స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టేవారు కంపెనీల పేర్లు, షేర్ ధరలు తెలుసుకోవడం మాత్రమే సరిపోదు. కంపెనీ ఫలితాలు, ఆర్థిక నివేదికలు, షేర్ మార్కెట్ వార్తలు, బ్రోకరేజ్ నివేదికలు చదివే సమయంలో ఎన్నో సాంకేతిక పదాలు (Stock Market Terms ) ఎదురవుతుంటాయి. వాటి అర్థం తెలియకపోతే కంపెనీ పరిస్థితి ఎలా ఉంది? షేర్ ధర ఎందుకు పెరుగుతోంది? పెట్టుబడిలో ఉన్న రిస్క్ ఎంత? వంటి విషయాలను అర్థం చేసుకోవడం కష్టమవుతుంది. ముఖ్యంగా కొత్తగా మార్కెట్లోకి వచ్చే ఇన్వెస్టర్లు కొన్ని ప్రాథమిక పదాలపై అవగాహన పెంచుకోవడం అవసరం. అందులో ఫేస్ వ్యాల్యూ, స్క్వేర్ ఆఫ్, స్మాల్ క్యాప్, మిడ్ క్యాప్, లార్జ్ క్యాప్ వంటి పదాలు ముఖ్యమైనవి.
ఫేస్ వ్యాల్యూ అంటే ఏమిటి? What is Face Value?
ఒక కంపెనీ తన షేర్లకు నిర్ణయించే ప్రాథమిక నామమాత్రపు విలువను ఫేస్ వ్యాల్యూ అంటారు. సాధారణంగా కంపెనీ షేర్లను జారీ చేసే సమయంలో ప్రతి షేర్కు ఒక ఫేస్ వ్యాల్యూను నిర్ణయిస్తుంది. ఇది రూ.1, రూ.2, రూ.5, రూ.10 వంటి విలువల్లో ఉండొచ్చు. అయితే ఫేస్ వ్యాల్యూను షేర్ మార్కెట్లో (Stock Market Terms ) ఆ షేర్ ప్రస్తుతం కొనుగోలు లేదా విక్రయమయ్యే ధరగా భావించకూడదు. ఉదాహరణకు ఒక కంపెనీ షేర్ ఫేస్ వ్యాల్యూ రూ.10గా ఉందనుకుందాం. మార్కెట్లో ఆ షేర్ రూ.250కి ట్రేడవుతున్నా, దాని ఫేస్ వ్యాల్యూ రూ.10గానే ఉంటుంది. మార్కెట్లో షేర్ ధర కంపెనీ పనితీరు, భవిష్యత్ అవకాశాలు, డిమాండ్, సరఫరా, మార్కెట్ పరిస్థితులు తదితర అంశాల ఆధారంగా మారుతూ ఉంటుంది. ఫేస్ వ్యాల్యూ మాత్రం సాధారణంగా అలాగే ఉంటుంది. అయితే కంపెనీ స్టాక్ స్ప్లిట్ ప్రకటించినప్పుడు ఫేస్ వ్యాల్యూలో మార్పు రావచ్చు. ఉదాహరణకు రూ.10 ఫేస్ వ్యాల్యూ ఉన్న ఒక్క షేర్ను రూ.5 ఫేస్ వ్యాల్యూ కలిగిన రెండు షేర్లుగా విభజిస్తే దానిని స్టాక్ స్ప్లిట్ అంటారు. కంపెనీలు డివిడెండ్ను ప్రకటించేటప్పుడు కూడా ఫేస్ వ్యాల్యూ ఆధారంగా శాతం ప్రకటించే సందర్భాలు ఉంటాయి. అందువల్ల కంపెనీ ఫలితాలు, కార్పొరేట్ చర్యలను పరిశీలించే సమయంలో ఫేస్ వ్యాల్యూ గురించి అవగాహన ఉండటం ఉపయోగకరం.
స్క్వేర్ ఆఫ్ అంటే ఏమిటి? What is Square Off?
