భారత్లో విద్యుత్ వాహనాల (ఈవీ) వినియోగం గత కొన్నేళ్లుగా వేగంగా పెరుగుతోంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగడం, కాలుష్య నియంత్రణపై ప్రభుత్వాలు దృష్టి పెట్టడం, వినియోగదారుల్లో అవగాహన పెరగడం వంటి కారణాలతో ఈవీలకు ఆదరణ రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. దేశీయ కంపెనీలు కొత్త కొత్త మోడళ్లను మార్కెట్లోకి తీసుకొస్తుండటంతో “మేడ్ ఇన్ ఇండియా” ఈవీల హవా కనిపిస్తోంది. అయితే బయటకు చూస్తే భారతీయ వాహనాల్లా కనిపిస్తున్న ఈవీల అసలు కథ మాత్రం వేరేలా ఉంది. వాహనం మన దేశంలో తయారవుతున్నా… దాని గుండె లాంటి బ్యాటరీ సెల్స్, మోటార్లలో ఉపయోగించే అయస్కాంతాలు, పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్, కీలక సెమీకండక్టర్లు వంటి అత్యంత ముఖ్యమైన భాగాలు (Most Key Components Still Come from China) ఇప్పటికీ చైనా నుంచే వస్తున్నాయి. అంటే భారతదేశం ప్రస్తుతం ఈవీల తయారీలో పూర్తి స్థాయి తయారీ దేశంగా కాకుండా, ప్రధానంగా అసెంబ్లింగ్ కేంద్రంగా మాత్రమే కొనసాగుతోందని పరిశ్రమ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. దేశంలో ఈవీ విక్రయాలు కొత్త రికార్డులు సృష్టిస్తున్నా, వాటి వెనుక ఉన్న సరఫరా వ్యవస్థను పరిశీలిస్తే చైనాపై ఆధారపడటం ఇంకా భారీగానే కనిపిస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈవీలకు అవసరమైన కీలక విడిభాగాల్లో దాదాపు 66 శాతం వరకు చైనా నుంచే దిగుమతి అవుతున్నాయి. దీంతో భారతదేశం ఈ రంగంలో ఆత్మనిర్భరత సాధించాలంటే ఇంకా ఎంతో దూరం ప్రయాణించాల్సి ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
అసెంబ్లీ మాత్రమే… అసలు తయారీ కాదు.. Assembly, Not Manufacturing
ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఈవీ తయారీ పేరుతో(Most Key Components Still Come from China) జరుగుతున్న ప్రక్రియలో పెద్ద భాగం అసెంబ్లింగ్ మాత్రమే. అంటే విదేశాల నుంచి వచ్చిన విడిభాగాలను ఇక్కడ ఒకచోట చేర్చి వాహనంగా రూపొందిస్తున్నారు. వాహనం బాడీ, ఛాసిస్, వైరింగ్, బ్యాటరీ ప్యాక్ అమరిక, తుది అసెంబ్లీ వంటి పనుల్లో దేశీయ పరిశ్రమ గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది. అయితే ఈవీ పనితీరును నిర్ణయించే ప్రధాన సాంకేతికత మాత్రం ఇంకా విదేశాల చేతుల్లోనే ఉంది. ఈవీకి ప్రాణంగా భావించే లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీ సెల్స్ నుంచి ప్రారంభించి, మోటార్లలో ఉపయోగించే రేర్ ఎర్త్ మ్యాగ్నెట్స్, పవర్ కంట్రోల్ కోసం అవసరమైన ఎలక్ట్రానిక్ చిప్స్, సెమీకండక్టర్లు వరకు అన్నీ దాదాపు దిగుమతులపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. అందుకే భారతదేశంలో తయారవుతున్న ఈవీ నిజంగా పూర్తి స్థాయి “మేడ్ ఇన్ ఇండియా” అని చెప్పడం ఇప్పటికైతే కష్టమే.
బ్యాటరీలే భారీ ఖర్చు.. Battery Holds the Biggest Cost
ఒక విద్యుత్ వాహనం (Most Key Components Still Come from China) మొత్తం ధరలో బ్యాటరీ వాటా 30 నుంచి 40 శాతం వరకు ఉంటుంది. అంటే వాహనం ఎంత ఖరీదైనదో నిర్ణయించడంలో బ్యాటరీ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. కానీ ఈ బ్యాటరీలకు అవసరమైన లిథియం-అయాన్ సెల్స్లో సుమారు 75 శాతం వరకు చైనా నుంచే దిగుమతి అవుతున్నాయి. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బ్యాటరీ తయారీ కేంద్రంగా చైనా ఎదగడంతో అక్కడ ఉత్పత్తి వ్యయం తక్కువగా ఉండటమే దీనికి ప్రధాన కారణం. భారత్లో బ్యాటరీ ప్యాక్లను తయారు చేసే సామర్థ్యం పెరిగినప్పటికీ, వాటిలో అమర్చే సెల్స్ మాత్రం ఎక్కువగా విదేశాల నుంచే వస్తున్నాయి. అంటే బ్యాటరీ ప్యాక్ను ఇక్కడ తయారు చేస్తున్నా, అసలు సాంకేతిక హృదయం మాత్రం చైనాదేనన్న మాట.
