హైదరాబాద్ః భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లో మంగళవారం నాటి ట్రేడింగ్ సెషన్లో అనూహ్య పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. దేశంలోనే అతిపెద్ద జీవిత బీమా సంస్థ, ప్రభుత్వ రంగానికి చెందిన లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (LIC) షేర్లు తీవ్ర అమ్మకాల ఒత్తిడికి గురయ్యాయి. ప్రధానంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఆఫర్ ఫర్ సేల్ (OFS) ప్రక్రియే ఈ భారీ పతనానికి దారితీసింది. ఒకే రోజులో ఎల్ఐసీ షేరు విలువ దాదాపు 9 శాతం మేర క్షీణించడంతో మదుపరులలో తీవ్ర కలకలం రేగింది.
ఓఎఫ్ఎస్ (OFS) అంటే ఏమిటి? ఎల్ఐసీ షేర్లు ఎందుకు పడిపోయాయి?
లిస్టెడ్ కంపెనీల్లో తమకున్న వాటాను విక్రయించడానికి లేదా తగ్గించుకోవడానికి ప్రమోటర్లు లేదా ప్రభుత్వం ఉపయోగించే ఒక వేగవంతమైన మార్గమే ‘ఆఫర్ ఫర్ సేల్’ (OFS). కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎల్ఐసీలో తనకున్న వాటాలో 6.5 శాతం వాటాను బహిరంగ మార్కెట్ ద్వారా విక్రయించాలని నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా మొత్తం 82.22 కోట్లకు పైగా షేర్లను విక్రయానికి ఉంచింది.
అయితే, ఈ ఆఫర్ ఫర్ సేల్ ప్రక్రియలో ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ‘ఫ్లోర్ ప్రైస్’ (Floor Price) ఎల్ఐసీ షేరు క్షీణతకు ప్రధాన కారణమైంది. సాధారణంగా OFS విడుదల చేసేటప్పుడు ఇన్వెస్టర్లను ఆకర్షించేందుకు ప్రస్తుత మార్కెట్ ధర కంటే తక్కువ ధరకు షేర్లను ఆఫర్ చేస్తారు. కానీ, ఇక్కడ ప్రభుత్వం ఏకంగా 11 శాతం డిస్కౌంట్కు షేర్లను విక్రయించడానికి సిద్ధపడటం మార్కెట్లో ప్రతికూల సంకేతాలను పంపింది.
సోమవారం నాడు ఎన్ఎస్ఈలో ఎల్ఐసీ షేరు ముగింపు ధర రూ. 428.50 గా నమోదు కాగా, ప్రభుత్వం ఆఫర్ ధరను రూ. 382 వద్ద నిర్ణయించింది. ఇది దాదాపు 11 శాతం డిస్కౌంట్ కావడం గమనార్హం. దీని ప్రభావంతో మంగళవారం ఇంట్రాడేలో ఈ షేరు 9 శాతం పడిపోయి కనిష్టంగా రూ. 390.50 వద్దకు చేరింది. చివరికి మార్కెట్ ముగిసే సమయానికి 8.66 శాతం నష్టంతో రూ. 391.40 వద్ద స్థిరపడింది.
సమీప మార్కెట్ ధర కంటే రూ. 382 వద్ద ప్రభుత్వం షేర్లను ఆఫర్ చేయడంతో, ద్వితీయ శ్రేణి మార్కెట్లో (Secondary Market) ట్రేడ్ అవుతున్న షేర్ల ధరలు కూడా ఒక్కసారిగా పడిపోయి, OFS ఆఫర్ ధరకు దగ్గరగా సరిసమానం అయ్యాయి.
ప్రభుత్వ ఖజానాకు రూ. 31,000 కోట్ల నిధులు
కేంద్ర ప్రభుత్వం తన బడ్జెట్ డిజైన్వెస్ట్మెంట్ (Disinvestment Targets) లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో భాగంగా ఈ వాటా విక్రయాన్ని చేపట్టింది. ఈ ఇష్యూ పూర్తిగా సబ్స్క్రైబ్ (Subscribe) అయితే, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఖజానాకు రూ. 31,000 కోట్లకు పైగా నిధులు సమకూరే అవకాశం ఉంది.
ఈ ఆఫర్ ఫర్ సేల్ ప్రక్రియ మొత్తం రెండు రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది:
మంగళవారం (రోజు 1): ఇది కేవలం సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులకు (Institutional Investors) మరియు రిటైలేతర మదుపరులకు (Non-Retail Investors) మాత్రమే కేటాయించబడింది.
