2026-27 మదింపు సంవత్సరానికి సంబంధించి ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు (ఐటీఆర్) దాఖలు చేసే గడువు ముగిసింది. సాధారణ వేతన జీవులు, ఆడిటింగ్ అవసరం లేని పన్ను చెల్లింపుదారులు జులై 31లోగా తమ రిటర్నులు సమర్పించారు. ఆదాయపు పన్ను శాఖ గణాంకాల ప్రకారం ఇప్పటికే 5.9 కోట్లకు పైగా రిటర్నులు దాఖలయ్యాయి. అయితే గడువు ముగిసిన తర్వాత చాలా మందిలో ఒకే సందేహం మొదలైంది. “రిటర్ను దాఖలు చేశాను.. కానీ కొన్ని తప్పులు చేశాను. ఇప్పుడు సరిదిద్దుకోవచ్చా?”, “అసలు రిటర్నే వేయలేదు.. ఇక ఏమవుతుంది?” అనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి. వాస్తవానికి ఆదాయపు పన్ను చట్టంలో ఈ రెండు పరిస్థితులకు స్పష్టమైన పరిష్కారాలు ఉన్నాయి. రిటర్నులో పొరపాట్లు జరిగినా, కొన్ని ఆదాయ వనరులు మర్చిపోయినా, అర్హత ఉన్న మినహాయింపులు క్లెయిం చేయకపోయినా సవరించుకునే (Errors in Your ITR?) వెసులుబాటు ఉంది. అలాగే గడువులోపు రిటర్ను దాఖలు చేయని వారికి కూడా మరో అవకాశం కల్పించారు. అయితే ఈ అవకాశాలను ఎలా వినియోగించుకోవాలి? ఏ గడువులోపు చర్యలు తీసుకోవాలి? రీఫండ్ ఆలస్యం కాకుండా ఉండాలంటే ఏ జాగ్రత్తలు అవసరం? ఐటీ శాఖ నోటీసులు రాకుండా ఎలా వ్యవహరించాలి? వంటి అంశాలను తెలుసుకోవడం ప్రతి పన్ను చెల్లింపుదారుడికి అవసరం.
రిటర్నులో తప్పు జరిగిందా? Revised Return Option
రిటర్ను దాఖలు (Errors in Your ITR?)చేసిన తర్వాత చాలా మంది తమ వివరాలను మరోసారి పరిశీలించినప్పుడు చిన్నచిన్న పొరపాట్లు గుర్తిస్తుంటారు. కొన్నిసార్లు బ్యాంకు వడ్డీ ఆదాయాన్ని నమోదు చేయడం మర్చిపోతారు. మరికొందరు పెట్టుబడులపై అర్హత ఉన్న పన్ను మినహాయింపులను క్లెయిం చేయకుండా వదిలేస్తారు. ఇంకొందరు తప్పుగా ఐటీఆర్ ఫారం ఎంచుకుంటారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 139(5) ప్రకారం ‘రివైజ్డ్ రిటర్న్’ దాఖలు చేసుకునే అవకాశం ఉంది. 2026-27 మదింపు సంవత్సరానికి సంబంధించి ఈ సవరించిన రిటర్నులను 2026 డిసెంబరు 31 వరకు లేదా ఐటీ శాఖ అసెస్మెంట్ పూర్తయ్యేలోపు—ఏది ముందుగా జరిగితే అప్పటివరకు—దాఖలు చేయవచ్చు. రివైజ్డ్ రిటర్న్ దాఖలు చేసిన తర్వాత పాత రిటర్ను ఆటోమేటిక్గా రద్దై కొత్తదే అమల్లోకి వస్తుంది. అంతేకాకుండా గడువులోపు అవసరమైతే ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు కూడా రివైజ్డ్ రిటర్ను సమర్పించుకునే వెసులుబాటు ఉంది.
రిటర్ను వేయలేదా? Belated Return Facility
జులై 31లోగా అసలు రిటర్ను దాఖలు(Errors in Your ITR?) చేయని వారు కూడా నిరాశ చెందాల్సిన అవసరం లేదు. వారికి ‘బిలేటెడ్ రిటర్న్’ దాఖలు చేసుకునే అవకాశం కల్పించారు. దీనిని కూడా 2026 డిసెంబరు 31లోపు సమర్పించాలి. అయితే గడువు దాటిన తర్వాత రిటర్ను దాఖలు చేస్తున్నందున కొన్ని ఆర్థిక భారం తప్పదు. సెక్షన్ 234ఎఫ్ ప్రకారం ఆలస్య రుసుము (Late Fee) చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ పన్ను బకాయి ఉంటే దానిపై వడ్డీ కూడా చెల్లించాల్సి వస్తుంది. అందువల్ల వీలైనంత త్వరగా బిలేటెడ్ రిటర్ను దాఖలు చేయడం మంచిది.
