ప్రపంచంలో సాంకేతిక ఆవిష్కరణలకు మారుపేరుగా నిలిచిన దేశం జపాన్. ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆటోమొబైల్, రోబోటిక్స్, కృత్రిమ మేధస్సు వంటి రంగాల్లో ప్రపంచాన్ని నడిపించే స్థాయిలో నిలిచిన ఈ దేశం ఇప్పుడు ఊహించని సంక్షోభాన్ని ( Japan’s New Crisis) ఎదుర్కొంటోంది. ఒకప్పుడు కష్టపడి పనిచేసే ప్రజలు, క్రమశిక్షణ, అత్యాధునిక పరిశ్రమలతో ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలిచిన జపాన్లో ఇప్పుడు పని చేసే వారి సంఖ్య రోజురోజుకూ తగ్గిపోతోంది. మరోవైపు వృద్ధుల జనాభా వేగంగా పెరుగుతోంది. అంతేకాదు, దేశంలో చిన్నారుల కంటే పెంపుడు కుక్కలు, పిల్లుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. జననాల క్షీణత, పెరుగుతున్న వృద్ధుల జనాభా, తగ్గుతున్న శ్రామిక శక్తి… ఈ మూడు కలిసి జపాన్ భవిష్యత్తుపై ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.
వందేళ్లు బతుకుతున్నారు… పిల్లలు మాత్రం పుట్టడం లేదు! A Nation Growing Older
జపాన్ ప్రపంచంలో అత్యధిక ఆయుర్దాయం కలిగిన దేశాల్లో ఒకటి. అక్కడ వందేళ్లు దాటినవారి సంఖ్య లక్షల్లో ఉంటుంది. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమబద్ధమైన జీవనశైలి, అత్యున్నత వైద్యసేవల వల్ల ప్రజలు ఎక్కువకాలం ( Japan’s New Crisis)జీవిస్తున్నారు. అయితే ఇదే ఇప్పుడు ఆ దేశానికి కొత్త సమస్యగా మారింది. వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతుండగా, కొత్తగా పుట్టే పిల్లల సంఖ్య మాత్రం ప్రతి ఏడాది తగ్గిపోతోంది. ప్రస్తుతం జపాన్ జనాభాలో 65 ఏళ్లు దాటినవారు దాదాపు 30 శాతానికి పైగానే ఉన్నారు. మరోవైపు 15 ఏళ్లలోపు పిల్లల శాతం కేవలం 10.8 శాతమే. ఇది 1950 నుంచి నమోదైన అత్యల్ప స్థాయి. అంటే భవిష్యత్తులో దేశాన్ని నడిపించే యువత సంఖ్య మరింత తగ్గిపోతుందన్న సంకేతాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
పిల్లల కంటే కుక్కలు, పిల్లులే ఎక్కువ.. Pets Outnumber Children
జపాన్లో ప్రస్తుతం 15 ఏళ్లలోపు పిల్లల సంఖ్య సుమారు 13.29 మిలియన్లు మాత్రమే. కానీ పెంపుడు కుక్కలు, పిల్లుల సంఖ్య 15.67 మిలియన్లు దాటింది. అంటే పిల్లల కంటే ( Japan’s New Crisis)దాదాపు 24 లక్షల మేర పెంపుడు జంతువులే ఎక్కువ. ఒకప్పుడు చిన్నారుల కోసం డైపర్లు, ఆటబొమ్మలు, దుస్తులు తయారు చేసిన కంపెనీలు ఇప్పుడు పెంపుడు జంతువుల కోసం ప్రత్యేక ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తున్నాయి. పెంపుడు జంతువుల ఆహారం, ఆరోగ్య సంరక్షణ, బీమా, వినోదం వంటి రంగాలు వేగంగా విస్తరిస్తుండగా, చిన్నారుల ఉత్పత్తుల మార్కెట్ క్రమంగా క్షీణిస్తోంది. ఈ మార్పు జపాన్ సమాజంలో ఏర్పడిన జనాభా సంక్షోభానికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనం.
జనాభా క్షీణత… గణాంకాల్లోనే స్పష్టత.. Numbers Tell the Story
2008లో జపాన్ జనాభా దాదాపు 12.8 కోట్లుగా ( Japan’s New Crisis)ఉండేది. ప్రస్తుతం అది 12.2 కోట్లకు పడిపోయింది. అంటే దాదాపు 60 లక్షల మంది జనాభా తగ్గిపోయింది. జననాల కంటే మరణాల సంఖ్య నిరంతరం ఎక్కువగానే నమోదవుతోంది. ఫెర్టిలిటీ రేటు ప్రస్తుతం 1.2 నుంచి 1.3 మధ్యే ఉంది. ఒక దేశ జనాభా స్థిరంగా కొనసాగాలంటే అది కనీసం 2.1 ఉండాలి. కానీ జపాన్లో మహిళలు ఒక బిడ్డతోనే ఆగిపోవడం లేదా అసలు పిల్లలనే కనకపోవడం సాధారణమైపోయింది. దీంతో ప్రతి ఏడాది జనాభా క్షీణత మరింత వేగం పుంజుకుంటోంది.
