ఇన్స్టాగ్రామ్, యూట్యూబ్, ఫేస్బుక్..(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) సామాజిక మాధ్యమం ఏదైనా ఆహార ఉత్పత్తుల ప్రచార వీడియోలు కనిపించడం ఇప్పుడు సర్వసాధారణమైపోయింది. కొత్తగా మార్కెట్లోకి వచ్చిన బిస్కెట్, పానీయం, హెల్త్ డ్రింక్, సప్లిమెంట్, రెడీటు ఈట్ ఉత్పత్తి.. ఇలా ఏదైనా సరే ప్రముఖ ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు, సెలబ్రిటీలు తమ వీడియోల్లో ప్రమోట్ చేస్తున్నారు. ‘ఇది ఆరోగ్యానికి ఎంతో మంచిది’, ‘ఇది తీసుకుంటే రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది’, ‘సంపూర్ణ పోషకాహారం అందుతుంది’ అంటూ ఆకట్టుకునే వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నారు. కొన్నిసార్లు ఉత్పత్తికి సంబంధించిన వాస్తవాలను పూర్తిగా తెలుసుకోకుండానే ఇలాంటి ప్రచారాలు సాగుతున్నాయి. ఇకపై ఇలాంటి వ్యవహారాలపై ఆహార భద్రతా నియంత్రణ సంస్థ ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI) మరింత దృష్టి పెట్టనుంది. ఆహార ఉత్పత్తులను ప్రచారం చేసే ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు, సెలబ్రిటీలు తప్పుడు లేదా ఆధారాలు లేని ఆరోగ్యపరమైన క్లెయిమ్లు చేస్తే చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని హెచ్చరించింది. బ్రాండ్ నుంచి డబ్బులు తీసుకుని ప్రచారం చేసినా.. ఆ ఉత్పత్తి గురించి చెప్పే విషయాలు వాస్తవమా, శాస్త్రీయంగా నిరూపించగలమా, చట్టపరమైన నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయా అన్నది ముందుగా తెలుసుకోవాల్సిన బాధ్యత ప్రమోటర్పైనే ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.
సోషల్ మీడియా ప్రచారాలపై నజర్..FSSAI’s Focus on Social Media Promotions
సంప్రదాయ ప్రకటనలతో(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) పోలిస్తే సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా జరిగే ప్రచారం వేగంగా ప్రజల్లోకి వెళ్తోంది. ఒక ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ చేసిన వీడియోకు లక్షలాది వ్యూస్ వస్తే.. ఆ ఉత్పత్తి గురించి వేలాది మంది వినియోగదారులకు ఒకేసారి సమాచారం చేరుతుంది. అందుకే కంపెనీలు కూడా టెలివిజన్, పత్రికలు, హోర్డింగులతో పాటు డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్లపై ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ మార్కెటింగ్కు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నాయి. ఒక ఉత్పత్తిని ఉపయోగించి తమ వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని చెప్పడం ఒక ఎత్తయితే.. దానికి శాస్త్రీయంగా నిరూపించని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను ఆపాదించడం మరో ఎత్తు. రెండింటి మధ్య తేడాను గుర్తించడం అవసరమని FSSAI సూచిస్తోంది. వినియోగదారులు ఆ ప్రచారాన్ని చూసి ఉత్పత్తిని కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉన్నందున, ప్రచారంలో చెప్పే ప్రతి ఆరోగ్య సంబంధిత అంశం విశ్వసనీయంగా ఉండాల్సిందే. తాజాగా FSSAI సామాజిక మాధ్యమం ‘ఎక్స్’లో చేసిన హెచ్చరిక కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది. ఆహార ఉత్పత్తులను ప్రమోట్ చేసే సెలబ్రిటీలు, సోషల్ మీడియా ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు తప్పుడు, ఆధారాలు లేని లేదా వినియోగదారులను తప్పుదోవ పట్టించే ప్రచారాలకు దూరంగా ఉండాలని సూచించింది.
