ఇటీవల దేశవ్యాప్తంగా సైబర్ నేరాలు విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. ఆన్లైన్ మోసాలు జరిగిన ప్రతిసారి పోలీసుల దర్యాప్తులో ముందుగా బయటపడుతున్నవి ‘మ్యూల్’ బ్యాంక్ ఖాతాలే. నేరస్తులు నేరుగా తమ ఖాతాలు వాడకుండా, ఇతరుల ఖాతాలను అద్దెకు తీసుకుని అక్రమ లావాదేవీలు నిర్వహిస్తున్నారు. దీనివల్ల తెలియకుండానే సాధారణ ప్రజలు నేరాల వలలో చిక్కుకుంటున్నారు.
మ్యూల్ ఖాతా అంటే ఏమిటి? What Is a Mule Account?
మన బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు, డెబిట్ కార్డు, ఓటీపీలు ఇతరులకు ఇచ్చే ఖాతాలను ‘మ్యూల్’ ఖాతాలుగా పిలుస్తారు. కొంతమందికి ‘సులభంగా డబ్బు సంపాదించవచ్చు’, ‘పార్ట్టైం పని’ అంటూ మోసగాళ్లు వల వేస్తున్నారు. ఖాతా వాడకానికి ప్రతిఫలంగా కొంత మొత్తం చెల్లిస్తామని చెప్పి ఆకర్షిస్తున్నారు. మొత్తంగా ఒకరి పేరుతో ఉన్న బ్యాంకు ఖాతాను.. ఇంకొకరు నేరాల కోసం వినియోగిస్తే దాన్నే ‘మ్యూల్ ఖాతా’గా పిలుస్తారు. ఖాతా తమదే అయినా, దానిని వాడేది నేరగాళ్లే. ఫలితం మాత్రం ఖాతాదారుడికి తీవ్ర ఇబ్బందులే.
ఎవరు ఎక్కువగా టార్గెట్ అవుతున్నారు? Who Are Being Targeted the Most?
విద్యార్థులు, నిరుద్యోగ యువత, తక్కువ ఆదాయ వర్గాలు ఈ మోసాలకు ఎక్కువగా బలవుతున్నారు. సోషల్ మీడియా, వాట్సాప్ గ్రూపుల ద్వారా వచ్చే లింకులు, ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా ఖాతా వివరాలు సేకరిస్తున్నారు.
మ్యూల్ ఖాతాల్లో రెండు రకాలు..Two Types of Mule Accounts
– మొదటి రకం.. సైబర్ నేరగాళ్లు సాధారణ ప్రజలను కమీషన్కు ఆశపెట్టి వారి బ్యాంకు ఖాతాలు, డెబిట్ కార్డులు, ఓటీపీలను తీసుకుని అక్రమ లావాదేవీలు చేయడం. ‘ఒక్కసారి వాడతాం’, ‘ఏ సమస్య రాదు’ అంటూ నమ్మబలికి ఖాతాలు దక్కించుకుంటారు.
– రెండో రకం మరింత ప్రమాదకరం. ఖాతాదారుడికి తెలియకుండానే వారి ఆధార్, పాన్ వంటి గుర్తింపు పత్రాలను దుర్వినియోగం చేసి కొత్త ఖాతాలు తెరవడం. ఆ ఖాతాల ద్వారా భారీగా డబ్బు చలామణి జరుగుతుంది. విషయం బయటపడే సరికి ఖాతాదారుడికి తెలియకుండానే తన పేరుతో నేరాలు జరిగినట్టు తెలుస్తుంది.
నేరం జరిగితే బాధ్యత ఎవరిది? Who Is Responsible If a Crime Occurs?
-మ్యూల్ ఖాతా ద్వారా అక్రమ లావాదేవీ జరిగితే, చట్టపరంగా మొదట బాధ్యత ఖాతాదారుదే. ‘నాకు తెలియదు’ అని చెప్పినా విచారణ నుంచి తప్పించుకోవడం కష్టం. ఖాతాలు ఫ్రీజ్ కావడం, పోలీస్ నోటీసులు, కేసుల వరకూ వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే మీ బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు ఎవరితోనూ పంచుకోవద్దు. ఓటీపీలు, డెబిట్ కార్డులు, పిన్ నంబర్లు ఇవ్వకూడదు. సులభంగా డబ్బు వస్తుందని చెప్పే ఆఫర్లపై నమ్మకం పెట్టుకోకూడదు. అనుమానాస్పద కాల్స్ లేదా లింకులు వచ్చిన వెంటనే బ్యాంక్, పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వాలి. మీ ఖాతా మీ బాధ్యత. కొద్దిపాటి లాభం కోసం ఖాతా వాడకానికి ఇచ్చితే జీవితాంతం సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. సైబర్ నేరాలకు అడ్డుకట్ట వేయాలంటే ప్రతి ఒక్కరూ అవగాహనతో వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉంది. మీ ఖాతా ఎవరు వాడుతున్నారో తెలుసుకోండి.. అప్రమత్తంగా ఉండండి!