డిసెంబరు 31 తర్వాత ఏం చేయాలి? Updated Return
డిసెంబరు 31 గడువు కూడా దాటిపోయిన (Errors in Your ITR?)తర్వాత సాధారణ రిటర్ను లేదా రివైజ్డ్ రిటర్ను దాఖలు చేసే అవకాశం ఉండదు. అలాంటి పరిస్థితిలో సెక్షన్ 139(8A) కింద ‘అప్డేటెడ్ రిటర్న్’ మాత్రమే సమర్పించవచ్చు. అయితే ఈ సదుపాయం పరిమిత ప్రయోజనాలకే వర్తిస్తుంది. అదనపు ఆదాయాన్ని వెల్లడించేందుకు మాత్రమే దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. కొత్తగా పన్ను మినహాయింపులు క్లెయిం చేయడం, ఇప్పటికే వచ్చిన రీఫండ్ను పెంచుకోవడం లేదా అదనపు రీఫండ్ కోరడం వీలుకాదు.
ఏఐ నిఘా పెరిగింది.. AI-Based Tax Monitoring
గతంతో పోలిస్తే ప్రస్తుతం ఆదాయపు పన్ను శాఖ అత్యాధునిక కృత్రిమ మేధ (AI) ఆధారిత (Errors in Your ITR?)డేటా విశ్లేషణ వ్యవస్థలను వినియోగిస్తోంది. ఫలితంగా రిటర్నులో చిన్నపాటి వ్యత్యాసాలు కూడా సులభంగా గుర్తించే సామర్థ్యం శాఖకు లభించింది. మీరు సమర్పించిన ఐటీఆర్లోని వివరాలను వార్షిక సమాచార నివేదిక (AIS), ట్యాక్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ సమ్మరీ (TIS), ఫారం-26ఏఎస్, బ్యాంకులు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, షేర్ బ్రోకర్లు, ఇతర ఆర్థిక సంస్థలు సమర్పించిన సమాచారంతో ఆటోమేటిక్గా పోల్చి చూస్తున్నారు. అందులో ఏదైనా తేడా కనిపిస్తే నోటీసులు వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా భారీ రీఫండ్ క్లెయిం చేసిన రిటర్నులను శాఖ మరింత నిశితంగా పరిశీలిస్తోంది.
చిన్న పొరపాటు… పెద్ద సమస్య.. Common Mistakes to Avoid
చాలామంది పొదుపు ఖాతాపై వచ్చిన వడ్డీని(Errors in Your ITR?) లేదా ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ వడ్డీని చిన్న మొత్తమని భావించి ప్రకటించరు. కొందరు డివిడెండ్ ఆదాయం, ఆన్లైన్ గేమింగ్ ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం వంటి వాటిని కూడా విస్మరిస్తారు. ఇక పెద్ద మొత్తంలో క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులు చెల్లించడం, ఖరీదైన స్థిరాస్తులు కొనుగోలు చేయడం, భారీ నగదు లావాదేవీలు జరపడం వంటి వివరాలు స్టేట్మెంట్ ఆఫ్ ఫైనాన్షియల్ ట్రాన్సాక్షన్స్ (SFT) ద్వారా నేరుగా ఆదాయపు పన్ను శాఖకు చేరుతున్నాయి. మీ ఆదాయానికి, ఖర్చులకు మధ్య అసాధారణ వ్యత్యాసం కనిపిస్తే వివరణ కోరే అవకాశం ఉంటుంది.
రీఫండ్ ఎప్పుడు వస్తుంది? When Will Refund Be Credited?
పన్ను చెల్లింపుదారులు ఎక్కువ మొత్తంలో పన్ను చెల్లించినప్పుడు రీఫండ్కు(Errors in Your ITR?) అర్హులు అవుతారు. అయితే రీఫండ్ రావాలంటే ముందుగా ఐటీఆర్ను ఇ-వెరిఫై చేయడం తప్పనిసరి. ఇ-వెరిఫికేషన్ పూర్తైన తర్వాతే ప్రాసెసింగ్ ప్రారంభమవుతుంది. సాధారణంగా వేతన ఆదాయం మాత్రమే ఉండి, ఫారం-16, ఏఐఎస్, ఫారం-26ఏఎస్లోని వివరాలు పూర్తిగా సరిపోతే నాలుగు నుంచి ఐదు వారాల్లో రీఫండ్ బ్యాంకు ఖాతాలో జమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే మూలధన లాభాలు, వ్యాపార ఆదాయం, విదేశీ ఆస్తులు, విదేశీ ఆదాయం వంటి అంశాలు ఉన్న రిటర్నులకు ప్రాసెసింగ్ కొంత ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు.
