దేశ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో (Rural Economy Slows Down.. ) ఆశించినంత చురుకుదనం కనిపించడం లేదు. ఆదాయం పెరగకపోవడం, పొదుపులు తగ్గిపోవడం, పెట్టుబడులకు దూరమవడం, ఉపాధి అవకాశాలపై నమ్మకం సన్నగిల్లడం వంటివి పల్లె ప్రాంతాల్లో ఆర్థిక పరిస్థితి మందగమనంలో సాగుతోందన్న సంకేతాలిస్తున్నాయి. గ్రామీణ కుటుంబాల ఆదాయ పరిస్థితి, వినియోగ ధోరణులు, పొదుపులు, రుణాలు, పెట్టుబడులు, ఉపాధిపై అభిప్రాయాలను నాబార్డ్ (NABARD) తాజాగా విడుదల చేసిన రూరల్ ఎకనమిక్ కండిషన్స్ అండ్ సెంటిమెంట్స్ సర్వే (RECSS) విశ్లేషించింది. ఈ సర్వే గ్రామీణ భారత్ ఆర్థిక ముఖచిత్రంలో పలు ఆందోళనకర అంశాలను వెలుగులోకి తెచ్చింది. అదే సమయంలో రహదారులు, విద్య, తాగునీరు వంటి మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడుతున్నాయని ప్రజలు భావించడం కొంత ఊరటనిచ్చే అంశంగా నిలిచింది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే తమ కుటుంబ ఆదాయంలో ఎలాంటి మార్పు లేదని 52.6 శాతం కుటుంబాలు వెల్లడించాయి. ఆదాయం పెరిగిందని చెప్పిన కుటుంబాల శాతం 27.7 మాత్రమే. 2024లో నాబార్డ్ ఈ సర్వేను ప్రారంభించినప్పటి నుంచి ఆదాయం పెరిగిందని చెప్పిన కుటుంబాల వాటా ఇంత తక్కువగా నమోదవడం ఇదే తొలిసారి. మరోవైపు 19.8 శాతం కుటుంబాలు తమ ఆదాయం తగ్గిపోయిందని తెలిపాయి. అంటే గ్రామీణ కుటుంబాల్లో సగానికి పైగా కుటుంబాలు ఆదాయ వృద్ధిని అనుభవించలేకపోతున్నాయి. ఆదాయం స్థిరంగా ఉండటం లేదా తగ్గడం వల్ల కొనుగోలు శక్తిపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నివేదికలోని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
పొదుపులకు బ్రేక్.. Savings Under Pressure
ఆదాయం పెరగకపోవడం(Rural Economy Slows Down.. ) ప్రభావం కుటుంబాల పొదుపులపైనా పడుతోంది. తమ పొదుపులు పెరిగాయని చెప్పిన కుటుంబాల శాతం కేవలం 17.8 మాత్రమే. నాబార్డ్ సర్వే చరిత్రలో ఇదే అత్యల్ప స్థాయి. సాధారణంగా ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని పొదుపు చేసి భవిష్యత్ అవసరాలకు వినియోగించే గ్రామీణ కుటుంబాలు ఇప్పుడు రోజువారీ ఖర్చులు, నిత్యావసరాల కోసం ఎక్కువ మొత్తాన్ని వెచ్చించాల్సి వస్తున్న పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. గ్రామీణ కుటుంబాల మొత్తం వినియోగ వ్యయంలో సగటున 54.6 శాతం ఆహారానికే వెచ్చిస్తున్నట్లు సర్వే వెల్లడించింది. ఆహారంపై ఖర్చు వాటాలో పెద్దగా మార్పు లేకపోయినా, కుటుంబ బడ్జెట్లో సగానికి పైగా నిత్యావసరాలకే వెళ్తుండటం గమనార్హం. ఆదాయం పెరగని పరిస్థితిలో ఆహారం, విద్య, వైద్యం, రవాణా, ఇతర తప్పనిసరి ఖర్చులు పెరిగితే పొదుపు చేయడానికి మిగిలే మొత్తం సహజంగానే తగ్గుతుంది. ఇదే గ్రామీణ కుటుంబాల ఆర్థిక భద్రతపై ఒత్తిడి పెంచుతోంది.
