స్టాక్ మార్కెట్ గురించి వార్తలు చూస్తున్నప్పుడు తరచూ వినిపించే పదాలు.. సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ. మార్కెట్ పెరిగిందని చెప్పినా, పడిపోయిందని చెప్పినా ముందుగా వినిపించేది ఈ రెండు సూచీల (Sensex and Nifty) పేర్లే. సెన్సెక్స్ ఎన్ని పాయింట్లు పెరిగింది? నిఫ్టీ ఎంత లాభపడింది? అనే విషయాలపై రోజూ చర్చ జరుగుతుంటుంది. అయితే అసలు సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ అంటే ఏమిటి? వీటిని ఎలా లెక్కిస్తారు? మార్కెట్లోని వేలాది కంపెనీలకు బదులుగా కొద్దిమంది కంపెనీలను మాత్రమే ఎందుకు పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు? అనే సందేహాలు చాలామందికి ఉంటాయి. సులభంగా చెప్పాలంటే.. స్టాక్ మార్కెట్ మొత్తం పరిస్థితిని ఒకే సంఖ్యలో అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడే సూచికలే సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ. ఇవి మార్కెట్ మొత్తం ఎటువైపు కదులుతోందో ఒక సంకేతాన్ని ఇస్తాయి. అయితే ఇవి మార్కెట్లోని ప్రతి కంపెనీ పనితీరును నేరుగా ప్రతిబింబించవు. ఎంపిక చేసిన ప్రముఖ కంపెనీల పనితీరును ఆధారంగా చేసుకుని మార్కెట్ దిశను సూచిస్తాయి.
మార్కెట్కు కొలమానం.. A Measure of the Stock Market
భారతదేశంలో ప్రధానంగా రెండు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లు(Sensex and Nifty) ఉన్నాయి. బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (BSE), నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (NSE). వీటిలో వేలాది కంపెనీల షేర్లు లిస్టయ్యాయి. ప్రతి కంపెనీ షేర్ ధర రోజూ మారుతూ ఉంటుంది. కొన్ని షేర్లు పెరుగుతుంటే.. మరికొన్ని తగ్గుతుంటాయి. ఇంకొన్ని పెద్దగా మార్పు లేకుండా ఉండొచ్చు. ఇలా వేలాది షేర్లలో ఏ రోజు ఏం జరుగుతోందో ఒక్కొక్కటిగా పరిశీలించడం సాధారణ పెట్టుబడిదారుడికి కష్టం. అందుకే మార్కెట్ మొత్తం దిశను సులభంగా అర్థం చేసుకునేందుకు కొన్ని ఎంపిక చేసిన ప్రముఖ కంపెనీలతో సూచీలను రూపొందించారు. వాటిలో ముఖ్యమైనవే సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ. ఒకరోజు సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ పెరిగాయంటే మార్కెట్లోని ముఖ్యమైన పెద్ద కంపెనీల షేర్లలో కొనుగోళ్ల ఆసక్తి ఎక్కువగా ఉందని సాధారణంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. అదే సూచీలు పడిపోతే ఆ ప్రముఖ షేర్లలో అమ్మకాల ఒత్తిడి పెరిగిందని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
సెన్సెక్స్ అంటే ఏమిటి? What is Sensex?
సెన్సెక్స్ అనే పేరు Sensitive Index నుంచి వచ్చింది. ఇది బీఎస్ఈకి సంబంధించిన ప్రధాన సూచీ. బీఎస్ఈలో లిస్టైన అనేక కంపెనీలలో నుంచి ఎంపిక చేసిన 30 ప్రముఖ కంపెనీల షేర్ల పనితీరును సెన్సెక్స్ ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ కంపెనీలు వివిధ రంగాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక సేవలు, ఐటీ, ఆటోమొబైల్, ఇంధనం, ఫార్మా, టెలికాం, వినియోగ వస్తువులు వంటి విభిన్న రంగాల్లోని ప్రముఖ కంపెనీలు ఇందులో ఉంటాయి. కంపెనీల ఎంపిక, సూచీలో వాటి ప్రాధాన్యం కాలానుగుణంగా మారవచ్చు. ఇక్కడ ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. సెన్సెక్స్ అంటే ఆ 30 కంపెనీల షేర్ ధరలను కలిపి 30తో భాగించిన సాధారణ సగటు కాదు. వాటి ఫ్రీ-ఫ్లోట్ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఆధారంగా సూచీ విలువలో వాటికి బరువు ఉంటుంది. అంటే మార్కెట్లో ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్న షేర్ల విలువను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. అందువల్ల అన్ని కంపెనీల ప్రభావం సెన్సెక్స్పై ఒకే స్థాయిలో ఉండదు.