అయస్కాంతాల నుంచి చిప్స్ వరకు చైనాదే ఆధిపత్యం.. China Dominates Critical Components
ఈవీ మోటార్లలో (Most Key Components Still Come from China) ఉపయోగించే ఆటోమోటివ్ గ్రేడ్ రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మ్యాగ్నెట్స్ దాదాపు పూర్తిగా దిగుమతుల ద్వారానే అందుతున్నాయి. అలాగే ఇన్సులేటెడ్ గేట్ బైపోలార్ ట్రాన్సిస్టర్లు (IGBT), మెటల్ ఆక్సైడ్ సెమీకండక్టర్ ఫీల్డ్ ఎఫెక్ట్ ట్రాన్సిస్టర్లు (MOSFET), సిలికాన్ కార్బైడ్ ఆధారిత పవర్ పరికరాలు వంటి అధునాతన ఎలక్ట్రానిక్ భాగాల్లో కూడా భారత్ విదేశాలపై ఆధారపడుతోంది. అంతేకాదు, ఆటోమోటివ్ రంగానికి అవసరమైన పవర్ సెమీకండక్టర్లలో 90 శాతం కంటే ఎక్కువ విదేశాల నుంచే వస్తున్నాయి. ఇవి లేకుండా ఈవీ పనిచేయదు. వాహనంలో విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడం నుంచి బ్యాటరీ పనితీరును సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం వరకు ఈ పరికరాలే కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
అమ్మకాలు పెరుగుతున్నా… స్వదేశీ సామర్థ్యం అంతంత మాత్రమే.. Sales Rise, Local Capacity Lags
భారత్లో ఈవీల విక్రయాలు (Most Key Components Still Come from China) ఏడాదికేడాది వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. 2025లో దేశంలో సుమారు 22.7 లక్షల ఈవీలు అమ్ముడయ్యాయి. 2024లో విక్రయమైన 19.5 లక్షల వాహనాలతో పోలిస్తే ఇది 16.4 శాతం అధికం. ఈ గణాంకాలు దేశంలో ఈవీలకు ఉన్న డిమాండ్ను స్పష్టంగా తెలియజేస్తున్నాయి. డిమాండ్ పెరగడంతో అడ్వాన్స్డ్ కెమిస్ట్రీ సెల్స్ (ACC) అవసరం కూడా వేగంగా పెరిగి సుమారు 28 గిగావాట్ అవర్ స్థాయికి చేరుకుంది. అయితే దేశీయ తయారీ మాత్రం అదే స్థాయిలో పెరగలేదు. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన రూ.18,100 కోట్ల విలువైన పీఎల్ఐ పథకం ఉన్నప్పటికీ, 2025 అక్టోబర్ నాటికి కేవలం 1.4 గిగావాట్ అవర్ దేశీయ సెల్ తయారీ సామర్థ్యం మాత్రమే అందుబాటులోకి రావడం పరిస్థితిని స్పష్టంగా తెలియజేస్తోంది.
ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలు… కానీ ప్రయాణం ఇంకా మిగిలే ఉంది.. Government Push, Long Road Ahead
దేశంలో ఈవీ పరిశ్రమను(Most Key Components Still Come from China) బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అనేక చర్యలు చేపడుతోంది. అడ్వాన్స్డ్ కెమిస్ట్రీ సెల్స్ తయారీ కోసం పీఎల్ఐ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టడమే కాకుండా, దేశీయంగా కీలక ఖనిజాల లభ్యతను పెంచేందుకు రూ.34,400 కోట్ల జాతీయ కీలక ఖనిజాల మిషన్ను ప్రారంభించింది. ఇటీవల రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మ్యాగ్నెట్స్ దేశీయ తయారీకి రూ.7,280 కోట్ల ప్రత్యేక కార్యక్రమానికీ ఆమోదం తెలిపింది. ఈ చర్యల ద్వారా భవిష్యత్తులో చైనాపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
దిగుమతులు భారీగా… ఎగుమతులు స్వల్పంగా.. Imports Far Outpace Exports
భారత్ ప్రస్తుతం ఈవీ భాగాల(Most Key Components Still Come from China) విషయంలో భారీ వాణిజ్య లోటును ఎదుర్కొంటోంది. 2024-25లో దేశం కేవలం రూ.715 కోట్ల విలువైన లిథియం-అయాన్ సెల్స్, బ్యాటరీలను మాత్రమే ఎగుమతి చేసింది. అదే సమయంలో దిగుమతుల విలువ రూ.41,666 కోట్లకు చేరింది. అంటే దేశీయ అవసరాల కోసం ఇంకా విదేశాలపైనే పూర్తిగా ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే భవిష్యత్తులో ఈవీల డిమాండ్ మరింత పెరిగే కొద్దీ దిగుమతుల భారం కూడా పెరిగే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.
