భారతీయ కుటుంబాల పొదుపు అలవాట్లు క్రమంగా (Saving Habits Are Changing) మారుతున్నాయి. ఒకప్పుడు కష్టపడి సంపాదించిన డబ్బును భూములు, బంగారం వంటి భౌతిక ఆస్తుల్లో పెట్టుబడి పెట్టడానికే ఎక్కువ మంది ఆసక్తి చూపేవారు. భవిష్యత్తు అవసరాలకు భద్రత ఉంటుందన్న ఉద్దేశంతో స్థిరాస్తులు, బంగారానికే ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారుతోంది. ఆర్థిక అవగాహన పెరగడం, డిజిటల్ ఆర్థిక సేవలు అందుబాటులోకి రావడం, పెట్టుబడి సాధనాలపై సమాచారం సులభంగా లభించడం వంటి కారణాలతో కుటుంబాల పొదుపు ధోరణిలో గణనీయమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, బ్యాంకు డిపాజిట్లు వంటి ఆర్థిక సాధనాల వైపు ప్రజలు ఎక్కువగా మళ్లుతున్నారు. తాజా నివేదికలో భారతీయ కుటుంబాల పొదుపు తీరు ఎలా మారుతోందన్న అంశంపై ఆసక్తికరమైన గణాంకాలు వెల్లడయ్యాయి. 2005లో కుటుంబాల మొత్తం పొదుపులో ఆర్థిక ఆస్తుల వాటా 39.5 శాతంగా ఉండగా, 2024 నాటికి అది 44.7 శాతానికి పెరిగింది. అంటే గత రెండు దశాబ్దాల్లో కుటుంబాల పొదుపులో ఆర్థిక సాధనాల ప్రాధాన్యం గణనీయంగా పెరిగింది. ముఖ్యంగా కొవిడ్ మహమ్మారి తర్వాత ఈ మార్పు మరింత వేగం పుంజుకుంది.
భౌతిక ఆస్తుల నుంచి ఆర్థిక సాధనాల వైపు.. From Physical Assets to Financial Investments
భారతీయుల పెట్టుబడి సంస్కృతిలో (Saving Habits Are Changing)భూమి, ఇల్లు, బంగారం వంటి భౌతిక ఆస్తులకు ఎప్పటి నుంచో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అయితే వీటిలో పెట్టుబడి పెట్టాలంటే పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు అవసరం. పైగా అవసరమైన సమయంలో నగదుగా మార్చుకోవడం కూడా కొంత కష్టమే. ఈ నేపథ్యంలో చిన్న మొత్తాలతోనే పెట్టుబడి పెట్టే అవకాశం కల్పించే ఆర్థిక సాధనాలు ప్రజలకు ఆకర్షణీయంగా మారుతున్నాయి. బ్యాంకు ఖాతాలు, ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, షేర్లు, డీమ్యాట్ ఖాతాలు వంటి మార్గాలు ఇప్పుడు సామాన్య కుటుంబాలకు కూడా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. గతంలో స్టాక్ మార్కెట్ అంటే పెద్ద పెట్టుబడిదారుల వ్యవహారంగా భావించేవారు. ఇప్పుడు నెలకు కొద్దిపాటి మొత్తంతో సిప్ ద్వారా మ్యూచువల్ ఫండ్లలో పెట్టుబడి పెట్టడం సాధారణమైంది. మొబైల్ ఫోన్లలోనే బ్యాంకింగ్, పెట్టుబడులు, షేర్ల కొనుగోలు, మ్యూచువల్ ఫండ్ లావాదేవీలు చేయగలిగే పరిస్థితి రావడంతో ఈ మార్పు మరింత వేగవంతమైంది.
