హైద‌రాబాద్ః భారత స్టాక్ మార్కెట్లో (Stock Market) పెట్టుబడులు పెట్టే ఇన్వెస్టర్లకు, సాధారణ ప్రజలకు పరిచయం అక్కర్లేని అతిపెద్ద పానీయాల బ్రాండ్ కోకా-కోలా. ఇప్పుడు ఈ బేవరేజ్ దిగ్గజం దేశీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో లిస్టింగ్ అయ్యేందుకు భారీ సన్నాహాలు మొదలుపెట్టింది. ది కోకా-కోలా కంపెనీ, ప్రముఖ సంస్థ జుబిలెంట్ బేవరేజెస్ భాగస్వామ్యం ఉన్న హిందుస్థాన్ కోకా-కోలా హోల్డింగ్స్ లిమిటెడ్ (Hindustan Coca-Cola Holdings Limited – HCCH) పబ్లిక్ ఇష్యూకు సిద్ధమైంది. ఈ క్రమంలో నిధుల సమీకరణ నిమిత్తం మార్కెట్ల నియంత్రణ సంస్థ సెబీకి (SEBI – Securities and Exchange Board of India) ముసాయిదా పత్రాలను (DRHP – Draft Red Herring Prospectus) దాఖలు చేసింది. దేశీయంగా వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఎఫ్‌ఎంసీజీ రంగంలో (FMCG Sector) ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ అత్యంత కీలక పరిణామంగా మారనుంది.
సెబీ ముందుకు చేరిన ముసాయిదా పత్రాలు
దేశంలో సాఫ్ట్ డ్రింక్ బాట్లింగ్ విభాగంలో అగ్రగామిగా ఉన్న సంస్థ మార్కెట్ లిస్టింగ్ వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. ఇన్వెస్టర్ల నుంచి భారీ స్పందన వస్తుందనే అంచనాలతో హెచ్‌సీసీహెచ్ సంస్థ ప్రాథమిక పత్రాలను సమర్పించింది. భారత ఈక్విటీ మార్కెట్లలో ఇటీవలి కాలంలో వినియోగదారు ఆధారిత సంస్థల షేర్లకు బలమైన గిరాకీ కనిపిస్తోంది. పండుగల సీజన్, పెరుగుతున్న మధ్యతరగతి జనాభా, శీతల పానీయాల డిమాండ్ మార్కెట్లో ఈ కంపెనీ వ్యాపార పరిధిని నిరంతరం విస్తరిస్తున్నాయి. సెబీ అనుమతులు పూర్తి కాగానే ఇష్యూ ప్రారంభ తేదీలు, ప్రైస్ బ్యాండ్ (Price Band) వివరాలు అధికారికంగా వెల్లడి కానున్నాయి.
పూర్తి ఆఫర్ ఫర్ సేల్ రూపంలోనే పబ్లిక్ ఇష్యూ
ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూ పూర్తిగా ఆఫర్ ఫర్ సేల్ (OFS – Offer For Sale) రూపంలోనే మదుపర్ల ముందుకు రానుంది. కంపెనీ ప్రమోటర్ విభాగమైన హిందుస్థాన్ కోకా-కోలా ఓవర్సీస్ హోల్డింగ్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (Promoter Entity) తన వద్ద ఉన్న ఈక్విటీ వాటాను నేరుగా బహిరంగ మార్కెట్లో విక్రయిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా ప్రమోటర్ సంస్థ మొత్తం 99,74,61,456 ఈక్విటీ షేర్లను విక్రయించనుంది.
సాధారణంగా ఏదైనా కంపెనీ మార్కెట్లోకి వచ్చినప్పుడు రెండు పద్ధతులు ఉంటాయి. ఒకటి సరికొత్తగా షేర్లను జారీ చేసి కంపెనీ ఖాతాలోకి మూలధనం తేవడం (Fresh Issue), రెండవది పాత వాటాదారులు తమ షేర్లను కొత్త ఇన్వెస్టర్లకు విక్రయించి నిష్క్రమించడం. తాజా ప్రతిపాదనలో కొత్త షేర్ల జారీ లేదు. కేవలం ఉన్న షేర్లను మాత్రమే ప్రమోటర్లు మార్కెట్ ద్వారా ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెస్తున్నారు.
సమీకరించే నిధుల ప్రయాణం ఎటువైపు?
ఈ ఐపీఓ పూర్తిస్థాయి ఓఎఫ్‌ఎస్ పద్ధతిలో రావడం వల్ల మార్కెట్ నుంచి సమకూరే పెట్టుబడి సొమ్ము మొత్తం కంపెనీ ఖజానాకు చేరదు. షేర్లను అమ్ముతున్న ప్రమోటర్ సంస్థ హిందుస్థాన్ కోకా-కోలా ఓవర్సీస్ హోల్డింగ్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌కే ఆ మొత్తం నిధులు వెళ్తాయి. సంస్థ రోజువారీ కార్యకలాపాలు, అప్పులు తీర్చడం లేదా కొత్త బాట్లింగ్ ప్లాంట్ల విస్తరణకు ఈ నిధులను వాడే అవకాశం ఉండదు. ప్రమోటర్లు తమ ప్రస్తుత పెట్టుబడులను నగదుగా మార్చుకునే (Partial Exit / Capital Monetization) ప్రక్రియగా దీనిని విశ్లేషకులు చూస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, దేశీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో లిస్టింగ్ సాధించడం వల్ల కంపెనీ మార్కెట్ విలువ, బ్రాండ్ విశ్వసనీయత ఇన్వెస్టర్లలో మరింత పెరుగుతాయి.
