రైలులో సుదూర ప్రయాణం చేసేవారికి రాత్రివేళ నిద్ర సౌకర్యంగా ఉండేందుకు బెడ్రోల్ ( Know the Rules About Bedrolls) ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా ఏసీ కోచ్లలో ప్రయాణించే వారికి రైల్వే శాఖ ఈ సదుపాయాన్ని అందిస్తోంది. అయితే చాలామంది ప్రయాణికులకు బెడ్రోల్ ఉచితంగా వస్తుందా? టికెట్ ధరలోనే దాని ఛార్జీ కలిసుంటుందా? ఆర్ఏసీ టికెట్ ఉన్నవారికి కూడా బెడ్రోల్ ఇస్తారా? ఇవ్వకపోతే ఏం చేయాలి? అనే విషయాలపై స్పష్టత ఉండదు. ఫలితంగా రైలులో బెడ్రోల్ అందకపోయినా చాలామంది ప్రయాణికులు సిబ్బందిని అడగకుండానే సర్దుకుపోతుంటారు. అయితే రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం ఏసీ 1, ఏసీ 2-టైర్, ఏసీ 3-టైర్ తరగతుల్లో ప్రయాణించే అర్హత ఉన్న ప్రయాణికులకు బెడ్రోల్ సదుపాయం ఉంది. ఏసీ చైర్కార్ దీనికి మినహాయింపు. బెడ్రోల్ ఛార్జీలు ప్రయాణ చార్జీలోనే కలిసిన తరగతుల్లో ప్రయాణికుడికి కిట్ అందకపోతే నిబంధనల ప్రకారం పరిహారం పొందే అవకాశం కూడా ఉంది.
బెడ్రోల్లో ఏముంటాయి? What Does the Bedroll Kit Include?
రైల్వే అందించే సాధారణ బెడ్రోల్ కిట్( Know the Rules About Bedrolls)లో రెండు బెడ్షీట్లు, ఒక ముఖ తువాలు, ఒక దుప్పటి, కవర్తో కూడిన ఒక దిండు ఉంటాయి. ప్రయాణికుడు రైలు ఎక్కిన తర్వాత కోచ్ అటెండెంట్ నుంచి ఈ కిట్ను తీసుకోవచ్చు. గమ్యస్థానానికి చేరుకునే ముందు దాన్ని తిరిగి కోచ్ అటెండెంట్కు అప్పగించాల్సి ఉంటుంది. ఏసీ ఫస్ట్ క్లాస్లో బెడ్రోల్ ఉచితంగా అందిస్తారు. ఏసీ 2-టైర్, ఏసీ 3-టైర్లలో బెడ్రోల్ ఛార్జీలు టికెట్ ధరలోనే భాగంగా ఉంటాయి. అందువల్ల ప్రత్యేకంగా మరోసారి డబ్బులు చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. కొన్ని ప్రత్యేక రైళ్లు, తరగతులకు మాత్రం వేర్వేరు నిబంధనలు ఉండొచ్చు. ఉదాహరణకు గరీబ్రథ్లో బెడ్రోల్ సదుపాయానికి ప్రత్యేక ఛార్జీలు వర్తించే నిబంధనలు ఉన్నాయి. కాబట్టి ప్రతి రైలుకూ ఒకే విధంగా ఉంటుందని భావించకూడదు.