పెట్టుబడులకు వెనకడుగు.. Rural Investment Losing Momentum
వ్యవసాయం, చిన్న వ్యాపారాలు, పశుపోషణ వంటి (Rural Economy Slows Down.. )కార్యకలాపాల ద్వారా ఆదాయం పొందే కుటుంబాలకు మూలధన పెట్టుబడులు కీలకం. అయితే ఆయా రంగాల్లో కొత్తగా పెట్టుబడులు పెట్టలేకపోతున్న కుటుంబాల శాతం పెరిగినట్లు సర్వే పేర్కొంది. విత్తనాలు, పరికరాలు, పశువులు, చిన్న వ్యాపారాల విస్తరణ, వ్యవసాయ సంబంధిత మౌలిక సదుపాయాల కోసం పెట్టుబడి పెట్టకపోతే భవిష్యత్లో ఉత్పాదకత దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుత అవసరాలను తీర్చుకోవడానికే కుటుంబాలు ప్రాధాన్యం ఇస్తుండటంతో దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులకు వెసులుబాటు తగ్గుతున్నట్లు పరిస్థితి చెబుతోంది. ఇది కేవలం కుటుంబ ఆర్థిక స్థితికే పరిమితమయ్యే అంశం కాదు. గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెట్టుబడులు తగ్గితే వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, చిన్న వ్యాపారాల విస్తరణ, స్థానిక ఉపాధి అవకాశాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.
అప్పులు తగ్గినా.. అనధికార రుణాల భారం.. Informal Borrowing Remains a Burden
గత సర్వేతో పోలిస్తే కొత్తగా అప్పులు (Rural Economy Slows Down.. )పెరిగాయని చెప్పిన కుటుంబాల శాతం నాలుగు శాతం తగ్గి 28.7కు చేరింది. ఇది కొంత సానుకూల పరిణామమే అయినప్పటికీ రుణాల స్వభావం మాత్రం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. 51 శాతం కుటుంబాలు బ్యాంకులు వంటి అధికారిక ఆర్థిక సంస్థల నుంచి రుణాలు తీసుకుంటున్నాయి. అయితే 23.6 శాతం కుటుంబాలు పూర్తిగా అనధికార రుణ వనరులపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. స్నేహితులు, బంధువుల నుంచి అప్పులు తీసుకోవడం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సాధారణంగా కనిపించే ధోరణి. అయితే అనధికార రుణాలపై వడ్డీ భారం ఎక్కువగా ఉంటోంది. ఇలాంటి రుణాలపై సగటు వడ్డీ రేటు 17.77 శాతంగా నమోదైంది. ఆదాయం స్థిరంగా లేని కుటుంబాలు అధిక వడ్డీతో అప్పులు తీసుకుంటే వాటిని తిరిగి చెల్లించడం మరింత భారంగా మారుతుంది. ఫలితంగా ఒక రుణాన్ని తీర్చేందుకు మరో రుణం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ప్రభుత్వ సాయంపై ఆధారపడటం తగ్గిందా? Lower Share of Government Transfers
కుటుంబ ఆదాయంలో(Rural Economy Slows Down.. ) ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు, నగదు బదిలీల వాటా 8.11 శాతంగా నమోదైంది. జనవరి 2025లో నమోదైన 10.28 శాతం గరిష్ఠ స్థాయితో పోలిస్తే ఇది గణనీయంగా తగ్గింది. అదే సమయంలో ఎలాంటి ప్రభుత్వ బదిలీలు అందని కుటుంబాల శాతం 16.2కు పెరిగింది. ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా లభించే సబ్సిడీలు, నగదు బదిలీలు గ్రామీణ కుటుంబాల ఆదాయానికి కొంత రక్షణగా నిలుస్తుంటాయి. అయితే వాటి వాటా తగ్గుతున్న సమయంలో కుటుంబాలు తమ సొంత ఆదాయ వనరులపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. ఆదాయ వృద్ధి కూడా బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు ఇది కుటుంబ బడ్జెట్పై అదనపు ఒత్తిడిని కలిగించే అవకాశం ఉంది.