‘మంచిదని’ చెప్పేముందు ఆధారం ఉండాలి..Claims Must Be Evidence-Based
ఒక ఆహార ఉత్పత్తి ‘ఇమ్యూనిటీ పెంచుతుంది’,(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) ‘శరీరానికి సంపూర్ణ పోషకాహారం అందిస్తుంది’, ‘ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది’ అని చెప్పడం అంత సులభం కాదు. ఇలాంటి వ్యాఖ్యలకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు అవసరం. కేవలం కంపెనీ ఇచ్చిన ప్రచార సమాచారాన్ని నమ్మి వీడియోలో చెప్పడం సరిపోదు. ప్రత్యేకంగా ఆరోగ్య ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన క్లెయిమ్ల విషయంలో మరింత జాగ్రత్త అవసరం. ఒక ఉత్పత్తిలో కొన్ని విటమిన్లు లేదా ఖనిజాలు ఉన్నాయనే కారణంతో అది అన్ని రకాల ఆరోగ్య సమస్యలను పరిష్కరిస్తుందని చెప్పడం సరికాదు. అలాగే ఒక పదార్థం శరీరానికి ఉపయోగకరమని తెలిసినా, ఆ పదార్థం ఉన్న ప్రతి ఉత్పత్తి అనారోగ్యాన్ని నివారిస్తుందని చెప్పడానికి అది ఆధారం కాదు. ఇలాంటి అతిశయోక్తి వ్యాఖ్యలు వినియోగదారులను తప్పుదోవ పట్టించే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారు సోషల్ మీడియా ప్రచారాలను చూసి ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఎక్కువ. అందుకే ఆహార ఉత్పత్తుల విషయంలో ప్రచారం చేసే ప్రతి మాటకు బాధ్యత ఉండాలని FSSAI చెబుతోంది.
సెలబ్రిటీలకూ ఇదే నిబంధనలు..Celebrity Endorsements Under Scrutiny
ఒకప్పుడు సినిమా హీరో, హీరోయిన్ లేదా ప్రముఖ క్రీడాకారుడు(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) ఒక ఉత్పత్తిని ప్రకటనలో ప్రమోట్ చేస్తే.. దాన్ని సాధారణ ప్రకటనగానే చూసేవారు. ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. సెలబ్రిటీలకు సోషల్ మీడియాలో కోట్లాది మంది అనుచరులు ఉంటున్నారు. వారు ఒక ఉత్పత్తి గురించి చేసిన చిన్న వీడియో లేదా పోస్టు కూడా విస్తృతంగా వ్యాపిస్తుంది. అందుకే ‘నేను కేవలం ప్రచారం చేశాను.. ఉత్పత్తి గురించి నాకు తెలియదు’ అనే కారణం ప్రతిసారీ రక్షణగా నిలవకపోవచ్చు. తాము చెప్పే క్లెయిమ్ వాస్తవమా? దానికి ఆధారం ఉందా? ఉత్పత్తి చట్టపరమైన ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉందా? అనే విషయాలను తెలుసుకోవాల్సిన బాధ్యత ప్రమోటర్లపై కూడా ఉంటుందని FSSAI హెచ్చరిస్తోంది. ప్రత్యేకించి ఆరోగ్యపరమైన ప్రయోజనాలను సూచించే వ్యాఖ్యలు చేసే ముందు సంబంధిత ఆధారాలను పరిశీలించడం అవసరం. కేవలం కంపెనీ మార్కెటింగ్ బృందం అందించిన స్క్రిప్ట్ను చదివి ప్రచారం చేయడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
చట్టం ఏం చెబుతోంది?What Does the Law Say?