నిఫ్టీ అంటే ఏమిటి? What is Nifty?
నిఫ్టీ అనేది (Sensex and Nifty)ఎన్ఎస్ఈకి సంబంధించిన ప్రధాన సూచీ. దీనిని సాధారణంగా Nifty 50 అని పిలుస్తారు. ఎన్ఎస్ఈలో లిస్టైన అనేక కంపెనీలలో నుంచి ఎంపిక చేసిన 50 ప్రముఖ కంపెనీల పనితీరును ఈ సూచీ ప్రతిబింబిస్తుంది. నిఫ్టీ 50లో బ్యాంకింగ్, ఐటీ, ఆటో, ఫార్మా, ఇంధనం, వినియోగ వస్తువులు, టెలికాం తదితర రంగాలకు చెందిన కంపెనీలు ఉంటాయి. వివిధ రంగాలకు ప్రాతినిధ్యం ఉండేలా సూచీని రూపొందిస్తారు. ఇక్కడ కూడా కంపెనీలకు వాటి ఫ్రీ-ఫ్లోట్ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఆధారంగా వేర్వేరు బరువులు ఉంటాయి. అందుకే నిఫ్టీలోని అన్ని 50 కంపెనీలు ఒకే స్థాయిలో సూచీని ప్రభావితం చేయవు. మార్కెట్ విలువ ఎక్కువగా ఉన్న కంపెనీల షేర్ ధరల్లో మార్పులు సూచీపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది.
సెన్సెక్స్ పెరిగితే మార్కెట్ మొత్తం లాభాల్లో ఉన్నట్టేనా? Does a Rising Sensex Mean the Entire Market Is Up?
ఇది చాలామందికి ఉండే ముఖ్యమైన సందేహం. సెన్సెక్స్ (Sensex and Nifty)పెరిగిందంటే బీఎస్ఈలో లిస్టైన ప్రతి కంపెనీ షేర్ ధర పెరిగిందని అర్థం కాదు. అలాగే సెన్సెక్స్ పడిపోయిందంటే ప్రతి షేర్ నష్టపోయిందని కూడా కాదు. ఉదాహరణకు సెన్సెక్స్లో ఉన్న కొన్ని పెద్ద కంపెనీల షేర్లు గణనీయంగా పెరిగితే.. మరికొన్ని కంపెనీలు తగ్గినా సూచీ మొత్తంగా పెరగవచ్చు. దీనికి కారణం ఆయా కంపెనీలకు సూచీలో ఉన్న బరువు. అదే విధంగా కొన్ని పెద్ద కంపెనీల షేర్లు భారీగా పడిపోతే, ఇతర అనేక షేర్లు స్వల్పంగా పెరిగినా సెన్సెక్స్ తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి సెన్సెక్స్ లేదా నిఫ్టీని చూసి మార్కెట్లోని ప్రతి షేర్ పరిస్థితిని అంచనా వేయడం సరైన పద్ధతి కాదు. ఇవి ప్రధానంగా సూచీలో ఉన్న ప్రముఖ కంపెనీల సమిష్టి పనితీరును ప్రతిబింబించే మార్కెట్ సూచికలు.
పాయింట్లు ఎందుకు పెరుగుతాయి? తగ్గుతాయి? Why Do Index Points Rise and Fall?
స్టాక్ మార్కెట్లో(Sensex and Nifty) కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలు నిరంతరం జరుగుతుంటాయి. ఒక షేర్కు డిమాండ్ పెరిగితే దాని ధర పెరగవచ్చు. అమ్మకాలు ఎక్కువైతే ధర తగ్గవచ్చు. ఇదే విధంగా సూచీలో ఉన్న కంపెనీల షేర్ ధరల్లో మార్పులు చోటుచేసుకున్నప్పుడు సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ విలువల్లోనూ మార్పులు కనిపిస్తాయి. పెట్టుబడిదారుల్లో ఆర్థిక వ్యవస్థపై విశ్వాసం పెరగడం, కంపెనీల లాభాలు మెరుగుపడటం, వడ్డీ రేట్ల మార్పులు, ద్రవ్యోల్బణం, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల పరిస్థితి, ముడిచమురు ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహం, కేంద్ర బ్యాంకుల నిర్ణయాలు, ప్రభుత్వ విధానాలు వంటి అనేక అంశాలు మార్కెట్ కదలికలను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అందువల్ల ఒకరోజు సూచీలు భారీగా పెరగడానికి లేదా పడిపోవడానికి ఒక్క కారణమే ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. దేశీయ, అంతర్జాతీయ పరిణామాల కలయిక మార్కెట్పై ప్రభావం చూపుతుంది.
