సాంకేతికత పెరుగుతున్న కొద్దీ(RBI’s ‘Kill Switch’ ) సైబర్ నేరగాళ్ల మోసాల తీరు కూడా మారుతోంది. ఒకప్పుడు ఫిషింగ్ లింకులు, నకిలీ ఫోన్కాల్స్తో మోసాలకు పాల్పడిన నేరగాళ్లు.. ఇప్పుడు కృత్రిమ మేధ (ఏఐ), డీప్ఫేక్ టెక్నాలజీలను ఉపయోగించి మరింత తెలివిగా దాడులు చేస్తున్నారు. కుటుంబ సభ్యులు, మిత్రులు, ఉన్నతాధికారులు మాట్లాడుతున్నట్లుగా నకిలీ స్వరాలను సృష్టించి డబ్బులు బదిలీ చేయించడం, కేవైసీ ప్రక్రియలను ఏమార్చడం, నకిలీ గుర్తింపులతో ఖాతాలను వినియోగించడం వంటి మోసాలు పెరుగుతున్నాయి. దీంతో బ్యాంకింగ్, డిజిటల్ చెల్లింపులు, క్యాపిటల్ మార్కెట్లలో భద్రతకు మరింత ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో ఖాతాదారులు, పెట్టుబడిదారుల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ), సెబీ వంటి నియంత్రణ సంస్థలు సైబర్ భద్రతను మరింత బలోపేతం చేసే చర్యలు చేపడుతున్నాయి. మోసం జరుగుతోందని అనుమానం వచ్చిన వెంటనే లావాదేవీలను నిలిపివేసేలా ‘కిల్ స్విచ్’ వంటి అత్యవసర రక్షణ వ్యవస్థలు ఈ చర్యల్లో కీలకంగా మారుతున్నాయి.
మోసం అనిపిస్తే వెంటనే ఆపేయొచ్చు.. If You Suspect Fraud, Stop It Immediately
కస్టమర్ ఒక ఫిషింగ్ లింక్పై(RBI’s ‘Kill Switch’ ) క్లిక్ చేశారనుకోండి. ఆ తర్వాత తన ఖాతాలో ఏదైనా అనుమానాస్పద లావాదేవీ జరుగుతోందని గుర్తించారు. సాధారణంగా బ్యాంకు కస్టమర్ కేర్కు ఫోన్ చేయడం, ఫిర్యాదు నమోదు చేయడం, సంబంధిత ఖాతాను నిలిపివేయాలని కోరడం వంటి ప్రక్రియ ఉంటుంది. ఈ సమయంలో ఆలస్యం జరిగితే నష్టం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఉపయోగపడేదే ‘కిల్ స్విచ్’. మోసం జరుగుతోందని అనుమానం వచ్చిన వెంటనే వినియోగదారుడే అత్యవసరంగా తన డిజిటల్ లావాదేవీలను నిలిపివేయగలిగే విధానంగా దీన్ని రూపొందిస్తున్నారు. ఒక్క క్లిక్ లేదా అత్యవసర ఆప్షన్ ద్వారా యూపీఐ, నెట్ బ్యాంకింగ్, కార్డు లావాదేవీలు వంటి సేవలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేసే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో సైబర్ నేరగాళ్లు ఖాతాలోకి చొరబడినప్పటికీ.. తదుపరి లావాదేవీలు జరగకుండా అడ్డుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మోసం జరిగిన తర్వాత చర్యలు తీసుకోవడం కంటే, మోసం జరుగుతున్న సమయంలోనే లావాదేవీని నిలిపివేయడం వల్ల నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చనే ఉద్దేశంతో ఇలాంటి వ్యవస్థలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
ఏఐతో మోసాలకు కొత్త రూపం.. Artificial Intelligence and New-Age Cyber Threats
ఏఐ వినియోగం (RBI’s ‘Kill Switch’ )విస్తృతం కావడంతో సైబర్ మోసగాళ్లకు కొత్త సాధనాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. గతంలో ఫోన్ చేసి బ్యాంకు అధికారి పేరుతో మాట్లాడటం సాధారణంగా ఉండేది. ఇప్పుడు డీప్ఫేక్ వాయిస్ క్లోనింగ్ ద్వారా పరిచయమైన వ్యక్తి స్వరాన్ని పోలిన గొంతుతో మాట్లాడే పరిస్థితి వచ్చింది. దీంతో ఫోన్ అవతలి వ్యక్తి నిజంగానే తమకు తెలిసినవారేనని నమ్మే ప్రమాదం ఉంది. ఉదాహరణకు.. ఒక కుటుంబ సభ్యుడి స్వరాన్ని పోలిన గొంతుతో అత్యవసరంగా డబ్బు