ఆహార ఉత్పత్తుల భద్రత, ప్రమాణాలు, ప్రకటనలకు(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) సంబంధించి దేశంలో ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ యాక్ట్, 2006 అమల్లో ఉంది. ఆహార పదార్థాల గురించి తప్పుడు లేదా తప్పుదోవ పట్టించే ప్రచారం జరగకుండా నిబంధనలు ఉన్నాయి. వీటికి అనుబంధంగా ఆహార ఉత్పత్తుల ప్రకటనలు, క్లెయిమ్లకు సంబంధించి FSSAI రూపొందించిన Advertising and Claims Regulations, 2018 కూడా కీలకమైనవి. ఆహార ఉత్పత్తి గురించి వినియోగదారుడికి తప్పుడు అభిప్రాయం కలిగించేలా ప్రచారం చేయడం, ఆధారాలు లేని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను చెప్పడం వంటి అంశాలు నియంత్రణ పరిధిలోకి వస్తాయి. కేవలం కంపెనీ మాత్రమే కాదు.. ఉత్పత్తిని ప్రజలకు ఎండార్స్ చేసే వ్యక్తులపైనా నిబంధనలు వర్తించే పరిస్థితులు ఉంటాయి. అంటే ఇకపై సోషల్ మీడియా ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు కూడా ఆహార ప్రకటనలను సాధారణ పెయిడ్ కంటెంట్గా తీసుకోకుండా చట్టపరమైన అంశాలను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతోంది.
‘100 శాతం స్వచ్ఛం’ అంటూ ప్రచారం చేసినా..The ‘100% Pure’ Claim Controversy
ఆహార ఉత్పత్తుల(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) ప్రకటనల్లో ‘100 శాతం స్వచ్ఛమైనది’, ‘పూర్తిగా సహజమైనది’, ‘ఎలాంటి హానికర పదార్థాలు లేవు’ వంటి పదాలను కంపెనీలు తరచూ ఉపయోగిస్తుంటాయి. వినియోగదారుడిపై ఇవి బలమైన ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే ఇలాంటి క్లెయిమ్లను కూడా నియంత్రణ సంస్థలు పరిశీలిస్తున్నాయి. ఇటీవల డాబర్ ఇండియా ఉత్పత్తులకు సంబంధించి ‘100 శాతం స్వచ్ఛమైనవి’ అనే ప్రచార క్లెయిమ్లపై FSSAI చర్యలు తీసుకోవడం చర్చనీయాంశమైంది. ఆ వ్యవహారంలో దిల్లీ హైకోర్టు స్టే విధించినట్లు సమాచారం. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలోనే ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు, సెలబ్రిటీలను FSSAI మరింత అప్రమత్తం చేసింది. ఒక బ్రాండ్ తన ఉత్పత్తిని ఎలా మార్కెట్ చేస్తుందన్నది మాత్రమే కాదు.. ఆ బ్రాండ్ తరఫున ప్రచారం చేస్తున్న వ్యక్తి వినియోగదారులకు ఏ సందేశాన్ని అందిస్తున్నారన్నదీ ఇప్పుడు కీలకంగా మారుతోంది.
పెయిడ్ ప్రమోషన్.. బాధ్యత ఎవరిది?Paid Promotion and Accountability
ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ మార్కెటింగ్లో (FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) కంపెనీ ఒక ఉత్పత్తిని ప్రచారం చేయడానికి ఇన్ఫ్లూయెన్సర్కు డబ్బు చెల్లిస్తుంది. ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ తనదైన శైలిలో వీడియో రూపొందించి అనుచరులకు ఉత్పత్తిని పరిచయం చేస్తారు. ఈ విధానం కంపెనీలకు వేగంగా వినియోగదారులను చేరుకునే మార్గంగా మారింది. అయితే ఇందులో వినియోగదారుల ప్రయోజనం కూడా అంతే ముఖ్యమని FSSAI గుర్తు చేస్తోంది. ఒక ఉత్పత్తి గురించి చెప్పే సమాచారం నిజమైనదైతేనే ప్రజలు సరైన నిర్ణయం తీసుకోగలరు. ప్రచారం కోసం వాస్తవాలను వక్రీకరిస్తే లేదా శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేని ప్రయోజనాలను ఆపాదిస్తే వినియోగదారుడు నష్టపోయే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు తమకు వచ్చే ప్రమోషన్ ఆఫర్లను స్వీకరించే ముందు ఉత్పత్తి లేబుల్, పదార్థాలు, పోషక విలువలు, కంపెనీ చేసే ఆరోగ్య క్లెయిమ్లు, సంబంధిత అనుమతులు వంటి అంశాలను పరిశీలించడం మంచిది. ముఖ్యంగా వైద్యపరమైన ప్రభావం ఉన్నట్లు చెప్పే ప్రచారాల్లో మరింత అప్రమత్తత అవసరం.
