలి తీవ్ర నిరాశను మిగల్చగా, Innovision షేరు 50 శాతం, Alpine Texworld 47 శాతం, Aastha Spintex షేరు 46 శాతం వరకు భారీగా క్షీణించాయి. అధిక వ్యాల్యుయేషన్లు (Stretched Valuations), బలహీనమైన ఆర్థిక ఫలితాలే ఈ పతనానికి ప్రధాన కారణాలుగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
త్వరలో మార్కెట్లోకి ‘దీపా జ్యువెలర్స్’ ఐపీఓ (Upcoming IPO)
ప్రైమరీ మార్కెట్ హవా ఇలాగే కొనసాగుతుండటంతో కొత్త కంపెనీలు తమ నిధుల సేకరణకు సిద్ధమవుతున్నాయి. ప్రముఖ ఆభరణాల విక్రయ సంస్థ Deepa Jewellers తమ తొలి పబ్లిక్ ఇష్యూ వివరాలను అధికారికంగా వెల్లడించింది. ఈ ఐపీఓ కోసం Price Band ను ప్రతి ఈక్విటీ షేరుకు రూ. 168 నుండి రూ. 177 గా నిర్ణయించింది. ఈ Public Issue వచ్చే నెల 1వ తేదీ నుంచి 3వ తేదీ వరకు సబ్స్క్రిప్షన్ కోసం అందుబాటులో ఉండనుంది.
దీపా జ్యువెలర్స్ ఈ ఇష్యూ ద్వారా మొత్తం రూ. 460 కోట్ల మూలధనాన్ని మార్కెట్ నుంచి సేకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇందులో దాదాపు రూ. 250 కోట్ల విలువైన Fresh Issue (కొత్త ఈక్విటీ షేర్ల జారీ) ఉండగా, మిగిలిన మొత్తం Offer for Sale (OFS) రూపంలో ఉండనుంది. 2016 లో ప్రారంభమైన ఈ సంస్థ దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో వేగంగా విస్తరించింది. ప్రస్తుతం తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు మరియు కేరళ రాష్ట్రాల్లో బలమైన షోరూమ్ నెట్వర్క్తో వ్యాపారాన్ని సాగిస్తోంది. సేకరించిన నిధులను వ్యాపార విస్తరణ, వర్కింగ్ క్యాపిటల్ అవసరాలు, కొత్త స్టోర్ల ఏర్పాటుకు వినియోగించనున్నట్లు కంపెనీ వెల్లడించింది.
ఇన్వెస్టర్లు గుర్తించాల్సిన ప్రధాన అంశాలు (Investor Key Takeaways)
ఐపీఓ మార్కెట్లో లాభాల శాతం ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి పబ్లిక్ ఇష్యూ లాభాలను ఇస్తుందనే భ్రమలో ఇన్వెస్టర్లు ఉండకూడదు. పెట్టుబడులు పెట్టేముందు కొన్ని కీలక విషయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి:
కంపెనీ ఫండమెంటల్స్ (Fundamentals): కేవలం మార్కెట్ హైప్ చూసి దరఖాస్తు చేసుకోకూడదు. కంపెనీ Balance Sheet, రెవెన్యూ గ్రోత్, నికర లాభాలు (PAT), మరియు అప్పుల స్థాయిని పరిశీలించాలి.
వ్యాల్యుయేషన్ (Valuations): ఇష్యూ ధర న్యాయబద్ధంగా ఉందా లేదా అనేది తెలుసుకోవడానికి Price to Earnings (P/E) Ratio ను సంబంధిత రంగంలోని ఇతర లిస్టెడ్ కంపెనీలతో పోల్చి చూడాలి.
కంపెనీ నిర్వహణ (Promoter Track Record): కంపెనీని నడిపించే ప్రమోటర్ల అనుభవం, కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్ ప్రమాణాలు సంస్థ దీర్ఘకాలిక భవిష్యత్తుకు అత్యంత కీలకం.
రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ (Risk Management): మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులు సహజం కాబట్టి పోర్ట్ఫోలియోను ఎల్లప్పుడూ Diversify చేసుకోవాలి.
మొత్తంగా చూస్తే, సరైన పరిశోధన చేసి, మంచి ఫండమెంటల్స్ ఉన్న కంపెనీలను ఎంచుకుంటే ప్రస్తుత ప్రైమరీ మార్కెట్ ఇన్వెస్టర్లకు చక్కటి సంపద సృష్టికి ఒక గొప్ప వేదికగా నిలుస్తుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
About the Author