-కమీషన్లకు ఆశపడి కొందరు.. తెలిసిన వ్యక్తులు అడిగారని ఇంకొందరు తమ బ్యాంకు ఖాతాలను అడ్డగోలుగా ఇచ్చేస్తున్నారు. ‘ఏమీ కాదులే’, ‘ఒక్కసారి వాడతారంతే’ అన్న నిర్లక్ష్యమే చివరకు పెద్ద సమస్యగా మారుతోంది. సైబర్ నేరం బయటప డినప్పుడు పోలీసులకు మొదట చిక్కేది ఈ ఖాతాల యజమానులే. అప్పుడు మొదలవుతుంది లబోదిబోమంటూ పరుగులు. కొన్నిసార్లు ఇతర రాష్ట్రాల పోలీస్ స్టేషన్లకు తిరగాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. ‘నాకు తెలియదు’ అన్న మాటలు పెద్దగా పనికిరావు. చట్టపరంగా బాధ్యత ఖాతాదారుడిపైనే పడుతుంది. ఒక్కసారి మ్యూల్గా గుర్తిస్తే భవిష్యత్తులో లోన్లు, క్రెడిట్ కార్డులు, కొత్త ఖాతాల తెరవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. ఆర్థిక జీవితం మొత్తం ప్రభావితమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
భయపెట్టే గణాంకాలు..Shocking Statistics
సీబీఐ గణాంకాల ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా 700 బ్యాంకు శాఖల్లోనే 8.5 లక్షల మ్యూల్ ఖాతాలు తెరిచినట్లు గుర్తించారు. ఆర్బీఐ ప్రారంభించిన ‘మ్యూల్ హంటర్’ టూల్ ప్రతినెలా సగటున 20 వేల అనుమానాస్పద ఖాతాలను గుర్తిస్తోంది. అయితే వాస్తవానికి ఇది కనిపిస్తున్న సంఖ్య మాత్రమేనని.. ఇంకా కొన్ని లక్షల్లో మ్యూల్ అకౌంట్లు ఉన్నాయని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
మ్యూల్ ఖాతాలు అంటే నేరస్తులేనా? Are Mule Accounts Used Only by Criminals?
ఇది కేవలం కమీషన్లకు ఆశపడేవారికే లేదా సైబర్ నేరగాళ్లకు మాత్రమే సంబంధించిన వ్యవహారమని అనుకోవడానికి వీల్లేదు. తెలిసో.. తెలియకో బ్యాంకు ఖాతాలున్న చాలామంది ఈ మ్యూల్ వలలో పడిపోతున్నారు. ఉద్యోగం ఇప్పిస్తామంటూ, ఆన్లైన్ పనుల పేరుతో, లేదా ‘ఒక్కసారి ఖాతా వాడనివ్వు’ అని నమ్మబలికి ఖాతాలు తీసుకుంటున్నారు.
నేరగాళ్ల పన్నాగం.. మ్యూల్ ఖాతాలు! Criminals’ Mastermind Plot — Mule Accounts!
సైబర్ మోసాలకు పాల్పడే నేరగాళ్లు ప్రజల నుంచి కొట్టేసిన డబ్బుతో లావాదేవీలు చేయాలంటే నేరుగా తమ పేర్లపై ఉన్న బ్యాంకు ఖాతాలు వాడరు. బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు, లావాదేవీల ఆధారంగానే పోలీసులు నేరస్తుల ఉనికిని గుర్తించి అరెస్టు చేస్తారని వారికి బాగా తెలుసు. అందుకే తమ ఆనవాళ్లు దాచుకునేందుకు.. ఇతరుల బ్యాంకు ఖాతాలను అడ్డంగా ఉపయోగిస్తుంటారు. ఇదే సైబర్ నేరగాళ్లు పన్నే పెద్ద పన్నాగం. మ్యూల్ ఖాతాలు సైబర్ నేరాలకు ఆయుధంగా మారుతున్నాయి. నేరగాళ్ల పన్నాగాన్ని గుర్తించి.. జాగ్రత్తగా వ్యవహరించడమే ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. మీ ఖాతా మీ పేరు.. దాని దుర్వినియోగానికి అవకాశం ఇవ్వకండి.