పని చేసే చేతులు తగ్గిపోతున్నాయి.. Shrinking Workforce
జనాభా తగ్గుదలతోపాటు( Japan’s New Crisis) శ్రామిక శక్తి కూడా వేగంగా క్షీణిస్తోంది. 1995లో పని చేసే వారి సంఖ్య దాదాపు 8.7 కోట్లు ఉండగా ప్రస్తుతం అది 7.2 కోట్లకు పడిపోయింది. ఈ పరిణామం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. పరిశ్రమలకు అవసరమైన ఉద్యోగులు దొరకడం కష్టమవుతోంది. ఉత్పత్తి సామర్థ్యం తగ్గుతోంది. పన్నుల రూపంలో ప్రభుత్వ ఆదాయం తగ్గుతోంది. అదే సమయంలో వృద్ధులకు పెన్షన్లు, వైద్యసేవలపై ప్రభుత్వ వ్యయం పెరుగుతోంది. దీంతో ఆర్థిక సమతుల్యత దెబ్బతింటోంది.
పెళ్లిళ్లకు దూరమవుతున్న యువత.. Marriage in Decline
జననాల క్షీణతకు ( Japan’s New Crisis)ప్రధాన కారణాల్లో ఆలస్యమైన వివాహాలు ఒకటి. ఒకప్పుడు జపాన్ మహిళలు సగటున 25 ఏళ్ల వయసులో వివాహం చేసుకునేవారు. ఇప్పుడు అది 29 ఏళ్లు దాటింది. వివాహం ఆలస్యం కావడంతో సహజంగానే సంతానోత్పత్తి అవకాశాలు తగ్గుతున్నాయి. అంతేకాదు, వివాహం వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు అడ్డంకిగా భావించే యువత సంఖ్య పెరుగుతోంది. కుటుంబ బాధ్యతలు, ఆర్థిక ఒత్తిడి, ఉద్యోగ భారం వంటి కారణాలతో చాలామంది పెళ్లినే వాయిదా వేస్తున్నారు. మరికొందరు జీవితాంతం ఒంటరిగా ఉండడానికే మొగ్గు చూపుతున్నారు.
పనివత్తిడి… కుటుంబాలకు దూరం.. Work-Life Imbalance
జపాన్ ఉద్యోగ సంస్కృతిలో( Japan’s New Crisis) ఎక్కువసేపు పని చేయడం సాధారణ విషయం. రోజుకు పదిగంటలకు పైగా కార్యాలయాల్లో గడపడం, ఓవర్టైమ్ చేయడం అక్కడ సాధారణంగా మారిపోయింది. ఫలితంగా వ్యక్తిగత జీవితం, కుటుంబానికి సమయం కేటాయించడం కష్టమవుతోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో పెళ్లి చేసుకోవడం, పిల్లల్ని పెంచడం అనేది అదనపు భారంగా భావిస్తున్నారు. ఉద్యోగ ఒత్తిడే కుటుంబ వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతోంది.
మహిళలపై రెండింతల భారం.. Challenges for Women
జపాన్లో ( Japan’s New Crisis)ఉద్యోగాలు చేస్తున్న మహిళలు వివాహం తర్వాత అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రసూతి సెలవులు తీసుకుంటే పదోన్నతులు ఆలస్యం కావడం, జీతాల్లో కోతలు పడడం, ఉద్యోగ భద్రత తగ్గడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఇంటి పనులు, పిల్లల సంరక్షణ ప్రధానంగా మహిళల బాధ్యతగానే కొనసాగుతుండడం కూడా వారికి భారంగా మారుతోంది. ఈ కారణాల వల్ల చాలామంది మహిళలు వివాహం, మాతృత్వంపై వెనుకంజ వేస్తున్నారు.
