హైదరాబాద్ః భారతీయ సమాజంలో ఆర్థిక ఆలోచనా ధోరణి శరవేగంగా రూపాంతరం చెందుతోంది. ఒకప్పుడు కష్టపడి సంపాదించిన ప్రతి పైసానూ భూమి, బంగారం, రియల్ ఎస్టేట్ వంటి physical assetsలో దాచుకోవడమే అసలైన భద్రత అని భావించేవారు. కానీ మారుతున్న కాలంతో పాటు టెక్నాలజీ, ఆర్థిక అక్షరాస్యత పెరగడంతో భారతీయ కుటుంబాల financial planning పూర్తిగా కొత్త పుంతలు తొక్కుతోంది. ప్రముఖ ఆర్థిక సంస్థ ‘జేఎమ్ ఫైనాన్షియల్’ (JM Financial) విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక ప్రకారం, సంప్రదాయ పొదుపు పద్ధతులకు స్వస్తి పలుకుతూ నేడు సామాన్యులు సైతం mutual funds, shares, బ్యాంక్ డిపాజిట్ల వంటి financial instruments వైపు భారీగా అడుగులు వేస్తున్నారు. ప్రత్యేకించి కోవిడ్ (COVID-19 pandemic) అనంతరం ప్రజల్లో పొదుపు, పెట్టుబడులపై సరికొత్త స్పృహ పెరిగింది. 2005లో కుటుంబాల మొత్తం పొదుపులో ఆర్థిక ఆస్తుల వాటా 39.5 శాతంగా ఉండగా, 2024 నాటికి అది ఏకంగా 44.7 శాతానికి విస్తరించడం దేశ ఆర్థిక ముఖచిత్రంలో వస్తున్న ఈ విప్లవాత్మక పరివర్తనకు నిదర్శనం.
ఖాతాల సంఖ్య కంటే నిల్వల విలువే ముఖ్యం (Deepening Bank Balances)
గతంలో ప్రజలు బ్యాంకింగ్ సేవలను కేవలం నగదును దాచుకునేందుకు మాత్రమే ఉపయోగించేవారు. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. కొత్త accounts తెరవడం కంటే, ఉన్న ఖాతాల్లోనే పెద్ద మొత్తంలో నగదు నిల్వలను ఉంచే ధోరణి (cash accumulation) స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, 2026 మార్చి నాటికి దేశంలోని వ్యక్తిగత బ్యాంక్ ఖాతాల సంఖ్య 1.8 శాతం స్వల్ప వృద్ధితో 261.7 కోట్లకు చేరుకుంది. కానీ అదే సమయంలో వాటిలో డిపాజిట్ అయిన మొత్తం విలువ మాత్రం ఏకంగా 9.7 శాతం వార్షిక వృద్ధితో (annual growth rate) రూ.134.8 లక్షల కోట్లకు చేరడం విశేషం. దీనివల్ల ఒక్కో individual bank accountలో ఉండే సగటు బ్యాలెన్స్ 7.7 శాతం పెరిగి రూ.51,494కు ఎగబాకింది. భవిష్యత్ అవసరాలు, అత్యవసర నిధుల (emergency funds) కోసం సాధారణ బ్యాంక్ ఖాతాల్లోనే ప్రజలు లిక్విడిటీని పెంచుకుంటున్నారు.
పొదుపులో మహిళా శక్తి ముందంజ (Women Leading the Savings Wave)
ఆర్థిక సాధికారత దిశగా దేశంలో మహిళలు అద్భుతమైన పురోగతిని కనబరుస్తున్నారు. బ్యాంకింగ్ రంగంలో పురుషులతో పోలిస్తే మహిళల భాగస్వామ్యం అత్యంత వేగంగా పెరుగుతోంది. 2019 నుంచి 2026 మధ్య కాలంలో మహిళల బ్యాంక్ ఖాతాల సంఖ్య ఏటా 8.5 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేయగా, వారి ఖాతాల్లోని deposits విలువ ఏకంగా 13.4 శాతం పెరిగింది. ఇదే సమయంలో పురుషుల ఖాతాల సంఖ్య 3.1 శాతం, డిపాజిట్ల విలువ 7.5 శాతం మాత్రమే పెరిగాయి. ఈ పరిణామంతో దేశంలోని మొత్తం వ్యక్తిగత ఖాతాల్లో మహిళల వాటా 41 శాతానికి ఎగబాకింది. ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా మహిళల పేరిట 107.4 కోట్ల accounts ఉండగా, వాటిలో రూ.55.5 లక్షల కోట్ల మేర భారీ డిపాజిట్లు నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. ఇది గృహ ఆర్థిక నిర్వహణలో (home finances) మహిళల పాత్ర ఎంత బలంగా మారిందో స్పష్టం చేస్తోంది.