పెరుగుతున్న సైబర్ నేరాలు…Rising Cyber Crimes
గత మూడేళ్లుగా సైబర్ నేరాలు ఊహించని స్థాయిలో పెరుగుతున్నాయి. నేరాలు జరుగుతున్నా మోసగాళ్లు పట్టుబడకపోవడానికి ప్రధాన కారణం ‘మ్యూల్ అకౌంట్లు’ అనే విషయం స్పష్టమైంది. తమ పేర్లపై ఉన్న ఖాతాలు వాడకుండా.. ఇతరుల ఖాతాల ద్వారా డబ్బు చలామణి చేస్తుండటమే నేరగాళ్లకు రక్షణగా మారుతోంది.
ఖాతాలపై నిఘా పెట్టినా.. Despite Surveillance on Bank Accounts…
బ్యాంకు ఖాతాలు తెరిచిన వెంటనే హఠాత్తుగా భారీ మొత్తంలో నగదు జమ, విత్డ్రా అవుతున్న లావాదేవీలపై బ్యాంకులు నిఘా పెంచాయి. అకస్మాత్తుగా డబ్బు జమైతే వాటిని అనుమానాస్పద ఖాతాలుగా గుర్తించి పోలీసులకు సమాచారం ఇస్తున్నాయి. దీంతో ఈ ఖాతాలపై నిఘా కట్టుదిట్టమైంది.దీంతో సైబర్ నేరగాళ్లు కొత్త మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. గతంలో కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితమైన మ్యూల్ ఖాతాలను ఇప్పుడు వ్యవస్థీకృతంగా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించారు. చిన్న మొత్తాల్లో జరిగే మోసాల కోసం సేవింగ్స్ ఖాతాలు, భారీ మొత్తాల్లో జరిగే మోసాల కోసం కరెంటు ఖాతాలు వాడుతున్నారు. టెలిగ్రామ్ వంటి యాప్ల ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా నిరుద్యోగులు, గృహిణులు, వివిధ వర్గాలను సంప్రదిస్తూ వల వేస్తున్నారు.
బ్యాంకు సిబ్బందిని ప్రలోభపెట్టి.. By Bribing Bank Staff…
చిన్నచితకా పనులు చేసుకునేవారి వివరాలతో కరెంటు ఖాతాలు తెరవడం మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. నిజానికి కరెంటు ఖాతా తెరవాలంటే వ్యాపార సంస్థ ఉండాలి. నిర్ణీత స్థాయిలో వ్యాపారం జరిగినట్లు ఆధారాలు, జీఎస్టీ నంబరు వంటి పత్రాలు తప్పనిసరి. కానీ ఇవేవీ లేకుండానే మధ్యవర్తులు, కమీషన్ ఏజెంట్ల ద్వారా బ్యాంకు సిబ్బందిని ప్రలోభపెట్టి ఖాతాలు తెరిపిస్తున్నారు. ఖాతాలు తెరవగానే వాటిని యధేచ్ఛగా వాడుతున్నారు. సేవింగ్స్ ఖాతాల కోసం చిరుద్యోగులు, నిరుద్యోగులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారు. ఒక్కసారి ఖాతా తెరిచాక కోట్లలో లావాదేవీలు సాగుతున్నాయి. తెలంగాణలోని ఒక బ్యాంకు శాఖలో ఆరు కరెంటు ఖాతాల్లో నెలల వ్యవధిలోనే రూ.175 కోట్ల లావాదేవీలు జరిగినట్లు గుర్తించారు. ఈ ఖాతాల పేర్లు ఇద్దరు ఆటోడ్రైవర్లవని తేలడంతో పోలీసులు వారిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. కమీషన్ ఆశచూపి కొందరు ఈ ఖాతాలు తెరిపించారని.. తాము ఖాతాలు వాడలేదని వారు పోలీసులకు తెలిపారు. అయితే లోతుగా దర్యాప్తు చేయగా బ్యాంకు మేనేజర్ పాత్ర కూడా బయటపడింది. దీంతో ఆయన్ను కూడా పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.
తెలియని ఖాతాల నుంచి డబ్బు జమైతే.. ! If Money Is Credited from an Unknown Account…!
