ముంబై: భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో ట్రేడింగ్ సమయాన్ని పెంచే ప్రతిపాదనపై గత కొంతకాలంగా ఇన్వెస్టర్లు, బ్రోకరేజీ సంస్థల్లో పెద్ద ఎత్తున చర్చ జరుగుతోంది. రాత్రిపూట కూడా ట్రేడింగ్ చేసుకునే వెసులుబాటు వస్తుందా అనే ఆసక్తి అందరిలోనూ నెలకొంది. అయితే, ఈ ఊహాగానాలకు సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే పూర్తిస్థాయిలో తెరదించారు. దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో ట్రేడింగ్ వేళలను పొడిగించే అంశం ప్రస్తుతానికి తమ ప్రాధాన్యతల జాబితాలో లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ముంబయిలో జరిగిన వరల్డ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఎక్స్ఛేంజీస్ (WFE) సదస్సులో పాల్గొన్న సందర్భంగా ఆయన మీడియాతో మాట్లాడుతూ ఈ కీలక విషయాలను వెల్లడించారు.
ప్రపంచవ్యాప్త ధోరణి.. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కసరత్తు
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రధాన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో ట్రేడింగ్ సమయాన్ని పొడిగించే అంశంపై విస్తృత స్థాయిలో చర్చలు జరుగుతున్నాయని తుహిన్ కాంత పాండే అంగీకరించారు. అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షించేందుకు, గ్లోబల్ మార్కెట్లతో అనుసంధానమయ్యేందుకు 24 గంటల ట్రేడింగ్ లేదా అదనపు గంటల ట్రేడింగ్ అవసరమా అన్న కోణంలో పరిశీలనలు సాగుతున్నాయి. ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ సెక్యూరిటీస్ కమిషన్స్ (IOSCO) ఆధ్వర్యంలోని ప్రత్యేక వర్కింగ్ గ్రూప్ ఈ అంశంపై లోతుగా అధ్యయనం చేస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. విదేశీ మార్కెట్లలో అమలవుతున్న విధానాలు, వాటి వల్ల ఎదురవుతున్న సాంకేతిక ఇబ్బందులను ఈ బృందం విశ్లేషిస్తోంది.
భారత్లో అమలుకు ప్రధాన అడ్డంకులు ఇవే
అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చలు జరుగుతున్నప్పటికీ, భారత మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ట్రేడింగ్ వేళలను పెంచడం అంత సులభం కాదని సెబీ ఛైర్మన్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న మూడు ప్రధాన సవాళ్లను ఆయన స్పష్టంగా వివరించారు.
మొదటిది సైబర్ సెక్యూరిటీ ముప్పు. ట్రేడింగ్ సమయం పెరిగితే ఎక్స్ఛేంజీలు, బ్రోకరేజీ సంస్థలు, క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్ల సాంకేతిక వ్యవస్థలు నిరంతరాయంగా పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. రోజువారీ ట్రేడింగ్ ముగిసిన తర్వాత బ్యాక్-ఎండ్ సిస్టమ్స్ అప్డేట్ చేయడానికి, డేటా బ్యాకప్ తీసుకోవడానికి, సైబర్ భద్రతను తనిఖీ చేయడానికి కచ్చితమైన సమయం అవసరం. వేళలు పొడిగిస్తే సాంకేతిక నిర్వహణకు సమయం తగ్గి సైబర్ దాడుల ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉంది.
రెండవది ద్రవ్య లభ్యత (లిక్విడిటీ) సమస్య. మార్కెట్లో ట్రేడింగ్ గంటలు పెంచినంత మాత్రాన ట్రేడింగ్ పరిమాణం పెరుగుతుందనే గ్యారెంటీ లేదు. ఉన్న లిక్విడిటీనే ఎక్కువ గంటలకు విభజించబడే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల అదనపు సమయాల్లో మార్కెట్లో ఒడిదుడుకులు ఎక్కువగా ఉండి, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు నష్టపోయే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు. సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు, బ్యాంకుల సెటిల్మెంట్ ప్రక్రియలు కూడా సాధారణ పనివేళల్లోనే సజావుగా సాగుతాయి.
మూడవది సామాజిక, ఆరోగ్యపరమైన అంశం. ట్రేడింగ్ వేళలు అర్ధరాత్రి వరకు పొడిగిస్తే మార్కెట్ వర్గాలు, బ్రోకర్లు, సాధారణ మదుపర్ల నిద్ర వేళలపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని పాండే ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. నిరంతరం స్క్రీన్లకు అతుక్కుపోవడం వల్ల ప్రజల జీవనశైలి దెబ్బతింటుందని, ఇది వారి ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. గతంలో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (F&O) విభాగంలో సాయంత్రం వేళల్లో ట్రేడింగ్ నిర్వహించేందుకు ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేసినప్పటికీ, బ్రోకర్ల సంఘాల నుంచి మిశ్రమ స్పందన రావడంతో ఆ ప్రక్రియ ముందుకు సాగలేదు.
మార్జిన్ ట్రేడింగ్ ఫెసిలిటీ (MTF) బలోపేతంపై దృష్టి
ట్రేడింగ్ సమయాల పెంపును పక్కన పెట్టిన సెబీ, ప్రస్తుతం మార్కెట్ మౌలిక సదుపాయాలను పటిష్టం చేయడంపై దృష్టి సారించింది. ఇందులో భాగంగా మార్జిన్ ట్రేడింగ్ ఫెసిలిటీ (MTF) విధానాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు తుహిన్ కాంత పాండే తెలిపారు. తక్కువ పెట్టుబడితో ఎక్కువ షేర్లు కొనుగోలు చేసేందుకు ఇన్వెస్టర్లకు ఈ సదుపాయం ఉపయోగపడుతుంది. గత కొన్నేళ్లుగా దేశీయ మార్కెట్లలో ఎంటీఎఫ్ వినియోగం గణనీయంగా పెరిగింది. ఇందులో రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ నిబంధనలను మరింత పారదర్శకంగా, సురక్షితంగా మార్చేందుకు కసరత్తు జరుగుతోంది. అయితే, ఎంటీఎఫ్ నిబంధనల మార్పులపై ఇంకా ఎలాంటి తుది నిర్ణయం తీసుకోలేదని, అన్ని వర్గాల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాతే ముందుకు వెళ్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
మదుపర్లకు భరోసా
సెబీ ఛైర్మన్ తాజా ప్రకటనతో మార్కెట్ వర్గాల్లో నెలకొన్న అయోమయానికి తెరపడింది. ప్రస్తుతం ఉదయం 9:15 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 3:30 గంటల వరకు కొనసాగుతున్న సాధారణ ట్రేడింగ్ వేళల్లో ఎలాంటి మార్పు ఉండదని తేలిపోయింది. వేగవంతమైన మార్పుల కంటే మార్కెట్ స్థిరత్వం, ఇన్వెస్టర్ల ప్రయోజనాల రక్షణ, సైబర్ భద్రతకే సెబీ అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తోందని ఈ వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టమవుతోంది. భవిష్యత్తులో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మరింత అభివృద్ధి చెంది, మార్కెట్ అవసరాలు మారినప్పుడు మాత్రమే ఈ అంశంపై పునరాలోచన చేసే అవకాశం ఉంది.
