హైద‌రాబాద్ః భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో పెట్టుబడుల ప్రవాహం కొనసాగుతోంది. రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి భారీ సంస్థాగత మదుపర్ల వరకు ప్రతి ఒక్కరూ ట్రేడింగ్‌లో చురుగ్గా పాల్గొంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో దేశంలోనే అతిపెద్ద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అయిన నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (National Stock Exchange – NSE) ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి రెండో త్రైమాసికంలో అదిరిపోయే ఆర్థిక ఫలితాలను వెల్లడించింది. సెప్టెంబరుతో ముగిసిన త్రైమాసికంలో సంస్థ ఏకీకృత నికర లాభం భారీగా పెరిగి రూ.2,578 కోట్లకు చేరింది. క్రితం ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే ఇది ఏకంగా ఇరవై మూడు శాతం వృద్ధిని నమోదు చేయడం విశేషం. ఖర్చులు భారీగా తగ్గడం, ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ పెరగడం ఎక్స్ఛేంజ్ లాభాల జోరుకు ప్రధాన కారణాలుగా నిలిచాయి.
లాభాల్లో 23 శాతం జంప్.. ఆదాయంలోనూ దూకుడు
గత ఆర్థిక సంవత్సరం (2025-26) రెండో త్రైమాసికంలో ఎన్‌ఎస్‌ఈ రూ.2,098 కోట్ల నికర లాభాన్ని (Consolidated Net Profit) నమోదు చేసింది. తాజాగా ఈ సెప్టెంబరు త్రైమాసికానికి లాభం రూ.2,578 కోట్లకు చేరుకుంది. కేవలం లాభాలు మాత్రమే కాకుండా ఎక్స్ఛేంజ్ మొత్తం ఆదాయంలోనూ (Total Revenue) మంచి పురోగతి కనిపించింది. గతంలో నమోదైన రూ.4,160 కోట్ల ఆదాయంతో పోల్చితే తొమ్మిది శాతం పెరిగి రూ.4,554 కోట్లకు ఎగబాకింది.
ఎక్స్‌ఛేంజ్‌కు ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా ఉండే లావాదేవీల రుసుముల (Transaction Charges) ఆదాయం కూడా బలంగా పుంజుకుంది. క్రితం ఏడాది రూ.2,789 కోట్లుగా ఉన్న ఈ రుసుము ఆదాయం ఈసారి తొమ్మిది శాతం పెరిగి రూ.3,035 కోట్లకు ఎగబాకింది. షేర్ల కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలు నిరంతరం సాగడమే ఈ ఆదాయ వృద్ధికి ఊతమిచ్చింది.
క్యాష్ మార్కెట్.. ఈక్విటీ ఆప్షన్లలో పెరిగిన జోరు
స్టాక్ మార్కెట్లో నేరుగా షేర్లను కొనుగోలు చేసే నగదు విభాగంలో (Cash Market) పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి ఎంత బలంగా ఉందో తాజా గణంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. క్యాష్ మార్కెట్లో రోజువారీ సగటు ట్రేడెడ్ పరిమాణం (Average Daily Traded Volume – ADTV) ఏకంగా ఇరవై నాలుగు శాతం వార్షిక వృద్ధితో రూ.1,18,377 కోట్లకు చేరింది. కొత్త ఇన్వెస్టర్లు మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టడం, డీమ్యాట్ ఖాతాల సంఖ్య పెరగడం ఈ వాల్యూమ్స్ పెరగడానికి తోడ్పడింది.
మరోవైపు ట్రేడర్లు అత్యంత ఎక్కువగా పాల్గొనే ఈక్విటీ ఆప్షన్ల విభాగంలోనూ (Equity Options Premium Turnover) సానుకూల ఫలితాలు కనిపించాయి. ఆప్షన్ల ప్రీమియం విలువ ఆధారిత రోజువారీ సగటు టర్నోవర్ మూడు శాతం పెరిగి రూ.47,977 కోట్లకు చేరింది. డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్ విభాగంలో నెలకొన్న ఈ క్రమబద్ధమైన వృద్ధి ఎన్‌ఎస్‌ఈ ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని మరింత బలోపేతం చేసింది.
డేటా ఫీడ్, లిస్టింగ్ సేవల నుంచి భారీ రెవెన్యూ
ఎక్స్ఛేంజ్ కేవలం షేర్ల ట్రేడింగ్ రుసుములపైనే కాకుండా ఇతర అనుబంధ సేవల ద్వారా కూడా భారీగానే రాబడిని అందుకుంటోంది. దేశ విదేశాల్లోని బ్రోకింగ్ సంస్థలు, ట్రేడింగ్ డెస్క్‌లకు అందించే సాంకేతిక సేవలు ఎన్‌ఎస్‌ఈ ఖజానాను నింపుతున్నాయి.
