హైదరాబాద్ః సాధారణంగా ప్రతి ఒక్కరూ తమ కుటుంబానికి భవిష్యత్తులో ఆర్థిక భరోసా ఉండాలనే ఉద్దేశంతో లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ (Life Insurance) పాలసీలు తీసుకుంటారు. అనుకోని విపత్తు సంభవించినప్పుడు ఆ కుటుంబం రోడ్డున పడకుండా కాపాడటమే ఈ బీమా పాలసీల ప్రధాన లక్ష్యం. అయితే, ఏళ్ల తరబడి రూపాయి రూపాయి కూడబెట్టి ప్రీమియంలు (Premiums) చెల్లించిన తర్వాత.. దురదృష్టవశాత్తూ పాలసీదారుడు మరణిస్తే, క్లెయిమ్ (Claim) పరిష్కరించే సమయంలో ఏవో చిన్నచిన్న సాంకేతిక కారణాలు (Technical Reasons) చూపి చేతులెత్తేసే ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీల తీరుపై ప్రజల్లో తీవ్ర అసంతృప్తి ఉంది.
తాజాగా హైదరాబాద్ జిల్లా వినియోగదారుల వివాదాల పరిష్కార కమిషన్-2 (Hyderabad District Consumer Disputes Redressal Commission-2) ఇలాంటి వ్యవహారంపైనే తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. నిబంధనలు, సాంకేతిక కారణాల పేరుతో నిజమైన క్లెయిమ్ను తిరస్కరించడం ముమ్మాటికీ తీవ్రమైన ‘సేవా లోపం’ (Deficiency in Service) కిందకే వస్తుందని స్పష్టం చేస్తూ.. భారత జీవిత బీమా సంస్థ—ఎల్ఐసీ (Life Insurance Corporation of India – LIC) కి గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగిలేలా సంచలన తీర్పు వెలువరించింది.
అసలేం జరిగింది? – కేసు నేపథ్యం (Background of the Case)
హైదరాబాద్లోని మాదాపూర్కు చెందిన ఎం. శేషకిరణ్ 2018 మార్చి 31న వరంగల్ డివిజన్ పరిధిలోని ఎల్ఐసీ ఏజెంట్ల ద్వారా రెండు వేర్వేరు పాలసీలు తీసుకున్నారు:
ఎల్ఐసీ అమూల్య జీవన్-2 (LIC Amulya Jeevan-2): ₹50,00,000 బీమా మొత్తం (Sum Assured).
న్యూ ఎండోమెంట్ ప్లాన్ (New Endowment Plan): ₹20,00,000 బీమా మొత్తం.
రెండు పాలసీల మొత్తం విలువ కలిపి ₹70 లక్షలు. పాలసీ ప్రారంభమైన నాటి నుంచి శేషకిరణ్ ఎలాంటి డిఫాల్ట్ లేకుండా క్రమం తప్పకుండా ప్రీమియం చెల్లింపులు చేస్తూ వచ్చారు. అయితే, విధి వక్రీకరించి 2019 మే నెలలో ఆయనకు క్యాన్సర్ (Cancer) ఉన్నట్లు వైద్య పరీక్షల్లో నిర్ధారణ అయ్యింది. ప్రాణాంతక వ్యాధితో పోరాడుతూ, ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆయన 2020 అక్టోబర్ 8న తుదిశ్వాస విడిచారు.
ఎల్ఐసీ క్లెయిమ్ తిరస్కరణ – మోసం ఆరోపణలు (Claim Rejection by LIC)
కుటుంబ పెద్దను కోల్పోయి పుట్టెడు దుఃఖంలో ఉన్న ఆయన భార్య, పాలసీల నామినీ (Nominee) అయిన శిరీష.. పరిహారం కోసం అవసరమైన అన్ని క్లెయిమ్ పత్రాలను, డెత్ సర్టిఫికేట్లను ఎల్ఐసీ అధికారులకు సమర్పించారు. కానీ, 2021 మార్చి 26న ఎల్ఐసీ ఆ క్లెయిమ్ను పూర్తిగా తిరస్కరించింది (Repudiated the Claim).
ఎల్ఐసీ వాదన: మెడికల్ రిపోర్టులు (Medical Reports) నమోదైన తేదీ నాటికి శేషకిరణ్ పాస్పోర్ట్ రికార్డుల (Passport Records) ప్రకారం దుబాయ్లో ఉన్నారని ఎల్ఐసీ పేర్కొంది. ఆయన స్వయంగా భారత్లో లేరని, తన స్థానంలో వేరే వ్యక్తిని పంపి మెడికల్ టెస్టులు (Medical Examination) చేయించి, వాస్తవాలను దాచిపెట్టి మోసపూరితంగా (Fraudulent Practice) పాలసీ పొందారని ఆరోపిస్తూ క్లెయిమ్ ఇచ్చేందుకు నిరాకరించింది.