కావాలని ఎవరైనా కోరవచ్చు. మరోవైపు సంస్థలోని ఉన్నతాధికారి మాట్లాడుతున్నట్లుగా నమ్మించి ఉద్యోగితో నగదు బదిలీ చేయించవచ్చు. ఇలాంటి మోసాల్లో బాధితుడు అనుమానం వచ్చేలోపే లావాదేవీ పూర్తయ్యే అవకాశం ఉంది. కేవైసీ ప్రక్రియలను దుర్వినియోగం చేయడం కూడా మరో పెద్ద ముప్పుగా మారుతోంది. నకిలీ పత్రాలు, మార్పులు చేసిన గుర్తింపు వివరాలు, ఇతరుల సమాచారాన్ని ఉపయోగించి ఖాతాలను తెరవడం లేదా ఇప్పటికే ఉన్న ఖాతాలను మోసాలకు వినియోగించడం వంటి చర్యలు ఆర్థిక సంస్థలకు సవాలుగా మారుతున్నాయి.
పెట్టుబడిదారులకూ రక్షణ.. Investor Protection in Capital Markets
సైబర్ భద్రత అంశం(RBI’s ‘Kill Switch’ ) కేవలం బ్యాంకింగ్ రంగానికే పరిమితం కాదు. షేర్ల కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలు, డీమ్యాట్ ఖాతాలు, బ్రోకింగ్ వ్యవస్థలు, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు వంటి క్యాపిటల్ మార్కెట్ వ్యవస్థల్లోనూ సాంకేతిక భద్రత కీలకంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో ఏఐ ఆధారిత వ్యవస్థలను ఉపయోగించే మార్కెట్ సంస్థల్లో నియంత్రణలు మరింత కఠినంగా ఉండేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. ఏదైనా ఏఐ మోడల్ అసాధారణంగా స్పందించి తప్పు ఆదేశాలు ఇవ్వడం, అనూహ్యంగా భారీ స్థాయిలో ట్రేడింగ్ జరగడం వంటి పరిస్థితులు తలెత్తితే.. ఆ వ్యవస్థను వెంటనే నిలిపివేసే అవకాశం ఉండేలా ‘కిల్ స్విచ్’ లేదా ‘మోడల్ ఓవర్రైడ్’ వంటి నియంత్రణలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. మనిషి పర్యవేక్షణ లేకుండా ఏఐ వ్యవస్థలు పూర్తిగా నిర్ణయాలు తీసుకునే పరిస్థితుల్లో చిన్న సాంకేతిక లోపం కూడా పెద్ద ఆర్థిక నష్టానికి దారితీయవచ్చు. అందుకే అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఏఐ వ్యవస్థను నిలిపివేసి, మానవ నియంత్రణలోకి తీసుకురావడం ముఖ్యమవుతోంది.
ఐటీ రెసిలియెన్స్ ఇండెక్స్.. IT Resilience Index for Stronger Market Infrastructure
క్యాపిటల్ మార్కెట్లో సాంకేతిక (RBI’s ‘Kill Switch’ )వ్యవస్థల సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసేందుకు సెబీ ‘ఐటీ రెసిలియెన్స్ ఇండెక్స్’ (ITRI) విధానాన్ని తీసుకొస్తోంది. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్లు, డిపాజిటరీలు వంటి కీలక మార్కెట్ మౌలిక వ్యవస్థల సాంకేతిక పటిష్ఠతను అంచనా వేయడమే దీని ఉద్దేశం. సిస్టమ్ లభ్యత, భద్రత, సైబర్ ప్రమాదాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని సాంకేతిక వ్యవస్థల పనితీరును పరిశీలించే విధానం ఇది. మార్కెట్ మౌలిక వ్యవస్థల్లో ఎక్కడైనా బలహీనతలు ఉంటే వాటిని ముందుగానే గుర్తించి సరిదిద్దేందుకు ఈ తరహా సూచీలు ఉపయోగపడతాయి. ప్రతి ఆరు నెలలకోసారి పరిస్థితిని అంచనా వేయడం ద్వారా సంస్థలు తమ సైబర్ భద్రతా వ్యవస్థల్లో ఉన్న లోపాలను గుర్తించి దిద్దుబాటు చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అంటే సైబర్ దాడి జరిగిన తర్వాత స్పందించడం కంటే.. దాడి జరిగే అవకాశాలను ముందుగానే గుర్తించి రక్షణ చర్యలు తీసుకోవడానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభించనుంది.