ట్రేడింగ్ చేసేవారికి (Stock Market Terms )తరచుగా వినిపించే మరో పదం ‘స్క్వేర్ ఆఫ్’. మనం మార్కెట్లో ఒక పొజిషన్ తీసుకున్న తర్వాత దానికి విరుద్ధంగా మరో లావాదేవీ చేసి ఆ పొజిషన్ను ముగించడాన్ని స్క్వేర్ ఆఫ్ అంటారు. ఉదాహరణకు ఇంట్రాడే ట్రేడింగ్లో ఒక షేర్ను 100 రూపాయల వద్ద కొనుగోలు చేశామని అనుకుందాం. ఆ షేర్ను అదే ట్రేడింగ్ రోజున తర్వాత విక్రయిస్తే మొదట తీసుకున్న కొనుగోలు పొజిషన్ ముగుస్తుంది. ఇదే స్క్వేర్ ఆఫ్. అలాగే మొదట షేర్లను విక్రయించి ఉంటే, తర్వాత వాటిని కొనుగోలు చేయడం ద్వారా ఆ పొజిషన్ను క్లోజ్ చేయవచ్చు. ఇంట్రాడే ట్రేడింగ్లో తీసుకున్న పొజిషన్లను సాధారణంగా అదే ట్రేడింగ్ రోజులో ముగించాలి. అయితే స్క్వేర్ ఆఫ్ సమయం బ్రోకర్, ట్రేడింగ్ సెగ్మెంట్, ఉత్పత్తి రకాన్ని బట్టి మారవచ్చు. నిర్ణీత సమయానికి పొజిషన్ను స్వయంగా ముగించే విధానం కొన్ని బ్రోకర్ల వద్ద ఉంటుంది. అందువల్ల ఇంట్రాడే ట్రేడర్లు తమ బ్రోకర్ నిబంధనలు, కట్ఆఫ్ సమయాలను ముందుగానే తెలుసుకోవాలి. సులభంగా చెప్పాలంటే మార్కెట్లో తీసుకున్న ఓపెన్ పొజిషన్ను దానికి వ్యతిరేక లావాదేవీ ద్వారా ముగించడమే స్క్వేర్ ఆఫ్. ట్రేడింగ్ చేస్తున్న ప్రతి ఒక్కరూ ఈ పదాన్ని తప్పనిసరిగా అర్థం చేసుకోవాలి.
స్మాల్ క్యాప్ కంపెనీలు అంటే? What is Small Cap in Stock Market?
కంపెనీలను (Stock Market Terms )వాటి మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఆధారంగా సాధారణంగా లార్జ్ క్యాప్, మిడ్ క్యాప్, స్మాల్ క్యాప్ విభాగాలుగా చూస్తుంటాం. మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ అంటే కంపెనీ మొత్తం ఈక్విటీ షేర్ల సంఖ్యను ఒక్కో షేర్ మార్కెట్ ధరతో గుణిస్తే వచ్చే విలువ. స్మాల్ క్యాప్ కంపెనీలు పరిమాణం పరంగా పెద్ద కంపెనీలతో పోలిస్తే చిన్నవిగా ఉంటాయి. అయితే ‘స్మాల్ క్యాప్’కు రూ.5,000 కోట్లు, రూ.20,000 కోట్లు వంటి స్థిరమైన పరిమితులు ఎప్పటికీ వర్తిస్తాయని భావించడం సరైంది కాదు. భారత మార్కెట్లో క్యాప్ వర్గీకరణకు సంబంధించి సెబీ, మ్యూచువల్ ఫండ్ నిబంధనల్లో నిర్దిష్ట నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. మార్కెట్ విలువలు మారడంతో కంపెనీ వర్గం కూడా కాలక్రమంలో మారవచ్చు. స్మాల్ క్యాప్ కంపెనీల్లో అభివృద్ధి దశలో ఉన్న సంస్థలు ఉండే అవకాశం ఉంది. భవిష్యత్తులో వ్యాపారం విస్తరించి పెద్ద స్థాయికి చేరితే వాటి మార్కెట్ విలువ పెరగవచ్చు. అదే సమయంలో చిన్న కంపెనీల వ్యాపారం, ఆదాయం, లాభాలు, నగదు ప్రవాహాలు, అప్పులు వంటి అంశాల్లో హెచ్చుతగ్గులు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం కూడా ఉంది. అందువల్ల కేవలం కంపెనీ చిన్నదనే కారణంతో లేదా భవిష్యత్తులో పెద్దదవుతుందనే అంచనాతో పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకోవడం సరికాదు.
మిడ్ క్యాప్ కంపెనీలు అంటే ఏమిటి? What are Mid Cap Companies?