స్నేహితులు, పరిచయస్తులు లేదా ఇతర వ్యక్తులు లావాదేవీల కోసం బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు అడిగితే చాలామంది నిర్లక్ష్యంగా ఇస్తుంటారు. కానీ ఇలాంటి సందర్భాల్లో అవతలి వ్యక్తులు సైబర్ నేరాల ద్వారా కొట్టేసిన డబ్బును మీ ఖాతాలో జమ చేయించే అవకాశం ఉందన్న విషయాన్ని గుర్తించాలి. పరిచయం లేని, అసలు ఎలాంటి సంబంధం లేని వ్యక్తుల బ్యాంకు ఖాతాలు లేదా యూపీఐ యాప్ల (ఫోన్పే, జీపే తదితరాలు) నుంచి డబ్బు జమవుతుంటుంది. ఇలాంటి నగదు చాలా సందర్భాల్లో సైబర్ నేరగాళ్ల నుంచే వచ్చి ఉండే అవకాశముంది. కాబట్టి గుర్తుతెలియని ఖాతాల నుంచి డబ్బు జమైతే ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అలాంటి లావాదేవీ కనిపించిన వెంటనే సంబంధిత బ్యాంకును సంప్రదించాలి. అవసరమైతే పోలీసులకు కూడా సమాచారం ఇవ్వాలి. తక్షణమే స్పందించకపోతే సైబర్ నేరంలో పాత్ర ఉందన్న అనుమానంతో బ్యాంకు ఖాతాను ‘ఫ్రీజ్’ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఖాతా ఫ్రీజ్ అయితే అందులోని మీ సొంత సొమ్మును కూడా తీసుకునేందుకు వీలుండదు. రోజువారీ ఖర్చులకే ఇబ్బందులు పడాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. కాబట్టి అప్రమత్తతే ఉత్తమ మార్గం.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు .. Precautions to Be Taken
రెండేళ్ల క్రితం వరకు ఖాతాలు ఇచ్చే మ్యూల్స్ను చూసీచూడనట్లు వదిలేసేవారు. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. మ్యూల్ ఖాతాలకూ చట్టం చుట్టేస్తోంది. నేరానికి ప్రత్యక్షంగా పాల్పడకపోయినా, ఖాతా ఇచ్చిన వారినీ పోలీసులు చట్టం ముందు నిలబెడుతున్నారు. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఖాతా ఎవరికి ఇవ్వరాదు..Never Share Your Bank Account with Anyone
తెలిసినవారైనా.. తెలియని వారైనా.. ఇతరుల అవసరాల కోసం మీ బ్యాంకు ఖాతాలు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఇవ్వకూడదు. ‘డబ్బు జమ చేసి వెంటనే విత్డ్రా చేసుకుంటాం’ అని చెప్పినా నమ్మవద్దు. ఒక్కసారి ఖాతా వాడితే.. బాధ్యత మీపైనే పడుతుంది.
అనుమానాస్పద లావాదేవీలు గమనించండి..Monitor Suspicious Transactions
మీ ఖాతాలో సంబంధం లేకున్నా ఆకస్మికంగా డబ్బు జమ కావడం, వెంటనే విత్డ్రా అవ్వడం జరిగితే వెంటనే అప్రమత్తం కావాలి. సంబంధిత బ్యాంకును సంప్రదించి సమాచారం ఇవ్వాలి. యూజర్ ఐడీ, పాస్వర్డ్లను వెంటనే మార్చాలి. ఇంకా అనుమానం ఉంటే పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయాలి.
మీ పేరుతో ఎన్ని ఖాతాలున్నాయో తెలుసుకోండి..Check How Many Accounts Are in Your Name
మీ పేరుతో ఎన్ని బ్యాంకు ఖాతాలున్నాయో తెలుసుకునే అవకాశం ఉంది. ఫోన్ నంబరు, పాన్, ఓటర్ ఐడీ, ఆధార్ వంటి గుర్తింపు పత్రాలతో బ్యాంకును సంప్రదిస్తే తనిఖీ చేసి ఖాతాల వివరాలు తెలియజేస్తారు. అలాగే కనీసం ఆరు నెలలకోసారి క్రెడిట్ బ్యూరోల నుంచి క్రెడిట్ నివేదిక తీసుకోవడం మంచిది.
మొబైల్ నంబర్లపైనా నిఘా..Keep a Watch on Mobile Numbers Too
సంచార్ సాథీ పోర్టల్లోకి వెళ్లి మీ పేరుతో ఎన్ని మొబైల్ నంబర్లు ఉన్నాయో చూసుకోవాలి. మీకు సంబంధం లేని నంబర్లు ఉంటే వెంటనే ఫిర్యాదు చేయాలి. లేదంటే అవే సైబర్ నేరాలకు ఉపయోగపడే ప్రమాదం ఉంది.
ఉద్యోగాల మాయలో పడొద్దు..Don’t Fall for Fake Job Offers
ఇటీవల కాలంలో యువతను ఉద్యోగాల పేరుతో మోసం చేస్తున్నారు. ఉద్యోగం ఇస్తామంటూ బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు, ఇతర రహస్య సమాచారం సేకరించి వాటితో లావాదేవీలు చేస్తున్నారు. సోషల్ మీడియా, వాట్సాప్, టెలిగ్రామ్ ద్వారా వచ్చే ఆన్లైన్ ఉద్యోగ ప్రకటనలను నమ్మవద్దు.