బ్యాంకు ఖాతాల్లో పెరుగుతున్న నిల్వలు.. Rising Bank Deposits
బ్యాంకింగ్ రంగంలోనూ ప్రజల పొదుపు (Saving Habits Are Changing)అలవాట్లలో వచ్చిన మార్పు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కొత్తగా తెరుచుకుంటున్న బ్యాంకు ఖాతాల సంఖ్య పెరుగుతున్నప్పటికీ, వాటికంటే వేగంగా ఇప్పటికే ఉన్న ఖాతాల్లోని డిపాజిట్ల విలువ పెరుగుతోంది. 2026 మార్చి నాటికి వ్యక్తిగత బ్యాంకు ఖాతాల సంఖ్య 1.8 శాతం వార్షిక వృద్ధితో 261.7 కోట్లకు చేరింది. అయితే ఇదే సమయంలో వ్యక్తిగత డిపాజిట్ల విలువ ఏకంగా 9.7 శాతం పెరిగి రూ.134.8 లక్షల కోట్లకు చేరింది. అంటే ప్రజలు కొత్త ఖాతాలు తెరవడం మాత్రమే కాకుండా, తమ వద్ద ఉన్న బ్యాంకు ఖాతాల్లోనే ఎక్కువ మొత్తాన్ని నిల్వ చేసుకుంటున్నారని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఒక్కో వ్యక్తిగత బ్యాంకు ఖాతాలో సగటు నిల్వ కూడా పెరిగింది. 7.7 శాతం వృద్ధితో సగటు నిల్వ రూ.51,494కు చేరింది. సాధారణ పొదుపు ఖాతాల్లోనే ఇంత పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు ఉండటం కుటుంబాల ఆర్థిక ప్రవర్తనలో వస్తున్న మార్పుకు సంకేతంగా చెప్పొచ్చు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఉపయోగపడే నగదు, భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం పొదుపు, పెట్టుబడులకు కేటాయించే మొత్తాలను బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఉంచే ధోరణి పెరుగుతోంది.
పొదుపులో మహిళల వాటా పెరుగుతోంది.. Women Emerging as Strong Savers
బ్యాంకింగ్ రంగంలో మరో ముఖ్యమైన మార్పు మహిళల (Saving Habits Are Changing) భాగస్వామ్యం పెరగడం. గతంతో పోలిస్తే మహిళలు స్వతంత్రంగా బ్యాంకు ఖాతాలు నిర్వహించడం, పొదుపు చేయడం, పెట్టుబడులపై నిర్ణయాలు తీసుకోవడం పెరిగింది. 2019-26 మధ్యకాలంలో మహిళల బ్యాంకు ఖాతాల సంఖ్య 8.5 శాతం వార్షిక వృద్ధిని నమోదు చేసింది. వారి ఖాతాల్లోని డిపాజిట్ల విలువ కూడా 13.4 శాతం పెరిగింది. ఇదే సమయంలో పురుషుల బ్యాంకు ఖాతాల వృద్ధి 3.1 శాతంగా, డిపాజిట్ల వృద్ధి 7.5 శాతంగా నమోదైంది. అంటే ఖాతాల సంఖ్యతో పాటు మహిళల ఖాతాల్లో పొదుపు చేస్తున్న మొత్తం కూడా వేగంగా పెరుగుతోంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తిగత బ్యాంకు ఖాతాల్లో మహిళల వాటా 41 శాతానికి చేరింది. దేశవ్యాప్తంగా మహిళల పేరిట 107.4 కోట్ల బ్యాంకు ఖాతాలు ఉండగా, వాటిలోని డిపాజిట్ల విలువ రూ.55.5 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. పురుషుల ఖాతాల్లోని డిపాజిట్ల విలువ రూ.79.3 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. మహిళల ఆర్థిక స్వావలంబన పెరగడం, కుటుంబ ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో వారి పాత్ర విస్తరించడం ఈ ధోరణికి కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.