పిల్లల పెంపకం… భారమైన ఖర్చు.. The Rising Cost of Parenting
జపాన్లో ( Japan’s New Crisis)ఇళ్ల అద్దెలు, విద్య, వైద్య సేవలు, పిల్లల సంరక్షణ ఖర్చులు చాలా ఎక్కువ. అయితే ఆదాయాలు అదే స్థాయిలో పెరగడం లేదు. ఉద్యోగాల్లో స్థిరత్వం కూడా తగ్గుతోంది. పార్ట్టైమ్, తాత్కాలిక ఉద్యోగాలు ఎక్కువ కావడంతో భవిష్యత్తుపై యువతకు నమ్మకం తగ్గుతోంది. ఒక కుటుంబాన్ని పోషించే బాధ్యత తీసుకోవడానికి చాలామంది సిద్ధంగా లేరు. ఈ పరిస్థితుల్లో ఒక బిడ్డతోనే సరిపెట్టుకోవడం లేదా పిల్లలను కనకపోవడమే మంచిదని భావిస్తున్నారు.
ప్రభుత్వం భారీ ప్రోత్సాహకాలు..Government Incentives
జనాభా సంక్షోభాన్ని( Japan’s New Crisis) జపాన్ ప్రభుత్వం “నిశ్శబ్ద అత్యవసర పరిస్థితి”గా పరిగణిస్తోంది. అందుకే పుట్టే ప్రతి బిడ్డకు నగదు ప్రోత్సాహకాలు, చిన్నారులకు నెలవారీ భృతి, హైస్కూల్ వరకు ఆర్థిక సాయం వంటి పథకాలను అమలు చేస్తోంది. ముగ్గురు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలున్న కుటుంబాలకు విశ్వవిద్యాలయ విద్యను ఉచితంగా అందించే నిర్ణయాలు తీసుకుంది. యువత వివాహాల కోసం ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో డేటింగ్ యాప్లను కూడా ప్రవేశపెట్టింది. ఉద్యోగుల్లో జీతాలు పెంచాలని సంస్థలను ప్రోత్సహిస్తోంది. సంతానలేమితో బాధపడుతున్న దంపతులకు ఐవీఎఫ్ చికిత్సను జాతీయ ఆరోగ్య బీమాలో చేర్చి ఖర్చులో ఎక్కువ భాగాన్ని ప్రభుత్వమే భరిస్తోంది.
ప్రోత్సాహకాలు ఉన్నా… ఫలితం ఎందుకు లేదు? Why Policies Aren’t Working?
ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తున్న ( Japan’s New Crisis)ఆర్థిక సాయాలు వాస్తవ అవసరాలకు సరిపోవడం లేదని జపాన్ యువత భావిస్తోంది. ఉద్యోగ భద్రత, కుటుంబానికి అనుకూలమైన కార్యాలయ వాతావరణం, మహిళలకు సమాన అవకాశాలు వంటి మౌలిక సమస్యలు పరిష్కారం కాకపోవడంతో జననాల రేటులో పెద్ద మార్పు కనిపించడం లేదు. కుటుంబ వ్యవస్థ కంటే వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు ప్రాధాన్యం పెరగడం, జీవన వ్యయం అధికంగా ఉండడం, భవిష్యత్తుపై అనిశ్చితి కొనసాగడం కూడా ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలకు అడ్డంకిగా మారుతోంది.
భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది? A Challenge Beyond Borders
ఇప్పటికే జపాన్లో ( Japan’s New Crisis)అనేక రంగాల్లో రోబోలు, ఆటోమేషన్ వ్యవస్థలు మానవ శ్రమకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారుతున్నాయి. అయినప్పటికీ అన్ని రంగాల్లో యంత్రాలు మనుషులను పూర్తిగా భర్తీ చేయలేవు. అందుకే భవిష్యత్తులో ఇతర దేశాల నుంచి పెద్ద ఎత్తున కార్మికులను ఆహ్వానించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. జనాభా క్షీణత అనేది కేవలం జపాన్కే పరిమితమైన సమస్య కాదు. అభివృద్ధి చెందిన అనేక దేశాలు ఇదే దిశగా సాగుతున్నాయి. జననాల రేటు తగ్గడం, వృద్ధుల జనాభా పెరగడం, శ్రామిక శక్తి క్షీణించడం వంటి పరిణామాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపే అవకాశముంది. ఏదేమైనాజపాన్ కథ ప్రపంచానికి ఒక హెచ్చరిక. సాంకేతికంగా ఎంత అభివృద్ధి చెందినా, బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉన్నా, జనాభా సమతుల్యత కోల్పోతే దేశ భవిష్యత్తు సవాళ్లతో నిండిపోతుందని ఈ ఉదాహరణ స్పష్టం చేస్తోంది. పిల్లల నవ్వులు వినిపించని సమాజంలో పరిశ్రమలు ఉన్నా, సంపద ఉన్నా, భవిష్యత్తును నిర్మించే చేతులు లేకపోతే అభివృద్ధి కూడా నిలిచిపోతుందనే వాస్తవాన్ని జపాన్ నేడు ప్రపంచానికి గుర్తు చేస్తోంది.
