షేర్లలో పెట్టుబడి(Dividends)పెట్టేవారికి తరచూ వినిపించే పదం.. ‘డివిడెండ్’. కంపెనీ లాభాల్లో వాటాదారులకు దక్కే భాగమే డివిడెండ్. కొందరు పెట్టుబడిదారులు దీన్ని క్రమమైన ఆదాయ మార్గంగా చూస్తారు. మరికొందరు కంపెనీ లాభాలను తిరిగి వ్యాపారంలో పెట్టుబడి పెట్టి భవిష్యత్తులో షేరు విలువ పెరగడానికే ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. అయితే డివిడెండ్ అంటే ఏమిటి? కంపెనీలు ఎప్పుడు ఇస్తాయి? ఎవరు పొందడానికి అర్హులు? డివిడెండ్ ఎక్కువగా వస్తున్న షేరు మంచిదేనా? ఇలాంటి విషయాలపై అవగాహన ఉంటేనే పెట్టుబడి నిర్ణయాలు మరింత స్పష్టంగా తీసుకోవచ్చు. షేరు కొనుగోలు చేసినప్పుడు ఆ కంపెనీలో మనకు కొంత యాజమాన్య హక్కు వస్తుంది. అంటే కంపెనీకి సంబంధించిన లాభనష్టాల్లో వాటాదారుడిగా మనకూ పరోక్ష సంబంధం ఉంటుంది. కంపెనీ లాభాలు ఆర్జించినప్పుడు వాటిని మొత్తం వాటాదారులకు పంచాల్సిన అవసరం లేదు. వ్యాపార విస్తరణ, కొత్త ప్రాజెక్టులు, సాంకేతికత, రుణాల చెల్లింపు, నగదు నిల్వలు వంటి అవసరాలకు వాటిని ఉపయోగించుకోవచ్చు. ఆ తర్వాత మిగిలిన లాభాల్లో కొంత భాగాన్ని వాటాదారులకు పంచాలని నిర్ణయిస్తే అదే డివిడెండ్.
లాభంలో వాటా.. A Share of Company Profits
ఒక కంపెనీ ఒక్కో (Dividends)షేరుపై రూ.10 డివిడెండ్ ప్రకటించిందనుకుందాం. అర్హత కలిగిన పెట్టుబడిదారుడి వద్ద 100 షేర్లు ఉంటే, అతడికి రూ.1,000 డివిడెండ్ లభిస్తుంది. అదే 1,000 షేర్లు ఉంటే రూ.10,000 వస్తుంది. అంటే డివిడెండ్ సాధారణంగా పెట్టుబడిదారుడి వద్ద ఉన్న అర్హత కలిగిన షేర్ల సంఖ్య ఆధారంగా ఉంటుంది. అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. కంపెనీకి లాభాలు వచ్చాయంటే తప్పనిసరిగా డివిడెండ్ ఇవ్వాల్సిందేనని నిబంధన లేదు. లాభాలను ఎలా ఉపయోగించుకోవాలనే విషయంలో కంపెనీకి అనేక ప్రత్యామ్నాయాలు ఉంటాయి. వ్యాపారం విస్తరించడానికి మంచి అవకాశాలు కనిపిస్తే లాభాలను తిరిగి వ్యాపారంలో పెట్టుబడి పెట్టవచ్చు. కొత్త ప్లాంట్లు ఏర్పాటు చేయడం, రుణాలను తగ్గించడం, సాంకేతికతను మెరుగుపరచడం వంటి వాటికి వినియోగించవచ్చు. ముఖ్యంగా వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న కంపెనీలు డివిడెండ్ కంటే వ్యాపార విస్తరణకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వవచ్చు. అలా చేసిన పెట్టుబడి భవిష్యత్తులో కంపెనీ ఆదాయాన్ని, లాభాలను పెంచితే షేరు విలువ పెరగడానికి అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి డివిడెండ్ ఇవ్వని కంపెనీ చెడ్డదని, ఇచ్చే కంపెనీ మంచిదని నేరుగా నిర్ణయించలేం.
డివిడెండ్ నిర్ణయం ఎలా? How Is Dividend Decided?