న్యాయపోరాటం – బయటపడ్డ ఏజెంట్ల నిర్వాకం (The Legal Battle & Evidence)
భర్తను కోల్పోయిన బాధ ఒకవైపు, బీమా సంస్థ చేసిన నిరాధార ఆరోపణలు మరోవైపు ఆమెను తీవ్ర మనోవేదనకు గురిచేశాయి. న్యాయం కోసం శిరీష 2023 అక్టోబర్లో హైదరాబాద్ వినియోగదారుల కమిషన్ను ఆశ్రయించారు. విచారణ సందర్భంగా బాధితురాలి తరఫు న్యాయవాది బలమైన వాదనలు వినిపిస్తూ కీలక డాక్యుమెంట్లను (Vital Documents) కోర్టు ముందు ఉంచారు.
ఈ విచారణలో ఎల్ఐసీ ఏజెంట్ల నిర్వాకం బట్టబయలైంది:
ఇన్సూరెన్స్ ఏజెంట్లు తమ వ్యక్తిగత బిజినెస్ టార్గెట్లు (Business Targets) పూర్తి చేసుకోవడం కోసం పాలసీదారుని నుంచి ముందే ఖాళీ దరఖాస్తులపై సంతకాలు తీసుకున్నారు. పాలసీదారుడు విదేశాల్లో ఉన్నప్పటికీ, సంస్థలోని అంతర్గత మెడికల్ ఫార్మాలిటీస్ (Internal Medical Formalities) తామే పూర్తి చేసి పాలసీ జారీ చేయించామని స్వయంగా సదరు ఏజెంట్లే అంగీకరిస్తూ ఇచ్చిన రాతపూర్వక లేఖను కమిషన్ ముందుంచారు.
వినియోగదారుల కమిషన్ ఆగ్రహం – తీర్పు ముఖ్యాంశాలు (Commission Verdict)
రెండు వైపులా వాదనలు విన్న వినియోగదారుల కమిషన్.. ఎల్ఐసీ వైఖరిని తీవ్రంగా తప్పుపట్టింది. పాలసీదారుడే స్వయంగా మరొకరిని పెట్టి తప్పుడు మెడికల్ టెస్టులు చేయించారని నిరూపించేందుకు ఎల్ఐసీ వద్ద ఎలాంటి నిర్దిష్ట సాక్ష్యాధారాలు (Direct Evidence) లేవని తేల్చిచెప్పింది. ఏజెంట్ల తప్పిదాలు లేదా అంతర్గత లోపాలకు పాలసీదారుడి నామినీని బాధ్యులను చేయడం చట్టవిరుద్ధమని స్పష్టం చేసింది. సాంకేతిక కారణాలతో బీమా మొత్తాన్ని నిలిపివేయడం నేరుగా సేవా లోపమేనని తీర్పునిచ్చింది.
కమిషన్ జారీ చేసిన ఆదేశాలు:
పూర్తి క్లెయిమ్ చెల్లింపు: రెండు పాలసీలకు సంబంధించిన మొత్తం ₹70,00,000 ను క్లెయిమ్ తిరస్కరించిన తేదీ (26 మార్చి 2021) నుంచి తుది చెల్లింపు జరిగేంత వరకు 9% వార్షిక వడ్డీతో (9% Annual Interest) నామినీకి చెల్లించాలి.
మానసిక వేదనకు నష్టపరిహారం: విపత్కర పరిస్థితుల్లో ఉన్న మహిళను మానసిక ఆందోళనకు గురిచేసినందుకు గాను ₹1,00,000 పరిహారం (Compensation) ఇవ్వాలి.
కోర్టు ఖర్చులు: న్యాయపోరాటం కోసం అయిన ఖర్చుల (Litigation Costs) నిమిత్తం మరో ₹25,000 చెల్లించాలి.
పాలసీదారులకు కీలక పాఠాలు (Key Takeaways for Policyholders)
ఈ చారిత్రక తీర్పు సామాన్య పాలసీదారులకు ఎంతో మనోధైర్యాన్ని ఇస్తుంది. ఇన్సూరెన్స్ తీసుకునేటప్పుడు మరియు క్లెయిమ్ చేసుకునేటప్పుడు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను గుర్తించుకోవాలి:
ఫారాలపై సంతకాలు చేసేటప్పుడు జాగ్రత్త: ఏజెంట్ల మాటలు నమ్మి ఖాళీ ప్రపోజల్ ఫారాలపై (Proposal Forms) ఎప్పుడూ సంతకాలు పెట్టకూడదు. అన్ని వివరాలు సరిగ్గా ఉన్నాయో లేదో స్వయంగా సరిచూసుకోవాలి.
మెడికల్ రికార్డుల పారదర్శకత: వైద్య పరీక్షలు మీ సమక్షంలోనే అధికారిక ల్యాబ్లలో పూర్తయ్యేలా చూసుకోవాలి.
తిరస్కరణలకు భయపడకండి: ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు ఏదైనా అసంబద్ధ కారణాలతో క్లెయిమ్ తిరస్కరిస్తే వెంటనే నిరాశ చెందకుండా లీగల్ నోటీసులు పంపడం, వినియోగదారుల ఫోరమ్లను (Consumer Forums / Consumer Courts) ఆశ్రయించడం ద్వారా పూర్తి న్యాయం పొందవచ్చు.
About the Author