రాబోయే ఐదేళ్లలో భారీ డిమాండ్.. Demand Set to Surge
ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితులను(Most Key Components Still Come from China) పరిశీలిస్తే 2029-30 నాటికి దేశంలో లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల అవసరం దాదాపు పది రెట్లు పెరిగి 272 గిగావాట్ అవర్కు చేరుకునే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే దేశీయంగా లిథియం శుద్ధి సామర్థ్యం ఏడాదికి కేవలం వెయ్యి టన్నుల వద్ద, కోబాల్ట్ శుద్ధి సామర్థ్యం 2,060 టన్నుల వద్ద మాత్రమే ఉండే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. అంటే భవిష్యత్తులో కూడా ఖనిజాల కోసం విదేశాలపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి కొనసాగవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దేశీయంగా గనుల అభివృద్ధి, శుద్ధి పరిశ్రమలు, రీసైక్లింగ్ వ్యవస్థలను వేగంగా అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉందని సూచిస్తున్నారు.
ప్రపంచానికీ చైనానే ప్రధాన కేంద్రం.. China Rules the Global Supply Chain
భారత్ మాత్రమే కాదు, ప్రపంచంలోని చాలా దేశాలు కూడా(Most Key Components Still Come from China) ఈ రంగంలో చైనాపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. ప్రపంచ బ్యాటరీ సెల్ ఉత్పత్తిలో సుమారు 80 శాతం వాటా చైనాదే. క్యాథోడ్ క్రియాశీల పదార్థాల తయారీలో 85 శాతం, యానోడ్ పదార్థాల తయారీలో దాదాపు 90 శాతం ఉత్పత్తి కూడా చైనాలోనే జరుగుతోంది. దీంతో ప్రపంచ ఈవీ పరిశ్రమ మొత్తం సరఫరా వ్యవస్థలో చైనా అత్యంత కీలక స్థానాన్ని సంపాదించింది. ఇతర దేశాలు కూడా ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, చైనా ఆధిపత్యాన్ని ఒక్కసారిగా తగ్గించడం సాధ్యమయ్యే విషయం కాదని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
2030 తర్వాతే అసలైన మార్పు? Real Shift May Come After 2030
దేశీయ సెల్ (Most Key Components Still Come from China) తయారీ, కీలక ఖనిజాల శుద్ధి, రేర్ ఎర్త్ మ్యాగ్నెట్స్, పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్ల తయారీలో పెట్టుబడులు పెరిగితే 2028 నుంచి 2030 మధ్యకాలంలో చైనాపై ఆధారపడటం కొంతవరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఈవీలకు అత్యంత కీలకమైన సెల్స్, బ్యాటరీ మెటీరియల్స్, అయస్కాంతాలు, పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి విభాగాల్లో చైనా వాటాను 50 శాతం కంటే దిగువకు తీసుకురావడం మాత్రం 2030 నుంచి 2035 మధ్యకాలంలోనే వాస్తవ రూపం దాల్చే అవకాశముందని అంచనా వేస్తున్నారు. భారత్కు ప్రస్తుతం ఉన్న అతిపెద్ద సవాలు కేవలం ఈవీలు తయారు చేయడం కాదు. ఆ ఈవీకి అవసరమైన ప్రతి కీలక భాగాన్ని కూడా స్వదేశంలోనే తయారు చేసే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడం. అదే జరిగితే మాత్రమే నిజమైన అర్థంలో “మేడ్ ఇన్ ఇండియా” విద్యుత్ వాహనాలు ప్రపంచ మార్కెట్లో పోటీపడగలవు. లేకపోతే భారతీయ బ్రాండ్ పేరుతో విక్రయమవుతున్న ఈవీల వెనుక చైనా సాంకేతిక ఆధిపత్యం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. భారత ఈవీ రంగం భవిష్యత్తు ఇప్పుడు అసెంబ్లీ నుంచి పూర్తి స్థాయి తయారీ దిశగా ఎంత వేగంగా అడుగులు వేస్తుందన్నదానిపైనే ఆధారపడి ఉంది.
About the Author