డివిడెండ్ (Dividends)మొత్తాన్ని నిర్ణయించేటప్పుడు కంపెనీ కేవలం లాభాలను మాత్రమే చూడదు. సంస్థ దగ్గర ప్రస్తుతం ఎంత నగదు ఉంది? భవిష్యత్తులో ఎంత పెట్టుబడి అవసరం? రుణభారం ఎంత ఉంది? వ్యాపార విస్తరణకు ఎంత మొత్తం కావాలి? వంటి అనేక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. సాధారణంగా కంపెనీ బోర్డు డివిడెండ్ ప్రతిపాదనను ప్రకటిస్తుంది. దానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన తేదీలు, అర్హత ప్రమాణాలు, చెల్లింపు వివరాలను కంపెనీ వెల్లడిస్తుంది. వాటాదారులకు డివిడెండ్ చెల్లింపునకు సంబంధించి రికార్డ్ డేట్ కీలకమైనది. రికార్డ్ డేట్ నాటికి కంపెనీ రికార్డుల్లో అర్హత కలిగిన వాటాదారుడిగా ఉండటం డివిడెండ్ పొందడానికి ముఖ్యమైన అంశం. ప్రస్తుతం షేర్ల సెటిల్మెంట్ విధానం, ఎక్స్ఛేంజీ నిబంధనల కారణంగా ‘రికార్డ్ డేట్’తో పాటు ‘ఎక్స్-డివిడెండ్ డేట్’ను కూడా పెట్టుబడిదారులు గమనించాలి. అందువల్ల ‘డివిడెండ్ ప్రకటించారు.. ఈరోజు షేరు కొంటే డివిడెండ్ వచ్చేస్తుంది’ అని భావించడం సరైంది కాదు. అర్హత పొందడానికి వర్తించే తేదీలను కంపెనీ ప్రకటించిన సమాచారంలో పరిశీలించాలి.
ఏడాదికోసారి.. మధ్యలోనూ! Annual or Interim Dividends
డివిడెండ్(Dividends) చెల్లింపునకు అన్ని కంపెనీలకూ ఒకే షెడ్యూల్ ఉండదు. కొన్ని సంస్థలు సంవత్సరానికి ఒకసారి తుది డివిడెండ్ ప్రకటించవచ్చు. మరికొన్ని కంపెనీలు ఆర్థిక సంవత్సరం మధ్యలోనే తాత్కాలిక డివిడెండ్ లేదా ‘ఇంటెరిమ్ డివిడెండ్’ ప్రకటించవచ్చు. కంపెనీ ఆర్థిక పనితీరు, నగదు లభ్యత, భవిష్యత్తు అవసరాలను బట్టి డివిడెండ్ మొత్తంలో మార్పులు ఉండొచ్చు. గత సంవత్సరం ఒక్కో షేరుపై రూ.10 ఇచ్చిన కంపెనీ ఈసారి రూ.12 ఇస్తుందని చెప్పలేం. అదే విధంగా రూ.10 ఇచ్చిన సంస్థ ఈసారి రూ.5 మాత్రమే ఇవ్వవచ్చు లేదా డివిడెండ్ ఇవ్వకపోవచ్చు. కాబట్టి గత డివిడెండ్ చరిత్రను పరిశీలించడం ఉపయోగకరమే అయినా.. దానినే భవిష్యత్తు ఆదాయానికి హామీగా భావించకూడదు.
ఎక్కువ డివిడెండ్ అంటే మంచి షేరేనా? Is a High Dividend Always Better?
ఇది చాలామంది పెట్టుబడిదారులు(Dividends) చేసే సాధారణ పొరపాటు. ఒక కంపెనీ షేరు అధిక డివిడెండ్ ఇస్తోందని కనిపించగానే అది మంచి పెట్టుబడి అని భావించడం సరైంది కాదు. డివిడెండ్ను షేరు ధరతో పోల్చి చూసే కొలమానాన్ని సాధారణంగా ‘డివిడెండ్ ఈల్డ్’ అంటారు. ఉదాహరణకు రూ.100 ధర ఉన్న షేరు ఏడాదికి రూ.5 డివిడెండ్ ఇస్తే డివిడెండ్ ఈల్డ్ 5 శాతంగా ఉంటుంది. అదే కంపెనీ షేరు ధర రూ.50కి పడిపోయినా, డివిడెండ్ రూ.5గానే ఉంటే ఈల్డ్ 10 శాతంగా కనిపిస్తుంది. ఇక్కడే అసలు విషయం ఉంది. షేరు ధర పడిపోవడం వల్ల డివిడెండ్ ఈల్డ్ ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. కాబట్టి కేవలం అధిక డివిడెండ్ ఈల్డ్ను చూసి కంపెనీలో పెట్టుబడి పెట్టకూడదు. కంపెనీ వ్యాపారం, లాభాల నాణ్యత, నగదు ప్రవాహం, రుణభారం, భవిష్యత్తు అవకాశాలు వంటి అంశాలను కూడా పరిశీలించాలి.