స్మాల్ క్యాప్, లార్జ్ క్యాప్ మధ్యలో (Stock Market Terms )ఉండే కంపెనీలను మిడ్ క్యాప్ కంపెనీలుగా పిలుస్తారు. ఇవి సాధారణంగా వ్యాపార పరిమాణం, మార్కెట్ విలువ పరంగా ఇప్పటికే ఒక స్థాయికి చేరుకున్న సంస్థలు. కొన్ని కంపెనీలు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతూ స్మాల్ క్యాప్ నుంచి మిడ్ క్యాప్ స్థాయికి చేరుతాయి. మరికొన్ని పెద్ద కంపెనీల మార్కెట్ విలువ తగ్గినప్పుడు వర్గీకరణలో మార్పు రావచ్చు. మిడ్ క్యాప్ కంపెనీలను పరిశీలించేటప్పుడు కంపెనీ గత పనితీరుతో పాటు ఆదాయం, లాభాల వృద్ధి, అప్పుల స్థాయి, నగదు ప్రవాహం, నిర్వహణ సామర్థ్యం, రంగంలో పోటీ వంటి అంశాలను కూడా చూడాలి. కేవలం మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఆధారంగా కంపెనీ మంచిదని నిర్ణయించకూడదు.
లార్జ్ క్యాప్ కంపెనీలు.. Large Cap Companies..
మార్కెట్ విలువ పరంగా (Stock Market Terms )అగ్రస్థానంలో ఉన్న పెద్ద కంపెనీలను లార్జ్ క్యాప్ కంపెనీలుగా పరిగణిస్తారు. భారత స్టాక్ మార్కెట్లో పెద్ద, స్థిరమైన వ్యాపారాలను నిర్వహిస్తున్న అనేక సంస్థలు ఈ విభాగంలో ఉంటాయి. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, టాటా గ్రూప్లోని పలు లిస్టెడ్ కంపెనీలు, ఇన్ఫోసిస్ వంటి సంస్థలు మార్కెట్లో ప్రముఖ కంపెనీలుగా ఉన్నాయి. పెద్ద కంపెనీలకు సాధారణంగా విస్తృతమైన వ్యాపారం, బలమైన బ్రాండ్లు, పెద్ద కస్టమర్ బేస్, అనుభవజ్ఞులైన నిర్వహణ వంటి ప్రయోజనాలు ఉండొచ్చు. అయితే లార్జ్ క్యాప్ కంపెనీల్లో పెట్టుబడి పెట్టడం అంటే రిస్క్ లేదని అర్థం కాదు. షేర్ మార్కెట్లో ధరలు ఎప్పటికప్పుడు మారుతూనే ఉంటాయి. కంపెనీ పనితీరు, ఆర్థిక పరిస్థితులు, వడ్డీ రేట్లు, రంగ పరిస్థితులు, దేశీయ-అంతర్జాతీయ పరిణామాలు వంటి అనేక అంశాలు షేర్ ధరపై ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే లార్జ్ క్యాప్ కంపెనీ అయినంత మాత్రాన పెట్టుబడికి సరైనదని, స్మాల్ క్యాప్ కంపెనీ అయినంత మాత్రాన ప్రమాదకరమని తేల్చేయడం సరికాదు. పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితి, విలువ, వ్యాపార భవిష్యత్తు, పెట్టుబడిదారుడి లక్ష్యం, రిస్క్ భరించే సామర్థ్యం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
పదాలపై అవగాహనతోనే మార్కెట్ ప్రయాణం.. Understanding Market Terms Matters
స్టాక్ మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టే ముందు (Stock Market Terms )ప్రాథమిక పదజాలంపై అవగాహన ఉండటం చాలా ముఖ్యం. ఫేస్ వ్యాల్యూ ఏంటి? మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఎలా లెక్కిస్తారు? స్మాల్, మిడ్, లార్జ్ క్యాప్ కంపెనీల మధ్య తేడా ఏమిటి? ట్రేడింగ్లో స్క్వేర్ ఆఫ్ అంటే ఏమిటి? వంటి విషయాలు తెలిసిన తర్వాతే కంపెనీకి సంబంధించిన వార్తలు, ఫలితాలు, ఆర్థిక నివేదికలను మరింత సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. అయితే ఈ పదాల అర్థం తెలుసుకోవడం మాత్రమే పెట్టుబడికి సరిపోదు. కంపెనీ ఆర్థిక ఫలితాలు, అప్పులు, లాభదాయకత, నగదు ప్రవాహం, వ్యాపార నమూనా, విలువ, రంగ పరిస్థితులు వంటి అంశాలను కూడా పరిశీలించాలి. మార్కెట్లో లాభాలతో పాటు నష్టాలకు కూడా అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి అవగాహన పెంచుకుని, స్వంత ఆర్థిక లక్ష్యాలు మరియు రిస్క్ సామర్థ్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్ణయాలు తీసుకోవడం అవసరం.
About the Author