మ్యూచువల్ ఫండ్లే మొదటి ఎంపిక (Mutual Funds Over Direct Equities)
స్టాక్ మార్కెట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టే విషయంలోనూ రిటైల్ మదుపరుల (retail investors) ఆలోచనా విధానం పరిపక్వత సాధించింది. గతంలో లాభాల ఆశతో నేరుగా direct stocks కొనుగోలు చేసి నష్టపోయిన అనుభవాల దృష్ట్యా, ఇప్పుడు మెజారిటీ ఇన్వెస్టర్లు సురక్షితమైన professional management కలిగిన mutual funds ద్వారా మార్కెట్లలో ప్రవేశిస్తున్నారు. దేశీయ ఈక్విటీ మార్కెట్లలో మ్యూచువల్ ఫండ్ల యాజమాన్య వాటా (equity ownership) 2024-25లో 10.2 శాతంగా ఉండగా, 2025-26 నాటికి అది 11.3 శాతానికి చేరింది. ఇదే సమయంలో నేరుగా షేర్లు కొనే సాధారణ ఇన్వెస్టర్ల వాటా 9.9 శాతం నుంచి 9.4 శాతానికి పడిపోయింది. 2014 నాటికి భారత మార్కెట్లలో మ్యూచువల్ ఫండ్ల వాటా కేవలం 3.4 శాతమే ఉండేదంటే, గడిచిన పుష్కర కాలంలో మార్కెట్లలో institutional investments పట్ల ప్రజలకు ఎంతటి నమ్మకం పెరిగిందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
క్రమశిక్షణతో కూడిన సిప్ ప్రభంజనం (The Power of Compounding via SIP)
సాధారణ ఉద్యోగులు, చిన్న వ్యాపారులకు systematic investment plan (SIP) ఒక ఆర్థిక వరంగా మారింది. ప్రతినెలా చిన్న మొత్తాలను పొదుపు చేస్తూ compounding ద్వారా దీర్ఘకాలిక సంపదను సృష్టించే ఈ విధానంపై ప్రజలు అమితాసక్తి కనబరుస్తున్నారు. వార్షిక SIP inflow ఏకంగా 20.8 శాతం వృద్ధితో రూ.3.49 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఈ పెరుగుదలను స్పష్టంగా గమనిస్తే, 2016 జూన్ నెలలో కేవలం రూ.3,310 కోట్లుగా ఉన్న monthly SIP inflows, 2026 జూన్ నాటికి ఏకంగా రూ.31,780 కోట్లను దాటేసింది. అంటే దశాబ్ద కాలంలో సిప్ ప్రవాహం దాదాపు పది రెట్లు పెరిగింది. అలాగే మొత్తం mutual fund portfolios సంఖ్య 16.8 శాతం వృద్ధితో 27.4 కోట్లకు చేరింది. ఇందులో retail investors వాటా 90.5 శాతంగా ఉండగా, సంపన్న వర్గాలైన HNI (High Net-worth Individuals) వాటా 8.9 శాతానికి చేరింది.
యూత్లో ట్రేడింగ్ క్రేజ్: డీమ్యాట్ ఖాతాల్లో జెన్-జీ జోరు (Gen-Z Dominance in Demat Accounts)
స్మార్ట్ఫోన్లు, తక్కువ బ్రోకరేజ్ ఛార్జీలతో కూడిన fintech apps రాకతో యువత పెద్ద ఎత్తున స్టాక్ మార్కెట్ల వైపు ఆకర్షితులవుతున్నారు. దేశంలో వ్యక్తిగత Demat accounts సంఖ్య 17.6 శాతం వార్షిక వృద్ధితో 22.5 కోట్లకు పెరిగింది. క్రితం ఆర్థిక సంవత్సరంలో నమోదైన 26.7 శాతం వృద్ధితో పోలిస్తే కాస్త వేగం తగ్గినప్పటికీ, నిరంతరం కొత్త ఖాతాలు తెరుచుకుంటూనే ఉన్నాయి. ఇందులో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే.. మొత్తం డీమ్యాట్ ఖాతాల్లో దాదాపు 38.4 శాతం మంది 30 ఏళ్లలోపు వయసున్న Gen-Z మరియు యువ ఇన్వెస్టర్లే ఉండటం. యువతలో market awareness పెరగడం శుభపరిణామం అయినప్పటికీ, మార్కెట్లలో ఇన్వెస్టర్ల overall average age మాత్రం 35.8 ఏళ్ల నుంచి 36.1 ఏళ్లకు పెరిగింది.
సంపన్నుల చూపు పీఎమ్ఎస్ వైపు (High Net-worth Portfolios & PMS Growth)
దేశంలో సంపన్నుల సంఖ్య పెరగడంతో పాటు, వారి పెట్టుబడులను సమర్థవంతంగా నిర్వహించే Portfolio Management Services (PMS) విభాగానికి డిమాండ్ భారీగా పెరుగుతోంది. నిపుణులైన wealth advisors పర్యవేక్షణలో తమ సంపదను మల్టిప్లై చేసుకునేందుకు HNIs పీఎమ్ఎస్ సేవలపై ఆధారపడుతున్నారు. దీంతో పీఎమ్ఎస్ ఆస్తుల విలువ (Assets Under Management – AUM) 10.4 శాతం వృద్ధితో రూ.35.1 లక్షల కోట్ల భారీ స్థాయికి చేరింది. ఈ విధానంలో మదుపు చేసే high net-worth investors సంఖ్య 8.8 శాతం పెరిగి 2.08 లక్షలకు చేరుకుంది. వీరి సగటు పెట్టుబడి పరిమాణం (average ticket size) ఒక్కొక్కరికి ఏకంగా రూ.16.88 కోట్లకు ఎగబాకడం దేశంలో పెరుగుతున్న ప్రైవేట్ వెల్త్ను ప్రతిబింబిస్తోంది.
భారతీయ సమాజం సంప్రదాయ ఫిజికల్ అసెట్స్ మైండ్సెట్ నుంచి డైనమిక్ ఫైనాన్షియల్ అసెట్స్ యుగంలోకి విజయవంతంగా అడుగుపెట్టింది. బ్యాంక్ ఖాతాల్లో లిక్విడిటీ పెరగడం, మహిళల ఆర్థిక భాగస్వామ్యం దూసుకుపోవడం, సిప్ విధానం అలవాటుగా మారడం వంటి పరిణామాలు దేశంలో ఆర్థిక పరిపక్వతను స్పష్టంగా చాటుతున్నాయి. రాబోయే కాలంలో ఈ ఆర్థిక చైతన్యం మరింత విస్తరించి, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను గ్లోబల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ హబ్గా నిలబెట్టడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
About the Author