డివిడెండ్.. షేరు ధర! Dividend and Share Price
డివిడెండ్ (Dividends)ప్రకటించినప్పుడు షేరు ధరపై కూడా ప్రభావం ఉండవచ్చు. డివిడెండ్ మొత్తాన్ని మినహాయించే విధంగా ఎక్స్-డివిడెండ్ తేదీ నాటికి షేరు ధరలో సర్దుబాటు కనిపించవచ్చు. అయితే మార్కెట్లో ఇతర అంశాలు కూడా ధరలను ప్రభావితం చేస్తాయి. కంపెనీ ఫలితాలు, మార్కెట్ పరిస్థితులు, వడ్డీ రేట్లు, పెట్టుబడిదారుల అంచనాలు వంటి అనేక అంశాల వల్ల షేరు ధర మారుతుంటుంది. అందుకే డివిడెండ్ అందిందంటే అంతే మొత్తంలో అదనపు సంపద ఏర్పడిందని భావించకూడదు. పెట్టుబడిదారుడి మొత్తం రాబడిని అంచనా వేయాలంటే డివిడెండ్తో పాటు షేరు ధరలో వచ్చిన మార్పునూ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
డివిడెండ్.. ఆదాయ మార్గమా? Dividend as an Income Source
డివిడెండ్(Dividends) చెల్లించే కంపెనీల్లో పెద్ద మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టిన వారికి డివిడెండ్ కొంత నగదు ప్రవాహాన్ని అందించవచ్చు. అందుకే కొందరు దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడుల కోసం డివిడెండ్ చరిత్ర ఉన్న కంపెనీలను పరిశీలిస్తారు. అయితే డివిడెండ్ను జీతంలా లేదా బ్యాంకు వడ్డీలా హామీ ఇచ్చే ఆదాయంగా భావించకూడదు. కంపెనీ లాభాలు తగ్గితే డివిడెండ్ తగ్గవచ్చు. నగదు అవసరాలు పెరిగినా చెల్లింపును తగ్గించవచ్చు. కొన్నిసార్లు పూర్తిగా నిలిపివేయవచ్చు. అందువల్ల కేవలం ప్రతి ఏడాది డివిడెండ్ వస్తుందనే ఉద్దేశంతో ఒకే కంపెనీపై అధికంగా ఆధారపడటం మంచిది కాదు. పెట్టుబడుల వైవిధ్యీకరణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ముఖ్యం.
మ్యూచువల్ ఫండ్లలోనూ? What About Mutual Funds?
డివిడెండ్ (Dividends)అనే పదం ప్రధానంగా కంపెనీల వాటాదారులకు చేసే పంపిణీకి ఉపయోగిస్తారు. మ్యూచువల్ ఫండ్ల విషయంలో పెట్టుబడిదారులకు చెల్లించే మొత్తాన్ని సాధారణంగా ‘డిస్ట్రిబ్యూషన్’ లేదా పథకం నిబంధనలకు అనుగుణంగా పంపిణీగా అర్థం చేసుకోవాలి. మ్యూచువల్ ఫండ్లో పెట్టుబడి పెట్టేటప్పుడు కేవలం పంపిణీ వస్తుందా లేదా అన్నదానికంటే పథకం పెట్టుబడి లక్ష్యం, రిస్క్, వ్యయ నిష్పత్తి, గత పనితీరు, పెట్టుబడుల స్వభావం వంటి అంశాలను పరిశీలించడం ముఖ్యం. పంపిణీ వచ్చింది కాబట్టి అదనపు లాభం వచ్చిందని మాత్రమే భావించకూడదు. పథకం యూనిట్ విలువ, పంపిణీ తర్వాత దాని ప్రభావం వంటి అంశాలను కూడా అర్థం చేసుకోవాలి.
పన్ను ప్రభావం గుర్తుంచుకోవాలి..Don’t Ignore Tax Impact
డివిడెండ్ (Dividends)ద్వారా వచ్చే ఆదాయానికి పన్ను ప్రభావం ఉండొచ్చు. భారతదేశంలో ప్రస్తుతం డివిడెండ్ ఆదాయం పెట్టుబడిదారుడి చేతిలో వర్తించే ఆదాయపు పన్ను నిబంధనల ప్రకారం పరిగణించబడుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో కంపెనీ చెల్లింపుపై మూలం వద్ద పన్ను మినహాయింపు కూడా వర్తించవచ్చు. అందువల్ల డివిడెండ్ మొత్తాన్ని పూర్తిగా చేతికి వచ్చే నికర ఆదాయంగా భావించకుండా, వర్తించే పన్ను నిబంధనలను పరిశీలించాలి. ముఖ్యంగా పెద్ద మొత్తంలో డివిడెండ్ ఆదాయం పొందేవారు తమ మొత్తం ఆదాయం, పన్ను శ్లాబ్, వర్తించే నిబంధనలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం అవసరం.