టికెట్లోనే ఛార్జీ.. మరి కిట్ రాకపోతే? Bedroll Not Supplied? You Can Claim Refund
ఏసీ 2-టైర్, ఏసీ 3-టైర్ ప్రయాణికుడికి బెడ్రోల్ ( Know the Rules About Bedrolls)అందకపోతే ముందుగా కోచ్ అటెండెంట్ను సంప్రదించాలి. అందుబాటులో లేదని చెప్పినా, ఇతర కారణాలతో ఇవ్వకపోయినా అక్కడే విషయాన్ని పరిష్కరించుకునే ప్రయత్నం చేయాలి. సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే ప్రయాణికుడు రైల్వే సిబ్బందికి ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. రైల్వే అధికారిక రిజర్వేషన్ నిబంధనల ప్రకారం ఏసీ 2-టైర్, ఏసీ 3-టైర్ ప్రయాణికుడికి బెడ్రోల్ సరఫరా చేయకపోతే రూ.20 బెడ్రోల్ ఛార్జీని తిరిగి చెల్లించే నిబంధన ఉంది. ఇందుకోసం టికెట్ అసలు ప్రతితో పాటు టికెట్ పరిశీలకుడు (TTE) ఇచ్చే ధ్రువీకరణ అవసరమవుతుంది. గమ్యస్థానానికి చేరుకున్న తర్వాత నిర్దేశిత సమయంలోపు రిఫండ్ పొందాలి. అధికారిక నిబంధనల్లో గమ్యస్థానానికి రైలు వాస్తవంగా చేరుకున్న సమయం నుంచి 20 గంటల్లోపు రిఫండ్ పొందే విధానం పేర్కొన్నారు. ఇక్కడ మరో విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ఇది టికెట్ మొత్తం చార్జీలో రూ.20 తగ్గించుకోవడం కాదు. బెడ్రోల్ సరఫరా చేయకపోవడంతో అందులో భాగంగా వసూలైన బెడ్రోల్ ఛార్జీని తిరిగి పొందే అవకాశం. చిన్న మొత్తమే అయినా ప్రయాణికుడికి నిబంధనల ద్వారా కల్పించిన హక్కు కావడంతో దాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు.
RAC ప్రయాణికుడికీ బెడ్రోల్ హక్కే! Bedroll Facility for RAC Passengers
రైలులో RAC టికెట్ ఉన్నవారికి బెడ్రోల్ ( Know the Rules About Bedrolls)విషయంలో చాలాకాలంగా గందరగోళం ఉండేది. రెండు ప్రయాణికులు ఒకే సైడ్ లోయర్ బెర్త్ను పంచుకోవాల్సి రావడంతో వారికి బెడ్రోల్ ఇవ్వకపోవచ్చనే అభిప్రాయం కొందరిలో ఉంది. కానీ ఇప్పుడు ఆ విషయంలో రైల్వే బోర్డు స్పష్టత ఇచ్చింది. రైల్వే బోర్డు 2023 డిసెంబరు 18న అన్ని జోనల్ రైల్వేలకు జారీ చేసిన ఆదేశాల్లో ఏసీ చైర్కార్ను మినహాయించి ఏసీ తరగతుల్లో ప్రయాణించే RAC ప్రయాణికులకు కూడా పూర్తి బెడ్రోల్ కిట్ అందించాలని స్పష్టం చేసింది. బెడ్రోల్ ఛార్జీలు వారి చార్జీలోనే వసూలు చేస్తున్నందున, ఇతర ప్రయాణికులతో సమానంగా వారికి కూడా కిట్ ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశాలను కచ్చితంగా అమలు చేయాలని అన్ని జోన్లను సూచించింది. తాజాగా కూడా రైల్వే మంత్రిత్వశాఖ ఈ అంశాన్ని మరోసారి స్పష్టం చేసింది. RAC టికెట్లతో ఏసీ కోచ్లలో ప్రయాణించే వారికి పూర్తి బెడ్రోల్ కిట్లు అందించాలని అన్ని జోన్లకు సూచనలు చేసినట్లు ఆగస్టు 5, 2026న వచ్చిన నివేదికలు వెల్లడించాయి. ప్రయాణికుల నుంచి బెడ్రోల్ అందడం లేదంటూ వస్తున్న ఫిర్యాదుల నేపథ్యంలో ఈ అంశాన్ని రైల్వే మరోసారి గుర్తుచేసినట్లు సమాచారం.
