హైద‌రాబాద్ః స్టాక్ మార్కెట్ అంటే చాలామందికి ఒక పెద్ద జూదంలా అనిపిస్తుంది. అడుగుపెడితే డబ్బులు పోతాయేమోనన్న భయం ఎక్కువమందిలో కనిపిస్తుంది. మరికొందరు మాత్రం సులభంగా డబ్బు సంపాదించే మార్గంగా భావించి చేతులు కాల్చుకుంటారు. సరిగ్గా ఇలాంటి తప్పిదమే చేసి, విద్యార్థి దశలో తాము దాచుకున్న డబ్బు మొత్తాన్ని పోగొట్టుకున్న ఒక యువకుడు.. ఆ చేదు అనుభవాన్ని ఒక గొప్ప గుణపాఠంగా మార్చుకున్నారు. తర్వాతి రోజుల్లో విజయవంతమైన ఇన్వెస్టర్‌‌గా ఎదిగి, వేల కోట్ల విలువైన కంపెనీలను ముందే గుర్తించి అద్భుతమైన సంపదను సృష్టించారు. ఆయనే NTO వ్యవస్థాపకుడు అభిజిత్ రెగే (Abhijit Rege). ఆయన తన జీవితంలో ఎదురైన ఆర్థిక పాఠాలు (Financial Lessons), మార్కెట్ ఒడిదుడుకులపై సోషల్ మీడియా వేదికగా పంచుకున్న స్ఫూర్తిదాయక అనుభవాలు నేటి యువతకు ఎంతో అవసరం.
రూ.15 వేల నష్టం.. తొలి ప్రయత్నంలోనే దెబ్బ
సుమారు 2000వ సంవత్సరంలో అభిజిత్ ఐఐఎం లక్నో (IIM Lucknow) క్యాంపస్‌లో మేనేజ్‌మెంట్ చదువుతున్నారు. అప్పట్లో స్టాక్ మార్కెట్ విపరీతమైన జోరుమీద ఉండటంతో, ఆయన తన స్నేహితులతో కలిసి తలా కొంత పోగుచేసి రూ.15 వేలు సిద్ధం చేశారు. ఆ రోజుల్లో విద్యార్థులకు అది చాలా పెద్ద మొత్తం. మార్కెట్లో ఇతరులు చెప్పే ఉచిత సలహాలు, టిప్స్ (Stock Tips) గుడ్డిగా నమ్మి ఆ డబ్బు మొత్తాన్ని కొన్ని స్టాక్స్‌లో పెట్టేశారు.
దురదృష్టవశాత్తూ అదే సమయంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా టెక్నాలజీ రంగంలో డాట్-కామ్ బబుల్ (Dot-Com Bubble) పేలిపోయింది. మార్కెట్లు కుప్పకూలిపోయాయి. వీరు కొన్న షేర్ల విలువ పూర్తిగా పడిపోయి, పెట్టిన పెట్టుబడి మొత్తం కళ్లముందే ఆవిరైంది. విద్యార్థిగా ఉన్న సమయంలో ఈ నష్టం ఆయనను తీవ్రంగా బాధించింది. చాలామంది ఇలాంటి సమయంలో మార్కెట్ అంటేనే భయపడి దూరంగా పారిపోతారు. కానీ అభిజిత్ ఆలోచన భిన్నంగా సాగింది. అసలు స్టాక్ మార్కెట్ ఎలా పనిచేస్తుంది? కంపెనీల విలువ ఎందుకు పడిపోతుంది? అనే విషయాలపై ఆయనలో తీవ్రమైన జిజ్ఞాస మొదలైంది.
అమెరికా ప్రయాణం.. దిగ్గజాల బాటలో అధ్యయనం
ఎంబీఏ పూర్తయిన తర్వాత ఆయన అమెరికా వెళ్లారు. అక్కడ ఉన్న సమయంలో ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్రపంచాన్ని లోతుగా అర్థం చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఇన్వెస్టర్లు వారెన్ బఫెట్ (Warren Buffett), పీటర్ లించ్ (Peter Lynch) వంటి దిగ్గజాల సిద్ధాంతాలను ఔపోసన పట్టారు. వారు రాసిన పుస్తకాలు, రీసెర్చ్ నివేదికలను చదివి నోట్స్ రాసుకున్నారు.
ఆ అధ్యయనంలో ఆయనకు ఒక స్పష్టత వచ్చింది. ఇన్వెస్టింగ్ (Value Investing) అనేది అదృష్టం లేదా లాటరీ మీద ఆధారపడిన వ్యవహారం కాదు. అది ఒక శాస్త్రీయమైన క్రమశిక్షణ. మార్కెట్లో షేరు ధరను చూడటం కంటే, ఆ షేరు వెనుక ఉన్న అసలైన వ్యాపారాన్ని (Core Business) పరిశీలించాలి. బలమైన వ్యాపార నమూనా, మంచి యాజమాన్యం ఉన్న సంస్థలను గుర్తించి, వాటిలో దీర్ఘకాలం పాటు పెట్టుబడి ఉంచితే సంపద దానంతట అదే పెరుగుతుందని గ్రహించారు. మార్కెట్ ఒడిదుడుకులకు భయపడకుండా ఓపిక (Patience) పాటించడమే అసలైన రహస్యమని తేల్చుకున్నారు.