మ్యూచువల్ ఫండ్లకు పెరుగుతున్న ఆదరణ.. Mutual Funds Gain Popularity
స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడి పెట్టాలనుకునే (Saving Habits Are Changing) ప్రతి ఒక్కరికీ నేరుగా షేర్లు కొనుగోలు చేయడం అవసరం లేదు. మ్యూచువల్ ఫండ్ల ద్వారా కూడా ఈక్విటీ మార్కెట్లో భాగస్వాములు కావచ్చు. ఈ సౌలభ్యం సాధారణ మదుపరులను ఆకర్షిస్తోంది. దేశీయ ఈక్విటీ మార్కెట్లలో మ్యూచువల్ ఫండ్ల యాజమాన్య వాటా 2024-25లో 10.2 శాతం ఉండగా, 2025-26లో అది 11.3 శాతానికి పెరిగింది. మరోవైపు నేరుగా షేర్లలో పెట్టుబడి పెట్టే మదుపరుల వాటా 9.9 శాతం నుంచి 9.4 శాతానికి తగ్గింది. 2014లో దేశీయ ఈక్విటీల్లో మ్యూచువల్ ఫండ్ల వాటా కేవలం 3.4 శాతం మాత్రమే ఉండటం గమనార్హం. ఇది పెట్టుబడిదారుల ఆలోచనా విధానంలో వచ్చిన మార్పును తెలియజేస్తోంది. మార్కెట్పై పూర్తి అవగాహన లేకపోయినా, నిపుణుల నిర్వహణలో ఉండే మ్యూచువల్ ఫండ్లను ఎంచుకునే ధోరణి పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా ఉద్యోగులు, యువత, మధ్యతరగతి కుటుంబాలు దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాల కోసం మ్యూచువల్ ఫండ్లను ఉపయోగిస్తున్నారు.
సిప్.. చిన్న మొత్తాలతో పెద్ద లక్ష్యాలు.. SIP Becomes a Popular Investment Route
మ్యూచువల్ ఫండ్లలో (Saving Habits Are Changing) పెట్టుబడికి సిప్ ఇప్పుడు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మార్గాల్లో ఒకటిగా మారింది. ఒకేసారి పెద్ద మొత్తాన్ని పెట్టుబడి పెట్టాల్సిన అవసరం లేకుండా ప్రతి నెలా నిర్ణీత మొత్తాన్ని క్రమం తప్పకుండా పెట్టుబడి పెట్టే అవకాశం ఉండటం సిప్కు ప్రధాన ఆకర్షణ. వార్షిక సిప్ చెల్లింపులు 20.8 శాతం వృద్ధితో రూ.3.49 లక్షల కోట్లకు చేరాయి. నెలవారీ సిప్ ప్రవాహంలోనూ భారీ పెరుగుదల నమోదైంది. 2016 జూన్లో నెలవారీ సిప్ ప్రవాహం రూ.3,310 కోట్లుగా ఉండగా, 2026 జూన్ నాటికి అది రూ.31,780 కోట్లకు చేరింది. దాదాపు పదేళ్లలో ఇది అనేక రెట్లు పెరిగింది. మ్యూచువల్ ఫండ్ పోర్ట్ఫోలియోల సంఖ్య కూడా 16.8 శాతం పెరిగి 27.4 కోట్లకు చేరింది. వీటిలో రిటెయిల్ మదుపరుల వాటా 90.5 శాతంగా ఉంది. అంటే మ్యూచువల్ ఫండ్ల వృద్ధికి ప్రధానంగా చిన్న, మధ్యతరగతి పెట్టుబడిదారులే చోదకశక్తిగా మారుతున్నారు. హెచ్ఎన్ఐల వాటా కూడా 8.9 శాతానికి పెరిగింది.
యువత చేతుల్లోకి పెట్టుబడులు.. Young Investors Enter the Market
డీమ్యాట్ ఖాతాల పెరుగుదల భారత పెట్టుబడి సంస్కృతిలో (Saving Habits Are Changing)వస్తున్న మరో కీలక మార్పును తెలియజేస్తోంది. షేర్లలో పెట్టుబడి పెట్టాలంటే డీమ్యాట్ ఖాతా అవసరం. గతంలో ఈ ఖాతాలు ప్రధానంగా అనుభవజ్ఞులైన మదుపరులు, వ్యాపారులు, అధిక ఆదాయం ఉన్నవారికే పరిమితమయ్యేవి. ఇప్పుడు యువత కూడా పెద్ద సంఖ్యలో మార్కెట్లోకి వస్తోంది. వ్యక్తిగత డీమ్యాట్ ఖాతాలు 17.6 శాతం వార్షిక వృద్ధితో 22.5 కోట్లకు చేరాయి. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో నమోదైన 26.7 శాతం వృద్ధితో పోలిస్తే ఈసారి వేగం కొంత తగ్గినా, కొత్త ఖాతాలు గణనీయంగానే తెరుచుకుంటున్నాయి. ముఖ్యంగా 30 ఏళ్లలోపు వయసున్న వారి పెట్టుబడులు మొత్తం డీమ్యాట్ ఖాతాల్లో 38.4 శాతంగా ఉన్నాయి. ఇది యువతలో పెట్టుబడులపై పెరుగుతున్న ఆసక్తికి నిదర్శనం. మొత్తం మార్కెట్ పెట్టుబడిదారుల సగటు వయసు 35.8 ఏళ్ల నుంచి 36.1 ఏళ్లకు పెరిగింది. అంటే పెట్టుబడిదారుల సంఖ్య పెరుగుతున్నప్పటికీ, కొత్తగా మార్కెట్లోకి వస్తున్న యువత కారణంగా పెట్టుబడి ప్రపంచం విస్తరిస్తూనే ఉంది.