డేటా అనుసంధాన ఛార్జీల (Data Connectivity Charges) ద్వారా సంస్థకు రూ.267 కోట్ల ఆదాయం సమకూరింది. మార్కెట్ డేటా ఫీడ్, టెర్మినల్ సేవల (Data Feed and Terminal Services) ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం నలభై మూడు శాతం పెరిగి రూ.165 కోట్లకు చేరుకుంది. ఐపీవోల జోరు కొనసాగుతుండటంతో కొత్త కంపెనీల లిస్టింగ్ సేవల (Listing Services) ద్వారా సమకూరిన రాబడి ఏకంగా డెబ్బై శాతం వృద్ధితో రూ.150 కోట్లను తాకింది. కంపెనీలు పబ్లిక్ ఇష్యూలకు రావడం, మార్కెట్లో లిస్ట్ కావడానికి ఎన్‌ఎస్‌ఈని ఎంచుకోవడంతో లిస్టింగ్ విభాగం అద్భుతమైన ప్రదర్శన కనబరిచింది.
సగానికి పడిపోయిన వ్యయాలు.. స్టాండలోన్ ఫలితాల జోరు
ఈ త్రైమాసికంలో లాభాల దూకుడుకు కేవలం ఆదాయాల పెరుగుదల మాత్రమే కారణం కాదు. సంస్థ చేపట్టిన వ్యయ నియంత్రణ చర్యలు అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇచ్చాయి. ఎన్‌ఎస్‌ఈ మొత్తం వ్యయాలు (Total Expenses) గతంలో ఉన్న రూ.2,354 కోట్ల నుంచి ఏకంగా యాభై ఒక్క శాతం తగ్గి రూ.1,161 కోట్లకు పరిమితమయ్యాయి. ఖర్చులు సగానికి సగం తగ్గడం నికర లాభాల మార్జిన్లను అమాంతం పెంచేసింది.
స్టాండలోన్ ప్రాతిపదికన (Standalone Basis) చూసినప్పుడు కూడా ఎన్‌ఎస్‌ఈ బలమైన గణాంకాలను నమోదు చేసింది. స్టాండలోన్ నికర లాభం పదహారు శాతం పెరిగి రూ.2,164 కోట్లకు చేరింది. మొత్తం ఆదాయం ఎనిమిది శాతం పెరుగుదలతో రూ.3,956 కోట్లకు విస్తరించింది. అనుబంధ సంస్థలతో సంబంధం లేకుండా నేరుగా ఎక్స్ఛేంజ్ కార్యకలాపాల ద్వారానే ఇంతటి భారీ రాబడి రావడం సంస్థ పటిష్టమైన నిర్వహణ సామర్థ్యానికి నిదర్శనం.
ప్రభుత్వ ఖజానాకు రూ.41,234 కోట్ల పన్నులు
ఎన్‌ఎస్‌ఈ లాభాలు గడించడమే కాకుండా దేశ ఆర్థిక రంగానికి, ప్రభుత్వ ఖజానాకు భారీ ఎత్తున పన్నుల రూపంలో నిధులను సమకూరుస్తోంది. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలోని మొదటి అర్ధభాగంలో (April to September 2026-27) వివిధ పన్నులు, చట్టబద్ధమైన సుంకాల రూపంలో ఎన్‌ఎస్‌ఈ ఏకంగా రూ.41,234 కోట్లను ప్రభుత్వానికి జమ చేసింది. ఇందులో అత్యధిక వాటా సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ ట్యాక్స్ ద్వారానే వచ్చింది.
సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ ట్యాక్స్, కమోడిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ ట్యాక్స్ (STT and CTT) రూపంలో రూ.34,788 కోట్లు ఖజానాకు చేరాయి.
ఎక్స్ఛేంజ్ లాభాలపై చెల్లించే ఆదాయపు పన్ను (Income Tax) రూపంలో రూ.2,885 కోట్లు చెల్లించింది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చేరే స్టాంప్ డ్యూటీ (Stamp Duty) రూపంలో రూ.1,926 కోట్లు జమయ్యాయి.
సేవలపై విధించే వస్తు సేవల పన్ను (GST) రూపంలో రూ.1,171 కోట్లు సమకూరాయి.
మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థకు చెల్లించాల్సిన సెబీ ఫీజు (SEBI Regulatory Fees) కింద రూ.3,464 కోట్లను ఎన్‌ఎస్‌ఈ జమ చేసింది.
భారత ఈక్విటీ మార్కెట్లలో పెట్టుబడుల వేగం పెరుగుతున్న కొద్దీ ఎక్స్ఛేంజ్ వ్యాపార పరిమాణం, లాభాలు సరికొత్త శిఖరాలను చేరుకుంటున్నాయి. వ్యయాల నియంత్రణ, క్యాష్ మార్కెట్లో పెరిగిన టర్నోవర్ ఎన్‌ఎస్‌ఈని మరింత లాభదాయక సంస్థగా నిలబెడుతున్నాయి.
About the Author