వినియోగదారులకూ అవగాహన అవసరం..Consumers Must Stay Alert
FSSAI హెచ్చరిక ఇన్ఫ్లూయెన్సర్లు,(FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) సెలబ్రిటీలకే పరిమితం కాదు. వినియోగదారులు కూడా సోషల్ మీడియా ప్రకటనలను చూసి వెంటనే నమ్మకుండా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి. ఒక ప్రముఖ వ్యక్తి ఒక ఉత్పత్తిని ఉపయోగిస్తున్నారని చెప్పడం.. అది ప్రతి ఒక్కరికీ ఉపయోగపడుతుందనే హామీ కాదు. ప్రచార వీడియోలో చెప్పే ఆరోగ్య ప్రయోజనాలకు శాస్త్రీయ ఆధారం ఉందా? ఉత్పత్తి లేబుల్పై ఏముంది? సంబంధిత క్లెయిమ్ నిజంగా సంస్థకు అనుమతించబడిందా? వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. ముఖ్యంగా ‘వెంటనే ఫలితం’, ‘100 శాతం హామీ’, ‘అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం’ వంటి అతిశయోక్తి వ్యాఖ్యలను నమ్మే ముందు ఒకటికి రెండుసార్లు ఆలోచించాలి. సోషల్ మీడియా వేగం పెరిగే కొద్దీ తప్పుడు సమాచారం కూడా అంతే వేగంగా వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంది. ఒకసారి వీడియో వైరల్ అయితే దాన్ని చూసిన ప్రతి ఒక్కరినీ చేరుకోవడం సాధ్యం కాదు. అందుకే ప్రచారం చేసే వ్యక్తులు మాత్రమే కాకుండా, చూసే వినియోగదారులు కూడా బాధ్యతగా వ్యవహరించాలి.
ఇకపై ప్రతి క్లెయిమ్ కీలకమే..Every Claim Matters
ఆహార ఉత్పత్తుల (FSSAI Crackdown on Paid Food Promotions) ప్రచారం విషయంలో FSSAI తాజా హెచ్చరిక ఒక స్పష్టమైన సందేశాన్ని ఇస్తోంది. సోషల్ మీడియాలో ఫాలోవర్లు ఎక్కువగా ఉన్నంత మాత్రాన ఏ ఉత్పత్తినైనా, ఏ విధంగానైనా ప్రచారం చేసే స్వేచ్ఛ ఉండదు. ప్రజల ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అంశాల్లో ప్రతి మాటకు బాధ్యత ఉంటుంది. ‘బ్రాండ్ చెప్పింది.. నేను చెప్పాను’ అనే ధోరణికి ఇక అవకాశం తగ్గుతోంది. ఒక ఉత్పత్తిని ప్రమోట్ చేసే ముందు దాని గురించి చెప్పబోయే సమాచారం నిజమా, నిరూపించదగినదా, చట్టానికి అనుగుణంగా ఉందా అన్నది పరిశీలించాల్సిందే. లేదంటే పెయిడ్ ప్రమోషన్ ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం కంటే.. చట్టపరమైన ఇబ్బందులే పెద్ద భారంగా మారే అవకాశం ఉంది. సోషల్ మీడియా యుగంలో ప్రకటనలు మరింత వ్యక్తిగతంగా మారాయి. ఇన్ఫ్లూయెన్సర్ మాటను స్నేహితుడి సలహాలా భావించే వినియోగదారులు పెరుగుతున్నారు. అందుకే ఆ నమ్మకాన్ని దుర్వినియోగం చేయకుండా, వాస్తవ సమాచారంతోనే ఆహార ఉత్పత్తులను ప్రచారం చేయాలని FSSAI సూచిస్తోంది. ప్రచారం చేయొచ్చు.. కానీ తప్పుడు ప్రచారం మాత్రం కుదరదు. ఆహారం విషయంలో అయితే ప్రతి క్లెయిమ్కూ ఆధారం ఉండాల్సిందే.
About the Author