బలమైన వాటాదారుల కూర్పు
హిందుస్థాన్ కోకా-కోలా హోల్డింగ్స్ వెనుక ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ది కోకా-కోలా కంపెనీతో (The Coca-Cola Company) పాటు భారతదేశపు దిగ్గజ వ్యాపార సంస్థ జుబిలెంట్ బేవరేజెస్ (Jubilant Beverages) భాగస్వామ్యాలు ఉన్నాయి. సుదీర్ఘ కాలంగా దేశంలో విస్తృతమైన పంపిణీ వ్యవస్థ, ఆధునిక శీతల గిడ్డంగులు, రీటైల్ అవుట్‌లెట్లతో ఈ కూటమి అనుసంధానమై ఉంది. బహుళజాతి సంస్థల సాంకేతిక నైపుణ్యం, స్థానిక మార్కెట్లపై జుబిలెంట్ గ్రూప్‌నకు ఉన్న పట్టు ఈ వ్యాపారానికి గట్టి పునాదిగా నిలుస్తున్నాయి. ఇలాంటి బలమైన బ్యాకింగ్ ఉండటం వల్ల రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లతో (Retail Investors) పాటు విదేశీ సంస్థాగత మదుపర్లు (FII – Foreign Institutional Investors) కూడా ఈ ఇష్యూ వైపు ఆసక్తి చూపే అవకాశం ఉంది.
వ్యాపార నెట్‌వర్క్, భారత మార్కెట్లో బ్రాండ్ బలం
దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి గ్రామానికీ, నగరానికీ చేరిన కోల్డ్ డ్రింక్ బాటిళ్ల సప్లై చెయిన్ ఈ సంస్థ సొంతం. కోకా-కోలా, థమ్సప్, స్ప్రైట్, లిమ్కా, ఫాంటా, మాజా వంటి బ్రాండ్లు భారతీయుల నిత్యజీవితంలో భాగమైపోయాయి. అంతేకాకుండా ప్యాకేజ్డ్ డ్రింకింగ్ వాటర్ కిన్లే, ఎనర్జీ డ్రింక్స్, పండ్ల రసాల విభాగంలో కూడా ఈ గ్రూప్ కార్యకలాపాలు నడుస్తున్నాయి. దేశంలో మండుతున్న ఎండలతో పాటు ఫాస్ట్ ఫుడ్ సంస్కృతి పెరగడం వల్ల శీతల పానీయాల వినియోగం ఏడాది పొడవునా రికార్డు స్థాయిలో కొనసాగుతోంది. పట్టణాలతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా వినియోగం పుంజుకోవడం కంపెనీ వ్యాపార విస్తరణకు అనుకూలంగా మారింది.
ప్రాథమిక మార్కెట్లో ఇన్వెస్టర్ల దృక్పథం
మార్కెట్లోకి అడుగుపెడుతున్న ఏ కంపెనీకైనా ఫండమెంటల్స్ చాలా కీలకం. హెచ్‌సీసీహెచ్ లాంటి లీడింగ్ బాట్లింగ్ హోల్డింగ్ కంపెనీ మార్కెట్లోకి రావడం దేశీయ ప్రైమరీ మార్కెట్‌కు (Primary Market) కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఇస్తుంది. దాదాపు వంద కోట్ల వరకు షేర్లను విక్రయిస్తుండటంతో ఇది ఇటీవల కాలంలోనే అతిపెద్ద ఐపీఓలలో ఒకటిగా నిలిచే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ఇష్యూలో షేరు ధరను ఎంత నిర్ణయిస్తారు, కంపెనీ వ్యాల్యుయేషన్ (Company Valuation) ఏ మేరకు ఉంటుంది అనే విషయాలు ఇన్వెస్టర్ల లాభాలను నిర్ణయిస్తాయి. లిస్టింగ్ గెయిన్స్ (Listing Gains) కోసం చూసే స్వల్పకాలిక మదుపర్లు, అలాగే దీర్ఘకాలికంగా డివిడెండ్ రాబడి కోరుకునే పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు ప్రైస్ బ్యాండ్ వెలువడే వరకు వేచి చూడాల్సి ఉంటుంది.
సాధారణ మదుపర్లు తమ వద్ద ఉన్న మిగులు సొమ్మును ఇలాంటి సుపరిచిత బ్రాండ్లలో మదుపు చేయాలని ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, కంపెనీ ఆర్థిక నివేదికలను పరిశీలించడం ఎంతో అవసరం. గత మూడేళ్ల కంపెనీ లాభాల తీరు, రెవెన్యూ గ్రోత్ (Revenue Growth), ముడి సరుకుల ధరల ప్రభావం, మార్కెట్ పోటీ వంటి అంశాలను గమనించి తుది నిర్ణయం తీసుకోవడం మేలైన పెట్టుబడి వ్యూహం. రానున్న రోజుల్లో సెబీ నుంచి ముసాయిదా పత్రాలకు ఆమోదం రాగానే లాట్ సైజ్ (Lot Size), రిటైల్ కోటా కేటాయింపులు వెల్లడి కానున్నాయి. అప్పటివరకు ఈ భారీ పబ్లిక్ ఇష్యూ మార్కెట్ వర్గాల్లో ప్రధాన చర్చనీయాంశంగా నిలవడం ఖాయం.
About the Author
