హైద‌రాబాద్ః పండగ సీజన్ వస్తే చాలు వేతన జీవుల ఖాతాల్లోకి చేరే అదనపు మొత్తం మోములో కొత్త వెలుగులు నింపుతుంది. దీపావళి వేళ కంపెనీలు అందించే బోనస్ సొమ్ము చేతికి అందగానే చాలామందిలో ఎన్నో ఆలోచనలు మెదులుతాయి. కొత్త బైక్ లేదా కారు కొనాలని, కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు లేదా టీవీ వంటి గృహోపకరణాలు ఇంటికి తేవాలని కొందరు అనుకుంటారు. పిల్లలతో కలిసి దూర ప్రాంతాలకు విహారయాత్రలకు (holiday trips) వెళ్లాలని కొందరు ప్లాన్ చేస్తారు. ఇంకొందరు మాత్రం ఈ పైసలను ఎక్కడైనా మంచి రాబడి వచ్చే మార్గాల్లో మదుపు చేయాలని ఆలోచిస్తారు. బోనస్ అనేది కష్టపడి పనిచేస్తే ఏడాదికి ఒక్కసారి వచ్చే ప్రత్యేకమైన అదనపు రాబడి. దీన్ని ఎలాంటి ముందస్తు ప్రణాళిక లేకుండా క్షణాల్లో ఖర్చు చేస్తే పండగ సంబరం ముగియగానే చేతులు ఖాళీ అయిపోతాయి. అదే కాస్త తెలివిగా వ్యవహరిస్తే పండగ సంతోషాన్ని ఆస్వాదిస్తూనే భవిష్యత్తుకు బలమైన ఆర్థిక భరోసా (financial security) నిర్మించుకోవచ్చు.
ఖాతాలో పడగానే ఆగం కావద్దు.. 30 రోజుల నియమం పాటించండి (Cooling Off Period)
చాలామంది ఉద్యోగులు చేసే పెద్ద పొరపాటు ఏమిటంటే.. బోనస్ మొత్తం బ్యాంక్ అకౌంట్లో పడగానే విచ్చలవిడిగా షాపింగ్ చేయడం. మార్కెట్లో పండగ వేళ కనిపించే ఆకర్షణీయమైన ప్రకటనలు, నో-కాస్ట్ ఈఎంఐ ఆఫర్లు, భారీ డిస్కౌంట్లు మనల్ని బాగా ఊరిస్తాయి. అవసరం లేని వస్తువులను కూడా చౌకగా వస్తున్నాయి కదా అని కొనే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే బోనస్ సొమ్ము అందగానే కనీసం ఒక నెల రోజుల పాటు ఆ మొత్తాన్ని కదల్చకుండా పక్కన పెట్టే ప్రయత్నం చేయాలి. ఈ వ్యవధిలో ఆలోచనలు కుదుటపడతాయి. కుటుంబ అవసరాలు ఏంటి, నిజమైన ప్రాధాన్యాలు ఏమిటనే దానిపై స్పష్టత వస్తుంది. అంతవరకు ఆ సొమ్ముపై కూడా కొంత రాబడి రావాలంటే బ్యాంకుల్లోని స్వీప్ ఇన్ డిపాజిట్ (sweep in deposit) సదుపాయాన్ని లేదా లిక్విడ్ మ్యూచువల్ ఫండ్లను (liquid mutual funds) పరిశీలించవచ్చు. దీనివల్ల మన చేతిలోని నగదు సురక్షితంగా ఉంటూనే అవసరమైనప్పుడు వెంటనే వాడుకునే సౌలభ్యం లభిస్తుంది.
అధిక వడ్డీ గుదిబండలను వదిలించుకోండి (Clear High Interest Debts)
మన ఆర్థిక పురోగతిని దెబ్బతీసే ప్రధాన శత్రువు అప్పు. అందులోనూ అధిక వడ్డీ ఉండే బాకీలు సంపాదనను నిశ్శబ్దంగా మింగేస్తాయి. క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలు (credit card dues), యాప్స్ ద్వారా తీసుకునే వ్యక్తిగత రుణాలు (personal loans) వంటి వాటిపై బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు ఏడాదికి 24 శాతం నుంచి 42 శాతం వరకు భారీ వడ్డీని వసూలు చేస్తాయి. బయట మార్కెట్లో మనం ఎంత గొప్ప ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ చేసినా సరే ఇంత పెద్ద మొత్తంలో స్థిరమైన వార్షిక రాబడి అందుకోవడం దాదాపు అసాధ్యం. ఉదాహరణకు క్రెడిట్ కార్డుపై ఏటా 36 శాతం వడ్డీ కడుతూ, చేతిలోని బోనస్ మొత్తాన్ని 12 శాతం రాబడి ఇచ్చే ఫండ్లలో పెడితే నికరంగా మనకు నష్టమే మిగులుతుంది. అందుకే బోనస్ రాగానే మొదటి ప్రాధాన్యంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న అధిక వడ్డీ రుణాలను పూర్తిగా తీర్చివేయాలి. దీనివల్ల ప్రతి నెలా జీతం నుంచి వెళ్లే ఈఎంఐ భారం తగ్గి, కుటుంబానికి ఊరట లభిస్తుంది.