చైర్కార్కు మాత్రం వర్తించదు.. AC Chair Car Is an Exception
ఇక్కడ ప్రయాణికులు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని( Know the Rules About Bedrolls) గుర్తుంచుకోవాలి. ‘ఏసీ కోచ్ అంటే బెడ్రోల్ తప్పనిసరి’ అని అన్ని తరగతులకు వర్తించేలా భావించకూడదు. రైల్వే బోర్డు ఆదేశాల్లో RAC ప్రయాణికులకు బెడ్రోల్ అందించాల్సిన తరగతుల్లో AC Chair Car మినహాయింపుగా పేర్కొన్నారు. అందువల్ల ఏసీ చైర్కార్లో ప్రయాణిస్తున్నామని చెప్పి బెడ్రోల్ కోరడం సరైనది కాదు. అలాగే కొన్ని రైళ్లు, ప్రత్యేక సర్వీసులు, తరగతులకు బెడ్రోల్ నిబంధనలు భిన్నంగా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు గరీబ్రథ్ రైళ్లలో బెడ్రోల్కు ప్రత్యేక ఛార్జీ విధించే నిబంధనలు ఉన్నాయి. అందువల్ల ప్రయాణికులు తమ రైలు, కోచ్, తరగతికి వర్తించే నిబంధనలను ఒకసారి పరిశీలించడం మంచిది.
ముందుగా అటెండెంట్ను సంప్రదించాలి.. First Approach the Coach Attendant
రైలులో బెడ్రోల్ ( Know the Rules About Bedrolls)అందకపోతే వెంటనే గొడవకు దిగాల్సిన అవసరం లేదు. మొదట కోచ్ అటెండెంట్ను సంప్రదించి మీ బెర్త్ నంబర్, టికెట్ వివరాలు చెప్పి బెడ్రోల్ కోరాలి. సాధారణంగా ప్రయాణికుల బెర్త్లకు అనుగుణంగా బెడ్రోల్ కిట్లను సిబ్బంది అందిస్తారు. అటెండెంట్ స్పందించకపోయినా, బెడ్రోల్ లేదని చెప్పినా ప్రయాణికుడు అక్కడితో ఆగిపోవాల్సిన అవసరం లేదు. రైల్వే ఫిర్యాదు వ్యవస్థను ఉపయోగించవచ్చు. రైల్మదద్లో రైలులో జరుగుతున్న సమస్యపై ఫిర్యాదు నమోదు చేసే అవకాశం ఉంది. ఫిర్యాదు సమయంలో రైలు నంబరు, PNR, కోచ్, బెర్త్ నంబరు వంటి వివరాలు నమోదు చేసి సమస్యను తెలియజేయవచ్చు. ఫిర్యాదు నమోదు చేసిన తర్వాత దాని వివరాలను భద్రపరచుకోవడం మంచిది. తదుపరి రిఫండ్ అవసరమైతే TTE నుంచి అవసరమైన ధ్రువీకరణ తీసుకోవడం ప్రయోజనకరం.
రూ.20 రిఫండ్ ఎలా? How to Get the Refund
బెడ్రోల్ ( Know the Rules About Bedrolls)అందలేదని నిర్ధారించిన తర్వాత రిఫండ్ ప్రక్రియకు అవసరమైన ధ్రువీకరణను TTE నుంచి పొందాలి. అధికారిక నిబంధనల ప్రకారం TTE జారీ చేసే సర్టిఫికెట్, అసలు టికెట్ను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. గమ్యస్థాన స్టేషన్లో నిర్దేశిత గడువులోపు ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలి. బెడ్రోల్ ఛార్జీగా వసూలైన రూ.20ను తిరిగి పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ప్రయాణికులు ఒక విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. బెడ్రోల్ అందలేదని కేవలం మౌఖికంగా చెప్పడం సరిపోదు. రిఫండ్ కోరుతున్నప్పుడు రైల్వే నిర్దేశించిన ధ్రువీకరణ, టికెట్ వంటి ఆధారాలు అవసరమవుతాయి. అందుకే ప్రయాణంలోనే సమస్యను సంబంధిత సిబ్బంది దృష్టికి తీసుకెళ్లడం మంచిది.
