హైదరాబాద్ః కర్మఫలం ఎవరైనా అనుభవించక తప్పదు.. ఇది ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ట్రేడింగ్ దిగ్గజం జేన్స్ట్రీట్ (Jane Street) విషయంలో అక్షరాలా నిజమైంది. అత్యాధునిక అల్గారిథమ్లు, హై-ఫ్రీక్వెన్సీ ట్రేడింగ్ పద్ధతుల ద్వారా భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ (Indian Stock Market) నుంచి వేల కోట్ల రూపాయలను కొల్లగొట్టి, మార్కెట్ల నియంత్రణ సంస్థ సెబీ (SEBI) చేతిలో తీవ్ర ఆంక్షలు ఎదుర్కొన్న ఈ సంస్థకు వాల్స్ట్రీట్లో (Wall Street) ఊహించని షాక్ తగిలింది.
నేరుగా కాకుండా, తాను భారీగా నిధులు గుమ్మరించిన ఓ ప్రముఖ ఏఐ ఆధారిత హెడ్జ్ ఫండ్ (AI-focused Hedge Fund) ఘోరంగా కుదేలవడంతో జేన్స్ట్రీట్ ఏకంగా 15 బిలియన్ డాలర్లు (భారత కరెన్సీలో దాదాపు రూ.1.25 లక్షల కోట్లు) నష్టపోయింది. మన దేశ మార్కెట్లలో వక్రమార్గంలో లాభాలు దండుకున్న ఏడాది తిరగకముందే.. అంతకు మూడు రెట్లు మొత్తాన్ని పోగొట్టుకోవడం అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వర్గాల్లో పెను సంచలనంగా మారింది.
ఆస్చెన్బ్రెన్నర్ ‘సిట్యువేషనల్ అవేర్నెస్’ పతనం వెనుక ఏం జరిగింది?
ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో ప్రధాన పాత్ర ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (Artificial Intelligence – AI) రంగంలో మేధావిగా గుర్తింపు పొందిన 24 ఏళ్ల లియోపోల్డ్ ఆస్చెన్బ్రెన్నర్ (Leopold Aschenbrenner). కేవలం 19 ఏళ్ల ప్రాయంలోనే కొలంబియా యూనివర్సిటీ (Columbia University) నుంచి పట్టభద్రుడైన ఈ యువకుడు గతంలో ఎఫ్టీఎక్స్ (FTX), ఓపెన్ఏఐ (OpenAI) వంటి ప్రతిష్ఠాత్మక సంస్థలలో పరిశోధకుడిగా పనిచేశారు.
ఏఐ విప్లవాన్ని ముందే అంచనా వేసి లాభాలు పొందాలనే లక్ష్యంతో ఆయన ‘సిట్యువేషనల్ అవేర్నెస్’ (Situational Awareness) పేరిట ఒక హెడ్జ్ ఫండ్ను ప్రారంభించారు. ఈ ఫండ్లో ట్రేడింగ్ ప్లాట్ఫామ్ జేన్స్ట్రీట్ భారీ ఎత్తున పెట్టుబడులు పెట్టింది. అయితే, సెమీకండక్టర్ రంగం (Semiconductor Sector) ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంటుందనే అతి విశ్వాసంతో తీసుకున్న నిర్ణయాలు ఈ ఫండ్ను కోలుకోలేని దెబ్బ తీశాయి.
ఒక్క నెలలోనే 67 శాతం పోర్ట్ఫోలియో ఆవిరి!
సిట్యువేషనల్ అవేర్నెస్ ఫండ్ మొత్తం పోర్ట్ఫోలియోను కేవలం కొద్దిపాటి టెక్నాలజీ షేర్లపైనే కేంద్రీకరించింది (Concentrated Portfolio).
జూన్ నెలలో శాన్డిస్క్ (SanDisk) మాతృ సంస్థల్లో దాదాపు 5.7 బిలియన్ డాలర్లు, మైక్రాన్ టెక్నాలజీలో (Micron Technology) 5.6 బిలియన్ డాలర్ల చొప్పున పెట్టుబడులు గుమ్మరించింది.
అయితే, జులై నాటికి అంతర్జాతీయంగా చిప్ డిమాండ్లో ఒడిదుడుకులు, మార్కెట్ దిద్దుబాటు (Market Correction) కారణంగా శాన్డిస్క్ షేర్లు 47 శాతం, మైక్రాన్ షేర్లు 29 శాతం మేర కుప్పకూలాయి.
సంస్థ మొత్తం పోర్ట్ఫోలియోలో 10 శాతం వాటా ఉన్న క్లీన్ ఎనర్జీ షేరు బ్లూమ్ ఎనర్జీ (Bloom Energy) సైతం అదే నెలలో 31 శాతం పతనమైంది.