దాడులపై వెంటనే సమాచారం.. Incident Reporting Through FIRE
సైబర్ దాడి (RBI’s ‘Kill Switch’ )జరిగినప్పుడు దానిని దాచిపెట్టడం లేదా ఆలస్యంగా వెల్లడించడం వల్ల నష్టం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఘటనలను వేగంగా నివేదించే వ్యవస్థకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక స్థిరత్వ మండలి (FSB) ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా సైబర్ ఘటనలను నివేదించేందుకు ‘ఫైర్’ (FIRE–Format for Incident Reporting Exchange) పోర్టల్ను సెబీ అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది. సైబర్ దాడి ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది, దాని ప్రభావం ఏమిటి, సంస్థ తీసుకున్న చర్యలు ఏమిటి, సమస్య ఎలా పరిష్కరించారు వంటి వివరాలను క్రమబద్ధంగా నమోదు చేయడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది. దీంతో ఒక సంస్థలో జరిగిన సైబర్ ఘటన నుంచి వచ్చిన అనుభవాలను ఇతర మార్కెట్ సంస్థలు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని తమ రక్షణ వ్యవస్థలను మెరుగుపరుచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. సైబర్ భద్రతలో సమాచార భాగస్వామ్యం కూడా కీలకంగా మారుతోంది.
ఆరు గంటల్లోనే రిపోర్టింగ్.. RBI’s Six-Hour Cyber Incident Reporting Rule
బ్యాంకింగ్(RBI’s ‘Kill Switch’ ) రంగంలో సైబర్ ఘటనలను వేగంగా గుర్తించి స్పందించేందుకు ఆర్బీఐ కూడా కఠిన నిబంధనలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ఆర్థిక సంస్థల్లో చోటుచేసుకునే సైబర్ భద్రతా ఘటనలను నిర్ణీత వ్యవధిలో నియంత్రణ సంస్థలకు తెలియజేయడం కీలకం. సైబర్ దాడి జరిగిన తర్వాత దాని ప్రభావాన్ని అంచనా వేయడానికి గంటలు లేదా రోజులు తీసుకుంటే.. అప్పటికే నేరగాళ్లు మరిన్ని ఖాతాలను లక్ష్యంగా చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఘటనను గుర్తించిన వెంటనే సంబంధిత సమాచారాన్ని నియంత్రణ వ్యవస్థకు చేరవేయడం ద్వారా వేగంగా స్పందించే అవకాశం కల్పిస్తున్నారు. ఆర్థిక సంస్థల స్థాయిలోనూ సాంకేతిక ప్రమాదాలపై నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరమని ఆర్బీఐ స్పష్టం చేస్తోంది. బ్యాంకుల బోర్డు స్థాయిలో ఐటీ రిస్క్ పర్యవేక్షణకు ప్రత్యేక వ్యవస్థలు ఉండటం, సైబర్ ప్రమాదాలను ఎప్పటికప్పుడు అంచనా వేయడం, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని పెంచడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
నష్టం జరిగినా వేగంగా స్పందించేలా.. Fast Response and Fraud Compensation
సైబర్ మోసాల్లో (RBI’s ‘Kill Switch’ )బాధితుడికి నష్టం జరిగిన తర్వాత కూడా వేగంగా స్పందించడం అత్యంత కీలకం. మోసం జరిగిన వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం, సంబంధిత ఖాతాలను నిలిపివేయడం, నిధుల ప్రవాహాన్ని గుర్తించడం వంటి చర్యలు ఆలస్యం కాకుండా జరిగితే డబ్బును తిరిగి పొందే అవకాశాలు పెరుగుతాయి. డిజిటల్ మోసాల స్వరూపం మారుతున్న నేపథ్యంలో బాధితులకు రక్షణ కల్పించేందుకు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఫిర్యాదుల పరిష్కారం, మోసాల గుర్తింపు, నష్టపరిహారం వంటి అంశాలకు కూడా ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. అయితే ప్రతి సందర్భంలోనూ డబ్బు పూర్తిగా తిరిగి వస్తుందనే హామీ ఉండదు. అందుకే మోసం జరిగిన వెంటనే స్పందించడం అత్యంత అవసరం.