సంక్షోభ సమయాలకు అత్యవసర నిధి.. కుటుంబ రక్షణకు బీమా (Emergency Fund And Insurance)
జీవితంలో ఊహించని సవాళ్లు ఎప్పుడు ఎలా ఎదురవుతాయో ఎవరూ చెప్పలేరు. అనుకోకుండా ఉద్యోగం కోల్పోవడం, కుటుంబంలో ఎవరికైనా అనారోగ్యం రావడం లేదా అత్యవసర ఖర్చులు ముంచుకురావడం సర్వసాధారణం. అలాంటి కష్టకాలంలో ఇతరుల వద్ద చేతులు చాపకుండా ఉండాలంటే అత్యవసర నిధి (emergency fund) తప్పనిసరి. సాధారణంగా ప్రతి ఉద్యోగి తన కుటుంబానికి నెలకు అయ్యే నిత్యావసర ఖర్చులు, అద్దె, ఈఎంఐల మొత్తాన్ని లెక్కించాలి. కనీసం ఆరు నెలల జీవన వ్యయానికి సరిపడా నగదును అత్యవసర నిధిగా అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి. ప్రైవేట్ రంగంలో ఉద్యోగ అభద్రత ఎక్కువగా ఉన్నవారు 9 నుంచి 12 నెలల ఖర్చుల దాకా నిల్వ ఉంచడం మంచిది. ఉదాహరణకు నెలకు అన్ని ఖర్చులకు కలిపి రూ.40,000 అవసరమైతే, ఆరు నెలల నిమిత్తం సుమారు రూ.2.40 లక్షలు సిద్ధంగా ఉండాలి.
దీంతోపాటు ఆరోగ్య బీమా (health insurance), జీవిత బీమా రక్షణపై దృష్టి సారించాలి. చాలామంది ఉద్యోగులు తాము పనిచేసే కంపెనీ అందించే గ్రూప్ పాలసీపైనే పూర్తిగా ఆధారపడుతుంటారు. ఉద్యోగం మారినప్పుడు లేదా సంస్థ నుంచి వైదొలగినప్పుడు ఆ బీమా కవరేజీ ఉండదు. అందుకే కుటుంబ సభ్యులందరికీ వర్తించేలా సొంతంగా ఒక సమగ్ర ఫ్యామిలీ ఫ్లోటర్ హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ తీసుకోవడం ఉత్తమం. కుటుంబ పోషణ ప్రధానంగా మన సంపాదనపైనే ఆధారపడి ఉంటే, వార్షికాదాయానికి కనీసం 15 నుంచి 20 రెట్ల మొత్తానికి సరిపడా ప్యూర్ టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్ (term insurance) పాలసీని ఎంచుకోవాలి.
మార్కెట్లో మదుపు.. క్రమబద్ధమైన పెట్టుబడుల వ్యూహం (Systematic Transfer Plan)
రుణాలు తీరిపోయి, ఎమర్జెన్సీ ఫండ్ సిద్ధంగా ఉన్న తర్వాత చేతిలో మిగిలిన మిగులు నిధులను సంపద సృష్టి వైపు మళ్లించాలి. దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాల కోసం ఈక్విటీ మార్కెట్లను (equity markets) ఆశ్రయించడం మేలైన నిర్ణయం. మార్కెట్ గరిష్ట స్థాయిల్లో ఉన్నప్పుడు చేతిలోని బోనస్ మొత్తాన్ని ఒకేసారి షేర్లలో లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్లలో లంప్‌సమ్‌గా (lump sum investment) ఇన్వెస్ట్ చేయడం కాస్త రిస్కుతో కూడుకున్న పని. మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల ప్రభావాన్ని తట్టుకోవడానికి క్రమానుగత బదిలీ విధానం అద్భుతంగా పనిచేస్తుంది. దీనినే ఎస్‌టీపీ (systematic transfer plan) అంటారు.