రీఫండ్ ఆలస్యం కావడానికి కారణాలివే.. Reasons for Refund Delay
రీఫండ్ ఆలస్యమవడానికి అనేక కారణాలు (Errors in Your ITR?)ఉండొచ్చు. చాలామంది ఐటీఆర్ దాఖలు చేసిన తర్వాత ఇ-వెరిఫికేషన్ చేయడం మర్చిపోతారు. కొందరు బ్యాంకు ఖాతాను ముందుగానే ప్రీ-వెరిఫై చేయరు. మరికొందరి ఐటీఆర్లోని వివరాలు ఏఐఎస్, ఫారం-26ఏఎస్తో సరిపోవు. కొన్నిసార్లు బ్యాంకు ఖాతా సంఖ్య, ఐఎఫ్ఎస్సీ కోడ్ వంటి వివరాల్లో పొరపాట్లు కూడా రీఫండ్ ఆలస్యానికి కారణమవుతాయి. అలాగే గత సంవత్సరాల పన్ను బకాయిలు ఉంటే ప్రస్తుత రీఫండ్ను వాటికి సర్దుబాటు చేసే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల రీఫండ్ కోసం ఎదురు చూస్తున్నవారు ముందుగా ఈ అంశాలను పరిశీలించుకోవడం మంచిది.
తప్పుడు క్లెయిమ్లు ప్రమాదమే.. Avoid False Claims
రీఫండ్ను పెంచుకోవాలనే ఉద్దేశంతో కొందరు అర్హత లేని మినహాయింపులు క్లెయిం (Errors in Your ITR?)చేస్తుంటారు. నకిలీ ఇంటి అద్దె రశీదులు సమర్పించడం, గుర్తింపు లేని సంస్థలకు విరాళాలు ఇచ్చినట్లు చూపించడం, తప్పుడు సెక్షన్ 80జీ క్లెయిమ్లు చేయడం వంటి చర్యలను ఐటీ శాఖ ఏఐ వ్యవస్థలు సులభంగా గుర్తిస్తున్నాయి. ఇలాంటి సందర్భాల్లో పన్ను శాఖ ఆధారాలు కోరుతూ నోటీసులు జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. సరైన పత్రాలు చూపించలేకపోతే అదనపు పన్నుతో పాటు జరిమానాలు కూడా విధించే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల ప్రతి మినహాయింపుకు సంబంధించిన ఆధారాలను భద్రంగా ఉంచుకోవడం అవసరం.
తప్పుడు ఐటీఆర్ ఫారం కూడా సమస్యే.. Choose the Correct ITR Form
కొన్ని సందర్భాల్లో ఆదాయానికి సరిపోని ఐటీఆర్ (Errors in Your ITR?)ఫారాన్ని ఎంచుకుని రిటర్ను దాఖలు చేస్తుంటారు. అలాంటి రిటర్నులను ‘డిఫెక్టివ్ రిటర్న్’గా పరిగణించే అవకాశం ఉంది. పన్ను శాఖ నుంచి ఏదైనా నోటీసు వస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే ఐటీ పోర్టల్లోని ‘ఈ-ప్రొసీడింగ్స్’ విభాగం ద్వారా గడువులోపు స్పందించాలి. ఆలస్యం చేస్తే సమస్యలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
సమయానికి సవరిస్తే సమస్యలే ఉండవు.. Timely Correction Is the Best Solution
ఐటీఆర్లో తప్పులు (Errors in Your ITR?)జరగడం అసాధారణం కాదు. కానీ ఆ తప్పులను సరిదిద్దకుండా వదిలేయడం మాత్రం భవిష్యత్తులో ఇబ్బందులకు దారి తీస్తుంది. అందుకే రిటర్ను దాఖలు చేసిన తర్వాత మరోసారి అన్ని వివరాలను పరిశీలించడం అలవాటు చేసుకోవాలి. పొరపాట్లు కనిపిస్తే వెంటనే రివైజ్డ్ రిటర్ను దాఖలు చేయాలి. నేటి డిజిటల్ యుగంలో ఆదాయపు పన్ను శాఖ వద్ద దాదాపు ప్రతి ఆర్థిక లావాదేవీకి సంబంధించిన సమాచారం అందుబాటులో ఉంటుంది. కాబట్టి పూర్తి, సరైన సమాచారం ఆధారంగానే ఐటీఆర్ను దాఖలు చేయడం ఉత్తమ మార్గం. రిటర్ను సమర్పించడం మాత్రమే కాకుండా, ఇ-వెరిఫికేషన్, బ్యాంకు ఖాతా ధ్రువీకరణ, రీఫండ్ స్థితి పరిశీలన, అవసరమైతే రివైజ్డ్ రిటర్ను దాఖలు చేయడం వంటి చర్యలను కూడా సమయానికి పూర్తి చేస్తే పన్ను చెల్లింపుదారులు అనవసర నోటీసులు, జరిమానాలు, రీఫండ్ జాప్యాల నుంచి సులభంగా బయటపడగలరు.
About the Author