డివిడెండ్ చరిత్ర.. ఎంతవరకు ముఖ్యం? Why Dividend History Matters
ఒక కంపెనీ గత కొన్నేళ్లుగా(Dividends) క్రమం తప్పకుండా డివిడెండ్ చెల్లిస్తోందంటే అది పెట్టుబడిదారులకు ఒక సానుకూల సంకేతంగా ఉండొచ్చు. అయితే చరిత్ర మాత్రమే భవిష్యత్తుకు హామీ కాదు. డివిడెండ్ చెల్లింపు స్థిరంగా ఉండటంతో పాటు కంపెనీ లాభాలు కూడా స్థిరంగా పెరుగుతున్నాయా? నగదు ప్రవాహం బలంగా ఉందా? రుణభారం నియంత్రణలో ఉందా? వ్యాపారానికి భవిష్యత్తులో మంచి అవకాశాలున్నాయా? వంటి అంశాలను కూడా చూడాలి. ఒక కంపెనీ అప్పు చేసి లేదా ఆస్తులు విక్రయించి డివిడెండ్ చెల్లిస్తుంటే అది దీర్ఘకాలంలో ఆరోగ్యకరమైన సంకేతం కాకపోవచ్చు. కాబట్టి డివిడెండ్ మూలాన్ని కూడా అర్థం చేసుకోవాలి.
పెట్టుబడికి ముందు.. మొత్తం చిత్రాన్ని చూడాలి..Look at the Bigger Picture
షేరు ఎంపికలో డివిడెండ్(Dividends) ఒక అంశం మాత్రమే. కంపెనీ వ్యాపార నమూనా, ఆదాయం, లాభాలు, నగదు ప్రవాహం, రుణభారం, నిర్వహణ సామర్థ్యం, పరిశ్రమ పరిస్థితులు, షేరు విలువ తదితర అంశాలన్నింటినీ కలిపి చూడాలి. ఒక యువ పెట్టుబడిదారుడికి సంపదను దీర్ఘకాలంలో పెంచుకోవడం ప్రధాన లక్ష్యమైతే.. మంచి వృద్ధి అవకాశాలున్న కంపెనీ డివిడెండ్ చెల్లించకపోయినా అది తప్పనిసరిగా ప్రతికూలం కాదు. మరోవైపు క్రమమైన నగదు ప్రవాహం కోరుకునే పెట్టుబడిదారుడికి స్థిరమైన డివిడెండ్ చరిత్ర ఉన్న సంస్థలు పరిశీలనలో ఉండొచ్చు. అంటే.. డివిడెండ్ వస్తుందా? అనేది ఒక్కటే ప్రశ్న కాకూడదు. ఆ డివిడెండ్ చెల్లించే కంపెనీ భవిష్యత్తులో ఎలా ఉండబోతోంది? అనేదే అసలు ప్రశ్న.
చివరగా.. The Bottom Line
డివిడెండ్ (Dividends)అనేది కంపెనీ తన వాటాదారులతో లాభాల్లో కొంత భాగాన్ని పంచుకునే మార్గం. కంపెనీ లాభాలు ఆర్జించిన ప్రతిసారీ డివిడెండ్ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. అలాగే గతంలో మంచి డివిడెండ్ ఇచ్చిన సంస్థ భవిష్యత్తులోనూ అదే స్థాయిలో చెల్లిస్తుందనే హామీ ఉండదు. డివిడెండ్ కోసం పెట్టుబడి పెట్టే ముందు కంపెనీ ఆర్థిక ఆరోగ్యం, లాభాల స్థిరత్వం, నగదు ప్రవాహం, రుణభారం, భవిష్యత్తు వ్యాపార అవకాశాలు, షేరు విలువ, పన్ను ప్రభావం వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. రికార్డ్ డేట్, ఎక్స్-డివిడెండ్ డేట్, చెల్లింపు తేదీ వంటి వివరాలను కంపెనీ అధికారిక ప్రకటనల ద్వారా తెలుసుకోవాలి. చివరికి పెట్టుబడిదారుడికి ముఖ్యమైనది కేవలం డివిడెండ్ మొత్తం కాదు.. మొత్తం పెట్టుబడిపై లభించే రాబడి. డివిడెండ్ ఒక అదనపు ప్రయోజనంగా ఉండొచ్చు. కానీ మంచి పెట్టుబడిని నిర్ణయించేది కంపెనీ వ్యాపార నాణ్యత, భవిష్యత్తు వృద్ధి సామర్థ్యం, పెట్టుబడిదారుడి లక్ష్యాలకు అది సరిపోతుందా అనే అంశాలే.
About the Author