ఉదాహరణకు మీ వద్ద రూ.1.20 లక్షల మిగులు సొమ్ము ఉంటే, ఆ మొత్తాన్ని ముందుగా తక్కువ రిస్క్ ఉండే లిక్విడ్ ఫండ్ లేదా అల్ట్రా షార్ట్ డ్యూరేషన్ ఫండ్‌లో డిపాజిట్ చేయాలి. అక్కడి నుంచి ప్రతి నెలా రూ.10,000 చొప్పున ఏడాది పాటు క్రమపద్ధతిలో డైవర్సిఫైడ్ ఈక్విటీ ఫండ్‌లోకి బదిలీ అయ్యేలా సెట్ చేసుకోవచ్చు. దీనివల్ల మార్కెట్ పతనమైన సమయాల్లో ఎక్కువ యూనిట్లు, పెరిగినప్పుడు తక్కువ యూనిట్లు లభించి కొనుగోలు సగటు ప్రయోజనం (rupee cost averaging) దక్కుతుంది.
పండగ సంబరాలు.. వ్యక్తిగత నైపుణ్యాల పెంపు (Self Upgradation)
డబ్బు సంపాదన అనేది కేవలం బ్యాంకు నిల్వలు పెంచుకోవడానికే కాదు.. జీవితాన్ని ఆనందంగా గడపడానికి కూడా. బోనస్ సొమ్ము మొత్తాన్ని పొదుపుకే కేటాయించి పండగ సరదాలను త్యాగం చేయాల్సిన అవసరం లేదు. వచ్చిన మొత్తంలో ఒక 15 నుంచి 20 శాతం వరకు కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి సరదాగా విందులు చేసుకోవడానికి, పండగ బట్టలు కొనడానికి, చిన్నపాటి విహారయాత్రలకు కేటాయించవచ్చు.
సంపాదన పెరగాలంటే వ్యక్తిగత సామర్థ్యం పెరగడం అత్యంత ముఖ్యం. అందుకే బోనస్‌లో కొంత భాగాన్ని సొంత ఎదుగుదల కోసం ఖర్చు చేయాలి. ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో మారుతున్న టెక్నాలజీకి అనుగుణంగా కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవడానికి, వృత్తిపరమైన గుర్తింపు తెచ్చే సరికొత్త సర్టిఫికేషన్ కోర్సులు (professional certifications) చేయడానికి ఈ సొమ్మును వెచ్చించవచ్చు. మనపై మనం చేసుకునే ఈ తరహా పెట్టుబడి భవిష్యత్తులో ఉద్యోగ ఉన్నతికి, రెట్టింపు ఆదాయ అవకాశాలకు బాటలు వేస్తుంది.
లక్ష రూపాయల బోనస్ వస్తే కేటాయింపులు ఎలా ఉండాలి? (Sample Allocation Model)
ఉదాహరణకు ఒక ఉద్యోగికి చేతికి రూ.1,00,000 బోనస్ అందిందనుకుందాం. దీన్ని ఆదర్శవంతంగా ఎలా విభజించవచ్చో చూద్దాం:
అప్పుల చెల్లింపు (Debt Clearance): క్రెడిట్ కార్డు బాకీలు లేదా స్వల్పకాలిక అప్పుల కోసం రూ.35,000 నుంచి రూ.40,000 కేటాయించవచ్చు.
ఎమర్జెన్సీ ఫండ్ & బీమా (Safety Net): ఆకస్మిక అవసరాల కోసం ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్ లేదా లిక్విడ్ ఫండ్ రూపంలో దాచుకోవడానికి రూ.25,000 ఉంచవచ్చు.
దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు (Wealth Creation): మ్యూచువల్ ఫండ్ ఎస్‌టీపీ లేదా బంగారం వంటి మార్గాల్లో భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం రూ.20,000 మదుపు చేయవచ్చు.
నైపుణ్యాల అభివృద్ధి (Skill Development): కెరీర్ పురోగతినిచ్చే ప్రత్యేక కోర్సుల కోసం రూ.10,000 వెచ్చించవచ్చు.
పండగ వేడుకలు (Festival Celebrations): కుటుంబ సభ్యులకు బహుమతులు, వేడుకల కోసం మిగిలిన రూ.10,000 హ్యాపీగా ఖర్చు చేయవచ్చు.
ఇది కేవలం ఒక సాధారణ ఆలోచన కోసం రూపొందించిన నమూనా మాత్రమే. ప్రతి వ్యక్తి ఆదాయం, వారి కుటుంబ అవసరాలు, ప్రస్తుతం ఉన్న అప్పుల స్థాయిని బట్టి ఈ కేటాయింపులను మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది. బోనస్ అనేది కష్టానికి దక్కిన ప్రతిఫలం. తాత్కాలిక మోజులకు పోయి చేతులారా దాన్ని వృథా చేసుకోకుండా, తెలివైన వ్యూహాలతో వాడుకుంటే పండగ పూట వచ్చిన ఆనందం జీవితాంతం నిలిచి ఉంటుంది.
About the Author