సంప్రదాయ పొదుపుతో పాటు మార్కెట్ పెట్టుబడులు.. A Mix of Traditional and Market Investments
భారతీయ కుటుంబాల పొదుపు (Saving Habits Are Changing)తీరు పూర్తిగా మారిపోయిందని చెప్పలేం. బ్యాంకు డిపాజిట్లు ఇప్పటికీ ప్రజల విశ్వాసాన్ని గెలుచుకున్న ప్రధాన పొదుపు సాధనంగానే ఉన్నాయి. అదే సమయంలో ఈక్విటీలు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు వంటి మార్కెట్ ఆధారిత పెట్టుబడులకు కూడా ఆదరణ పెరుగుతోంది. అంటే ఒక కుటుంబం తన మొత్తం పొదుపును ఒకే సాధనంలో పెట్టకుండా వివిధ మార్గాల్లో విభజించే ధోరణి పెరుగుతోంది. కొంత మొత్తాన్ని బ్యాంకులో ఉంచడం, కొంత మొత్తాన్ని బీమా లేదా ఇతర భద్రతా సాధనాల్లో పెట్టడం, దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టి కోసం కొంత మొత్తాన్ని మ్యూచువల్ ఫండ్లు లేదా ఈక్విటీల్లో పెట్టుబడి పెట్టడం వంటి విధానం కనిపిస్తోంది. ఈ మార్పుకు ఆర్థిక అవగాహన పెరగడంతో పాటు డిజిటల్ పెట్టుబడి వేదికలు కూడా కారణమయ్యాయి. గతంలో పెట్టుబడి నిర్ణయాల కోసం మధ్యవర్తులపై ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు మొబైల్ యాప్ల ద్వారా మార్కెట్ సమాచారం, ఫండ్ పనితీరు, రాబడులు, పెట్టుబడి ఎంపికలు వంటి వివరాలను తెలుసుకునే అవకాశం ఉంది.
హెచ్ఎన్ఐల చూపు పీఎంఎస్ వైపు.. HNIs Turn to Portfolio Management Services
సాధారణ మదుపరులు మ్యూచువల్ ఫండ్ల వైపు (Saving Habits Are Changing) మొగ్గుచూపుతుంటే, అధిక నికర విలువ కలిగిన వ్యక్తులు మాత్రం ప్రత్యేక నిర్వహణ సేవలున్న పోర్ట్ఫోలియో మేనేజ్మెంట్ సర్వీసెస్ వైపు ఆసక్తి చూపుతున్నారు. పీఎంఎస్ కింద నిర్వహిస్తున్న ఆస్తుల విలువ 10.4 శాతం పెరిగి రూ.35.1 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఈ సేవలను వినియోగిస్తున్న పెట్టుబడిదారుల సంఖ్య 8.8 శాతం పెరిగి 2.08 లక్షలకు చేరింది. వారి సగటు పెట్టుబడి పరిమాణం రూ.16.88 కోట్లకు చేరడం ఈ విభాగంలో అధిక సంపద కలిగిన మదుపరుల ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తోంది. సాధారణ మదుపరులకు మ్యూచువల్ ఫండ్లు, సిప్లు ఎంతగా చేరువవుతున్నాయో.. అధిక సంపద ఉన్నవారు తమ పెట్టుబడుల నిర్వహణ కోసం ప్రత్యేక నిపుణుల సేవలను ఎంచుకుంటున్నారు. దీంతో భారత పెట్టుబడి మార్కెట్లో చిన్న మదుపరుల నుంచి హెచ్ఎన్ఐల వరకు వివిధ స్థాయిల్లో ఆర్థిక సాధనాలకు డిమాండ్ పెరుగుతోంది.