బుధవారం (రోజు 2): సాధారణ రిటైల్ మదుపరులు (Retail Investors) మరియు ఎల్ఐసీ పాలసీదారులు (Policyholders) ఈ ఇష్యూలో పాల్గొనడానికి, తక్కువ ధరకు షేర్లను బిడ్ చేయడానికి అవకాశం లభిస్తుంది.
నష్టాల్లో ముగిసిన देशీయ ప్రామాణిక సూచీలు
ఎల్ఐసీ షేరు విపరీతమైన పతనాన్ని నమోదు చేయడమే కాకుండా, మంగళవారం నాటి ట్రేడింగ్లో దేశీయ ప్రామాణిక సూచీలు (Benchmark Indices) కూడా భారీ నష్టాలను మూటగట్టుకున్నాయి. గత నాలుగు రోజులుగా వరుస లాభాల్లో పయనించిన మార్కెట్లు, నేడు లాభాల స్వీకరణ (Profit Booking) మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల నుంచి వచ్చిన ప్రతికూల సూచనల కారణంగా కిందకు దిగొచ్చాయి.
ట్రేడింగ్ ముగిసే సమయానికి బిఎస్ఈ సెన్సెక్స్ 210.08 పాయింట్లు క్షీణించి 78,428.95 వద్ద స్థిరపడగా, ఎన్ఎస్ఈ నిఫ్టీ 159.40 పాయింట్లు నష్టపోయి 24,614.90 వద్ద ముగిసింది.
ముఖ్యంగా ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (IT) మరియు రియల్టీ (Realty) రంగానికి చెందిన స్టాక్స్లో తీవ్ర అమ్మకాల ఒత్తిడి కనిపించింది. గత కొన్ని రోజులుగా లాభాల్లో ఉన్న కీలక షేర్లను విక్రయించి నగదుగా మార్చుకోవడానికి ఇన్వెస్టర్లు ఆసక్తి చూపడంతో సూచీలు నష్టాల్లోకి జారాయి.
ఇన్వెస్టర్లు ఇప్పుడు ఏమి చేయాలి? (Investor Outlook)
ఎల్ఐసీ షేరు ధర ఒకే రోజులో 9 శాతం పడిపోవడంతో సాధారణ మదుపరులలో ఆందోళన వ్యక్తమవుతున్నప్పటికీ, మార్కెట్ విశ్లేషకులు (Market Analysts) భయపడాల్సిన అవసరం లేదని చెబుతున్నారు.
తాత్కాలిక ప్రభావం: ప్రభుత్వం OFS ద్వారా వాటాలను విక్రయించేటప్పుడు ఫ్లోర్ ప్రైస్ తక్కువగా నిర్ణయించడం వల్ల షేర్ల ధరలు పడిపోవడం సహజమైన ప్రక్రియ. ఇది కేవలం సరఫరా పెరగడం (Supply overhang) వల్ల వచ్చిన తాత్కాలిక క్షీణత మాత్రమే.
మౌలిక సూత్రాలు (Fundamentals): ఎల్ఐసీకి ఉన్న విస్తృతమైన నెట్వర్క్, అగ్రగామి మార్కెట్ వాటా మరియు బలమైన ఆర్థిక నిల్వల దృష్ట్యా సంస్థ యొక్క ప్రాథమిక బలం చాలా స్థిరంగా ఉంది. ప్రభుత్వ వాటా విక్రయ ప్రక్రియ ముగిసిన తర్వాత, కంపెనీ త్రైమాసిక ఫలితాల (Quarterly Results) ఆధారంగా షేరు మళ్లీ కోలుకునే అవకాశం ఉంది.
దీర్ఘకాలిక అవకాశం: దీర్ఘకాలిక దృక్పథంతో ఉండే ఇన్వెస్టర్లకు (Long-term Investors) మరియు ఎల్ఐసీ పాలసీదారులకు ఈ డిస్కౌంట్ ధర వద్ద షేర్లను కొనుగోలు చేయడానికి లేదా కొత్తగా పోర్ట్ఫోలియోలోకి చేర్చుకోవడానికి ఇది ఒక మంచి అవకాశంగా భావించవచ్చు.
సంస్థ మౌలిక వృద్ధి రేటు స్థిరంగా ఉన్నంత కాలం, ఇటువంటి తాత్కాలిక పతనాల పట్ల ఆందోళన చెందకుండా క్రమబద్ధమైన పద్ధతిలో పెట్టుబడులు కొనసాగించవచ్చని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