RAC అంటే బెడ్రోల్ లేదని కాదు.. RAC Does Not Mean No Bedroll
RAC ప్రయాణికులకు పూర్తి బెర్త్ ( Know the Rules About Bedrolls)కేటాయింపు ఉండకపోవచ్చు. కానీ అందువల్ల ఏసీ కోచ్లో లభించే ఇతర ప్రయాణికుల సౌకర్యాలను పూర్తిగా నిరాకరించవచ్చని అర్థం కాదు. బెడ్రోల్ విషయంలో రైల్వే బోర్డు స్పష్టంగా ఆదేశాలు జారీ చేసింది. బెడ్రోల్ ఛార్జీలు RAC ప్రయాణికుడి నుంచి కూడా వసూలవుతున్నందున, ఏసీ చైర్కార్ను మినహాయించి సంబంధిత ఏసీ తరగతుల్లో పూర్తి కిట్ అందించాలని పేర్కొంది. దీంతో రాత్రి ప్రయాణంలో RAC ప్రయాణికుడికి కొంతైనా సౌకర్యం లభిస్తుంది. ఒకే బెర్త్ను ఇద్దరు పంచుకోవాల్సి వచ్చినా, దుప్పటి, బెడ్షీట్లు, దిండు, తువాలు వంటి బెడ్రోల్ సదుపాయాన్ని నిరాకరించడానికి అది కారణం కాదని రైల్వే ఆదేశాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
ప్రయాణికులు తెలుసుకోవాల్సిన విషయం.. Know Your Passenger Rights
రైలు టికెట్ బుక్ ( Know the Rules About Bedrolls)చేసుకునేటప్పుడు కేవలం రైలు సమయం, కోచ్, బెర్త్ నంబర్ మాత్రమే చూసి ఆగిపోకుండా అందులో లభించే సదుపాయాల గురించి కూడా తెలుసుకోవడం అవసరం. ముఖ్యంగా ఏసీ 2-టైర్, ఏసీ 3-టైర్లో సుదూర ప్రయాణం చేసే వారికి బెడ్రోల్ సాధారణ ప్రయాణ సదుపాయాల్లో ఒకటి. అది అందకపోతే సంబంధిత సిబ్బందిని సంప్రదించి సమస్యను పరిష్కరించుకోవచ్చు. రైల్వే అధికారిక నిబంధనలు బెడ్రోల్ సరఫరా చేయని సందర్భంలో రూ.20 రిఫండ్కు అవకాశం కల్పిస్తున్నాయి. అలాగే RAC ప్రయాణికులకు కూడా ఏసీ చైర్కార్ను మినహాయించి పూర్తి బెడ్రోల్ కిట్ అందించాలన్న రైల్వే బోర్డు ఆదేశాలు అమల్లో ఉన్నాయి. అందువల్ల ఇకపై రైలులో ఏసీ కోచ్లో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు బెడ్రోల్ అందకపోతే మౌనంగా సర్దుకుపోవాల్సిన అవసరం లేదు. ముందుగా కోచ్ అటెండెంట్ను సంప్రదించాలి. సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే రైల్వే ఫిర్యాదు వ్యవస్థను ఉపయోగించాలి. అవసరమైన ధ్రువీకరణ తీసుకుని నిబంధనల ప్రకారం రిఫండ్ పొందాలి. ముఖ్యంగా ‘RAC టికెట్ కాబట్టి బెడ్రోల్ ఇవ్వరు’ అనేది సరైన వాదన కాదు. ఏసీ చైర్కార్ను మినహాయించి సంబంధిత ఏసీ తరగతుల్లో RAC ప్రయాణికులకు కూడా పూర్తి బెడ్రోల్ కిట్ అందించాల్సిందే.
About the Author