కొవిడ్ తర్వాత వేగం.. Post-Covid Shift in Saving Habits
భారతీయుల పొదుపు అలవాట్లలో (Saving Habits Are Changing)వచ్చిన మార్పుకు కొవిడ్ మహమ్మారి ఒక మలుపుగా నిలిచింది. మహమ్మారి సమయంలో అనిశ్చితి పెరగడంతో అత్యవసర నిధి, ఆరోగ్య భద్రత, నగదు లభ్యత వంటి అంశాల ప్రాధాన్యం ప్రజలకు మరింత స్పష్టమైంది. అదే సమయంలో ఇంటి నుంచే బ్యాంకింగ్, పెట్టుబడులు చేసే అవకాశం పెరగడంతో డిజిటల్ ఆర్థిక సేవల వినియోగం విస్తరించింది.
పెట్టుబడులపై సోషల్ మీడియా, డిజిటల్ వేదికలు, ఆన్లైన్ ఆర్థిక విద్య ద్వారా సమాచారం కూడా విస్తృతంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది. ఫలితంగా గతంలో మార్కెట్ పెట్టుబడులపై దూరంగా ఉండే వర్గాలు కూడా క్రమంగా ఈక్విటీలు, మ్యూచువల్ ఫండ్ల వైపు అడుగులు వేస్తున్నాయి.
మారుతున్న భారతీయ కుటుంబం.. The New Indian Saver
మొత్తంగా చూస్తే భారతీయ కుటుంబాల పొదుపు తీరు (Saving Habits Are Changing)కొత్త రూపాన్ని సంతరించుకుంటోంది. భద్రత కోసం బ్యాంకు డిపాజిట్లు, సంపద సృష్టి కోసం ఈక్విటీలు, క్రమశిక్షణతో పెట్టుబడి కోసం సిప్లు, నిపుణుల నిర్వహణ కోసం మ్యూచువల్ ఫండ్లు లేదా పీఎంఎస్ వంటి సాధనాలను ఎంచుకునే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. అయితే మార్కెట్ ఆధారిత పెట్టుబడుల్లో రాబడులతో పాటు నష్టాల అవకాశాలు కూడా ఉంటాయి. అందువల్ల కేవలం గత రాబడులను చూసి పెట్టుబడి నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా, తమ ఆర్థిక లక్ష్యాలు, పెట్టుబడి కాలపరిమితి, రిస్క్ భరించే సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడం అవసరం. బ్యాంకు డిపాజిట్లు భద్రతకు ఉపయోగపడితే, ఈక్విటీ ఆధారిత పెట్టుబడులు దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టికి ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంటుంది. ఒకప్పుడు ‘పొదుపు అంటే బ్యాంకులో డబ్బు.. లేదా బంగారం, భూమి’ అనే ఆలోచన ఉండేది. ఇప్పుడు ‘పొదుపుతో పాటు పెట్టుబడి’ అనే భావన బలపడుతోంది. ఖాతాల్లో నిల్వలు పెరగడం, సిప్ ప్రవాహం దూసుకెళ్లడం, డీమ్యాట్ ఖాతాల సంఖ్య పెరగడం, యువత మార్కెట్లోకి రావడం, మహిళల బ్యాంకింగ్ భాగస్వామ్యం విస్తరించడం.. ఇవన్నీ భారతీయుల ఆర్థిక ఆలోచనల్లో చోటుచేసుకుంటున్న పెద్ద మార్పునకు సంకేతాలుగా నిలుస్తున్నాయి. రానున్న రోజుల్లో ఈ ధోరణి మరింత బలపడితే, భారత కుటుంబాల సంపదలో ఆర్థిక ఆస్తుల వాటా కూడా మరింత పెరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
About the Author