రాబోయే రోజులపై తగ్గిన ఆశలు.. Rural Sentiment Turns Cautious
రాబోయే మూడు నెలల్లో (Rural Economy Slows Down.. )తమ ఆదాయం పెరుగుతుందని భావించిన కుటుంబాల శాతం గత సర్వేలతో పోలిస్తే కనిష్ఠ స్థాయికి చేరింది. ఉద్యోగ అవకాశాల విషయంలోనూ ఇదే ధోరణి కనిపించింది. అంటే ప్రస్తుత పరిస్థితి కంటే భవిష్యత్ పరిస్థితి మెరుగ్గా ఉంటుందన్న నమ్మకం గ్రామీణ కుటుంబాల్లో తగ్గుతోంది. వర్షాభావ పరిస్థితులు, వ్యవసాయ రంగంలో అనిశ్చితి, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిణామాలు వంటి అంశాలు గ్రామీణ ప్రజల అంచనాలను ప్రభావితం చేస్తున్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. ముఖ్యంగా వ్యవసాయ ఆదాయం వాతావరణ పరిస్థితులతో ముడిపడి ఉండటంతో వర్షాలు సరిగా లేకపోతే పంట దిగుబడులు, ఆదాయంపై ప్రభావం పడుతుంది. మరోవైపు మార్కెట్ పరిస్థితులు అనుకూలంగా లేకపోతే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు ఆశించిన ధరలు లభించకపోవచ్చు. ఈ అనిశ్చితి భవిష్యత్ ఆదాయంపై కుటుంబాల్లో జాగ్రత్త ధోరణిని పెంచుతోంది.
ద్రవ్యోల్బణంపై గ్రామీణుల అంచనా.. Inflation Concerns Persist
గ్రామీణ కుటుంబాలు(Rural Economy Slows Down.. ) ప్రస్తుతం అనుభవిస్తున్న ద్రవ్యోల్బణం 4.5 శాతంగా ఉందని సర్వేలో వెల్లడైంది. రాబోయే ఏడాదిలో ఇది 5.8 శాతానికి చేరవచ్చని కుటుంబాలు అంచనా వేశాయి. అయితే అధిక శాతం కుటుంబాలు ద్రవ్యోల్బణం 5 శాతంలోపే ఉంటుందని భావిస్తున్నాయి. ద్రవ్యోల్బణం స్వల్పంగా పెరిగినా దాని ప్రభావం గ్రామీణ కుటుంబాల రోజువారీ బడ్జెట్పై ఎక్కువగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఆహారం, ఇంధనం, విద్య, వైద్యం వంటి అవసరాల ఖర్చులు పెరిగితే ఆదాయంలో మిగిలే మొత్తం తగ్గుతుంది. ఆదాయం పెరుగుదల మందగించిన సమయంలో ధరల పెరుగుదల కొనుగోలు శక్తిని మరింత బలహీనపరిచే అవకాశం ఉంది.