వీటికి తోడు తైవాన్ సెమీకండక్టర్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కంపెనీ (TSMC), నెబియస్ (Nebius) షేర్లలో పెట్టిన పెట్టుబడులు సైతం భారీ నష్టాలనే మిగిల్చాయి.
ఫలితంగా, ఒకప్పుడు 45 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ఆ హెడ్జ్ ఫండ్ నికర ఆస్తుల విలువ (Net Asset Value – NAV) ఏకంగా 10 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయింది. ఈ ఫండ్లో అధిక వాటా ఉన్న జేన్స్ట్రీట్కు దాదాపు 15 బిలియన్ డాలర్ల మేర ప్రత్యక్ష నష్టం వాటిల్లింది.
అసలు జేన్స్ట్రీట్ భారత మార్కెట్ను ఎలా కొల్లగొట్టింది?
ఈ నష్టాల వార్త వినగానే భారతీయ మదుపరులకు గతంలో జేన్స్ట్రీట్ చేసిన మార్కెట్ మానిప్యులేషన్ (Market Manipulation) గుర్తుకు వస్తోంది. అంతర్జాతీయంగా ఆర్డర్ బుక్ స్పీడ్, అల్గారిథమ్స్ ఉపయోగించే జేన్స్ట్రీట్.. భారతీయ ఈక్విటీ డెరివేటివ్స్ మార్కెట్లో (Equity Derivatives Market) అడ్డదారులు తొక్కింది.
సూచీల ధరల తారుమారు (Index Price Manipulation): నిఫ్టీ (Nifty), బ్యాంక్ నిఫ్టీ (Bank Nifty) వంటి ప్రధాన సూచీల పరిధిలోని భారీ వెయిటేజీ ఉన్న షేర్లలో క్షణాల వ్యవధిలో వేల ఆర్డర్లను పంపి కృత్రిమంగా ఒడిదుడుకులు (Volatility) సృష్టించేది.
అల్గో ట్రేడింగ్ దుర్వినియోగం (High-Frequency Trading Misuse): సాధారణ రిటైల్ మదుపరులకు (Retail Investors) అందని మైక్రో సెకన్ల సాంకేతికతతో, ఫ్యూచర్స్ & ఆప్షన్స్ (Futures & Options – F&O) మార్కెట్లో ఇతర ట్రేడర్ల స్టాప్లాస్లను ట్రిగ్గర్ చేసి వేల కోట్లను లాగేసుకుంది.
సెబీ దర్యాప్తు & కొరడా (SEBI Investigation & Penalty): మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ సెబీ లోతుగా దర్యాప్తు చేపట్టి, జేన్స్ట్రీట్ చట్టవిరుద్ధంగా భారత మార్కెట్ల నుంచి రూ.44,358 కోట్లు ఆర్జించినట్లు నిర్ధారించింది. నష్టాలను మినహాయించినా నికరంగా రూ.36,671 కోట్ల అక్రమ లాభం గడించినట్లు తేల్చింది. దీంతో ఆ సంస్థపై దేశీయ మార్కెట్లలో ట్రేడింగ్ చేయకుండా నిషేధం విధించడమే కాకుండా, రూ.4,843 కోట్ల భారీ జరిమానా విధించింది.
మార్కెట్లకు ఈ పరిణామం నేర్పిన పాఠం ఏమిటి?
జేన్స్ట్రీట్ వ్యవహారం గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్లకు స్పష్టమైన సంకేతాన్ని పంపింది:
హై-రిస్క్ లెవరేజ్ ప్రమాదకరం (Risk of Over-Leverage): కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్లు, ఏఐ మోడల్స్ ఎంత ఆధునికమైనవైనా మార్కెట్ సెంటీమెంట్, మాక్రో ఎకనామిక్ రిస్క్లను (Macroeconomic Risks) పూర్తిగా నియంత్రించలేవు.
రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ లేకపోవడం (Lack of Diversification): ఒకే రంగంపై (సెమీకండక్టర్లు) అతిగా ఆధారపడితే హెడ్జ్ ఫండ్లు ఎంత వేగంగా కుప్పకూలతాయో ఈ ఉదంతం నిరూపించింది.
కర్మ సిద్ధాంతం (Market Justice): భారత మార్కెట్లలో సామాన్య ఇన్వెస్టర్ల సొమ్మును అక్రమ మార్గాల్లో తరలించిన సంస్థ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో స్వయంకృతాపరాధంతో అంతకంటే పెద్ద మొత్తాన్ని కోల్పోవడం మార్కెట్ చరిత్రలో ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుంది.
About the Author