సాంకేతికతతో పాటు అప్రమత్తత కూడా.. Technology Plus Customer Awareness
బ్యాంకులు, నియంత్రణ సంస్థలు(RBI’s ‘Kill Switch’ ) ఎన్ని భద్రతా వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేసినా వినియోగదారుల అప్రమత్తత కీలకమే. ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్, కార్డు వివరాలు, యూపీఐ పిన్ వంటి సమాచారాన్ని ఎవరితోనూ పంచుకోకూడదు. అనుమానాస్పద లింకులపై క్లిక్ చేయకపోవడం, తెలియని యాప్లను డౌన్లోడ్ చేయకపోవడం, అత్యవసరంగా డబ్బు పంపాలని వచ్చే ఫోన్కాల్స్ను వెంటనే నమ్మకపోవడం వంటి జాగ్రత్తలు అవసరం. ముఖ్యంగా ఏఐ, డీప్ఫేక్ మోసాల కాలంలో ‘స్వరం వినిపించింది కాబట్టి నిజమే’ అనే నమ్మకం కూడా ప్రమాదకరంగా మారుతోంది. పరిచయమైన వ్యక్తి పేరుతో అత్యవసరంగా డబ్బు అడిగినా.. మరో మార్గంలో ఆ వ్యక్తిని సంప్రదించి నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.
క్షణాల్లో నిలిపితే.. నష్టం తగ్గుతుంది.. Cyber Security in the Digital Banking Era
డిజిటల్ లావాదేవీల (RBI’s ‘Kill Switch’ )వేగం పెరిగినంతగా సైబర్ మోసాల వేగం కూడా పెరుగుతోంది. నేరగాళ్లు నిమిషాల వ్యవధిలో కాకుండా కొన్నిసార్లు క్షణాల్లోనే డబ్బును ఒక ఖాతా నుంచి మరో ఖాతాకు తరలించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో మోసం జరిగిన తర్వాత ఫిర్యాదు చేయడం కంటే.. మోసం జరుగుతోందని అనుమానం వచ్చిన వెంటనే లావాదేవీని నిలిపివేసే అవకాశం వినియోగదారుడికి ఉండటం ఎంతో కీలకం. అందుకే ‘కిల్ స్విచ్’ వంటి వ్యవస్థలు డిజిటల్ బ్యాంకింగ్లో కొత్త రక్షణ కవచంగా మారుతున్నాయి. ఒకవైపు ఆర్బీఐ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో సైబర్ భద్రతను బలోపేతం చేస్తుండగా.. మరోవైపు సెబీ క్యాపిటల్ మార్కెట్ మౌలిక వ్యవస్థల సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని పెంచే చర్యలు చేపడుతోంది. ఏఐ ఆధారిత దాడులు, డీప్ఫేక్ మోసాలు, వేగంగా జరిగే డిజిటల్ లావాదేవీల నేపథ్యంలో ఈ చర్యలు మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి. డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భద్రత అంటే కేవలం బ్యాంకుల బాధ్యత మాత్రమే కాదు. వ్యవస్థలు పటిష్ఠంగా ఉండటంతో పాటు.. వినియోగదారుడి చేతిలోనూ అత్యవసర రక్షణ సాధనాలు ఉండాలి. మోసం జరుగుతోందని అనిపించిన క్షణంలోనే స్పందించే అవకాశం ఉంటే నష్టాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. ఆ దిశగా ‘కిల్ స్విచ్’ వంటి విధానాలు డిజిటల్ ఆర్థిక భద్రతలో కీలకమైన ముందడుగుగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
About the Author