మౌలిక వసతులపై సానుకూలత.. Infrastructure Brings Some Relief
గ్రామీణ ఆర్థిక పరిస్థితిలో(Rural Economy Slows Down.. ) ప్రతికూల సంకేతాలు ఉన్నప్పటికీ మౌలిక సదుపాయాల విషయంలో మాత్రం ప్రజల్లో సానుకూల అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది. రహదారులు, విద్య, తాగునీరు వంటి మౌలిక వసతులు మెరుగుపడ్డాయని 76.8 శాతం కుటుంబాలు అభిప్రాయపడ్డాయి. గ్రామాల్లో రహదారుల అభివృద్ధి జరిగితే మార్కెట్లకు చేరుకోవడం, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను తరలించడం సులభమవుతుంది. తాగునీటి సదుపాయాలు మెరుగుపడితే కుటుంబాలపై అదనపు భారాలు తగ్గుతాయి. విద్యా మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి భవిష్యత్ తరాలకు మెరుగైన అవకాశాలను అందించే అంశంగా మారుతుంది. అందువల్ల మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దీర్ఘకాలంలో బలాన్నిచ్చే అంశంగా పరిగణించవచ్చు.
పల్లె ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊతం అవసరం.. Rural Economy Needs a Fresh Push
నాబార్డ్ సర్వే గ్రామీణ భారత్ (Rural Economy Slows Down.. )ఎదుర్కొంటున్న పరిస్థితిని రెండు కోణాల్లో చూపిస్తోంది. ఒకవైపు మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగవుతున్నాయి. మరోవైపు కుటుంబ ఆదాయాలు, పొదుపులు, పెట్టుబడులు, ఉపాధిపై విశ్వాసం ఆశించిన స్థాయిలో పెరగడం లేదు. ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని తగ్గించడం ఇప్పుడు కీలకం. గ్రామీణ కుటుంబాల ఆదాయం స్థిరంగా పెరగాలంటే వ్యవసాయంతో పాటు వ్యవసాయేతర ఉపాధి అవకాశాలు కూడా విస్తరించాల్సి ఉంటుంది. చిన్న వ్యాపారాలకు సులభంగా రుణాలు అందడం, రైతులకు మార్కెట్ అవకాశాలు మెరుగుపడటం, పశుపోషణ వంటి అనుబంధ రంగాలకు ప్రోత్సాహం లభించడం అవసరం. ముఖ్యంగా అధిక వడ్డీతో కూడిన అనధికార రుణాలపై ఆధారపడే పరిస్థితిని తగ్గించేందుకు అధికారిక బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ గ్రామీణ ప్రాంతాలకు మరింత చేరువ కావాలి. గ్రామీణ కుటుంబాల ఆదాయం పెరిగితేనే వినియోగం, పొదుపు, పెట్టుబడి మూడు రంగాల్లోనూ చురుకుదనం వస్తుంది. పొదుపులు పెరిగితే కుటుంబాలకు భవిష్యత్ ఆర్థిక భద్రత లభిస్తుంది. పెట్టుబడులు పెరిగితే ఉత్పాదకత, ఉపాధి అవకాశాలు మెరుగవుతాయి. వినియోగం పెరిగితే స్థానిక మార్కెట్లలో డిమాండ్ బలపడుతుంది. అందుకే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను కేవలం సంక్షేమ పథకాలతో కాకుండా స్థిరమైన ఆదాయ వనరులు, ఉపాధి, పెట్టుబడులు పెరిగేలా బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఈ సర్వే గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం గ్రామీణ భారత్ పూర్తిగా సంక్షోభంలో ఉందని చెప్పలేకపోయినా.. ఆర్థికంగా బలపడాల్సిన అవసరం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఆదాయం పెరగని కుటుంబాల సంఖ్య అధికంగా ఉండటం, పొదుపులు కనిష్ఠానికి పడిపోవడం, పెట్టుబడులకు వెనకడుగు పడటం, భవిష్యత్ ఆదాయంపై ఆశలు తగ్గడం ఇవన్నీ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మేలుకొలుపు సంకేతాలే. మౌలిక వసతుల అభివృద్ధితో పాటు గ్రామీణ కుటుంబాల చేతుల్లో ఆదాయం పెరిగేలా చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే పల్లె ఆర్థిక వ్యవస్థలో స్థిరమైన వేగం సాధ్యమవుతుంది.
About the Author