సొంత ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ నిర్మాణం
పుస్తకాల్లో చదివిన సిద్ధాంతాలను గుడ్డిగా కాపీ కొట్టకుండా, తన వ్యక్తిత్వానికి సరిపోయేలా ఒక సొంత పెట్టుబడి ఫ్రేమ్‌వర్క్ (Investment Framework) తయారు చేసుకున్నారు. గత రెండు దశాబ్దాలుగా ఆయన ఇదే పద్ధతిని నిలకడగా అమలు చేస్తున్నారు.
ప్రపంచాన్ని శాసించబోయే టెక్నాలజీ కంపెనీలను ప్రారంభ దశలోనే ఆయన పసిగట్టారు. గూగుల్ (Google), యాపిల్ (Apple), అమెజాన్ (Amazon), నెట్‌ఫ్లిక్స్ (Netflix) వంటి దిగ్గజ సంస్థల్లో పెట్టుబడులు పెట్టి అద్భుతమైన రాబడులు (Multibagger Returns) అందుకున్నారు. ప్రజల జీవనశైలిని మార్చే ఉత్పత్తులు తయారుచేసే కంపెనీలకు భవిష్యత్తు ఉంటుందన్న నమ్మకమే ఆయనకు భారీ లాభాలను తెచ్చిపెట్టింది.
తప్పుల నుంచి నేర్చుకున్న గుణపాఠాలు
ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో అంతా విజయమే కాదు, ఎన్నో పొరపాట్లు జరిగాయని అభిజిత్ దాపరికం లేకుండా అంగీకరిస్తున్నారు. కొన్ని కంపెనీల ఎంపికలో అంచనాలు తప్పి నష్టాలు కూడా చూశారు. ఆయన దృష్టిలో స్టాక్ సెలక్షన్ (Stock Selection) కంటే కూడా పెట్టుబడిదారుడికి ఉండే ఆర్థిక అలవాట్లే (Financial Habits) ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతాయి.
తొందరపడి ఒకేసారి పెద్ద మొత్తాలు పెట్టకూడదు.
మార్కెట్ పతనాన్ని చూసి భయంతో షేర్లను తక్కువ ధరకు అమ్మేయకూడదు.
అవగాహన లేని వ్యాపారాలలోకి దిగకూడదు.
ఈ నియమాలు పాటిస్తేనే నష్టాల తీవ్రత తగ్గి, దీర్ఘకాలంలో లాభాలు నిలబడతాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
యువతకు కీలక హెచ్చరిక: అప్పులతో పెట్టుబడి వద్దు
ప్రస్తుత రోజుల్లో యువత తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ డబ్బు సంపాదించాలనే ఆశతో తప్పుడు దారులు పడుతున్నారు. లోన్ యాప్స్ ద్వారా పర్సనల్ లోన్లు తీసుకోవడం, క్రెడిట్ కార్డుల నుంచి నగదు విత్‌డ్రా చేయడం, లేదా స్నేహితుల వద్ద వడ్డీకి డబ్బులు తెచ్చి షేర్ మార్కెట్ లేదా ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (Futures and Options) వంటి రిస్క్ ట్రేడింగ్‌లో పెడుతున్నారు. దీనిపై అభిజిత్ గట్టి హెచ్చరిక చేశారు.
పెట్టుబడుల కోసం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అప్పులు చేయకూడదు (Debt-Free Investing). అప్పు తెచ్చినప్పుడు తలమీద వడ్డీ భారం ఉంటుంది. మార్కెట్ అనుకోకుండా పడిపోతే, అసలు పోవడమే కాకుండా వడ్డీ కట్టలేక అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోయే ప్రమాదం ఉంది. మానసిక ఒత్తిడి పెరిగి జీవితాలు నాశనమవుతాయి. కేవలం మీ వద్ద మిగులు ఉన్న పొదుపు మొత్తాన్ని మాత్రమే మార్కెట్‌లోకి తీసుకురావాలి.
ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యానికి కావాల్సింది ఏమిటి?
ఇన్వెస్ట్మెంట్ చేయడం అనేది కేవలం కోట్లకు పడగలెత్తిన ధనవంతులకు, చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్లకు మాత్రమే పరిమితమైన విద్య కాదు. ఇది ప్రతి ఒక్కరూ నేర్చుకోదగ్గ ఒక నైపుణ్యం. సామాన్యులు కూడా మార్కెట్లో సంపద సృష్టించవచ్చు. దీనికి కావాల్సింది అపారమైన ధనం కాదు, సరైన జ్ఞానం (Financial Literacy).
ప్రతి నెలా చిన్న మొత్తంతో క్రమశిక్షణగా మొదలుపెట్టి, సమయాన్ని కాంపౌండింగ్ (Power of Compounding) శక్తులకు వదిలేస్తే కాలక్రమంలో గొప్ప నిధి సమకూరుతుంది. తప్పుడు టిప్స్ నమ్మకుండా, అప్పుల జోలికి పోకుండా, మంచి వ్యాపారాల్లో ఓపికగా కొనసాగితే ఎవరైనా ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం (Financial Independence) సాధించవచ్చని అభిజిత్ రెగే జీవితం నిరూపిస్తోంది.
About the Author