100 పాయింట్ల నుంచి సెన్సెక్స్ ప్రయాణం.. Sensex Journey from a Base of 100
సెన్సెక్స్ చరిత్రను అర్థం చేసుకోవాలంటే(Sensex and Nifty) దాని బేస్ విలువను కూడా తెలుసుకోవాలి. సెన్సెక్స్కు 1978-79ను బేస్ కాలంగా తీసుకుని 100 పాయింట్ల బేస్ విలువ నిర్ణయించారు. ఆ తర్వాత భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ, కంపెనీల వ్యాపార పరిమాణం, మార్కెట్ విలువలు పెరుగుతూ రావడంతో సూచీ కూడా దీర్ఘకాలంలో అనేక రెట్లు పెరిగింది. అయితే సెన్సెక్స్ పాయింట్లను రూపాయలుగా చూడకూడదు. ఉదాహరణకు సూచీ 100 నుంచి 1,000కు చేరిందంటే ప్రతి పెట్టుబడిదారుడి డబ్బు పది రెట్లు అయిందని అర్థం కాదు. ఇది మార్కెట్ పనితీరును కొలిచే ఒక సూచిక విలువ మాత్రమే. అదే విధంగా నిఫ్టీకి కూడా ప్రత్యేకమైన బేస్ విలువ ఉంది. Nifty 50కు 1995ను బేస్ కాలంగా తీసుకుని 1,000 పాయింట్ల బేస్ విలువ నిర్ణయించారు. కాలక్రమేణా మార్కెట్ విలువలు, కంపెనీల పనితీరు, ఆర్థిక వ్యవస్థలో మార్పులతో నిఫ్టీ విలువ కూడా గణనీయంగా మారింది.
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అద్దమా? Are Sensex and Nifty a Mirror of the Economy?
సెన్సెక్స్, నిఫ్టీని భారత స్టాక్ మార్కెట్ పరిస్థితిని(Sensex and Nifty) అర్థం చేసుకునే ముఖ్యమైన సూచికలుగా చూడొచ్చు. దీర్ఘకాలంలో సూచీలు పెరుగుతూ ఉండటం భారత కంపెనీల మార్కెట్ విలువలు, ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం వంటి అంశాల్లో వచ్చిన మార్పులను కొంతవరకు ప్రతిబింబిస్తుంది. అయితే స్టాక్ మార్కెట్ సూచీలు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పూర్తి అద్దం అని చెప్పడం సరైంది కాదు. దేశంలోని ప్రతి రంగం, ప్రతి సంస్థ, ప్రతి వ్యక్తి ఆదాయం లేదా ఆర్థిక పరిస్థితి వీటిలో ప్రతిబింబించదు. సూచీలలో ఎంపిక చేసిన పెద్ద కంపెనీలకు అధిక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. అందువల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థను అర్థం చేసుకోవడానికి జీడీపీ, ఉపాధి, ద్రవ్యోల్బణం, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి వంటి ఇతర ఆర్థిక సూచికలను కూడా పరిశీలించాలి.
పెట్టుబడిదారులు ఏం అర్థం చేసుకోవాలి? What Should Investors Understand?
సెన్సెక్స్, నిఫ్టీని ప్రతిరోజూ(Sensex and Nifty) గమనించడం ద్వారా మార్కెట్ మొత్తం ధోరణిపై ఒక ప్రాథమిక అవగాహన పొందవచ్చు. అయితే సూచీ పెరిగిందని వెంటనే అన్ని షేర్లు పెరిగాయని, సూచీ పడిపోయిందని అన్ని షేర్లు పడిపోయాయని భావించకూడదు. ఒక కంపెనీ షేర్లో పెట్టుబడి పెట్టే ముందు ఆ కంపెనీ వ్యాపారం, ఆదాయం, లాభాలు, అప్పులు, భవిష్యత్తు అవకాశాలు, విలువ, రంగ పరిస్థితులు వంటి అంశాలను ప్రత్యేకంగా పరిశీలించాలి. సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ మార్కెట్ దిశను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడే సూచికలు మాత్రమే. మొత్తంగా చెప్పాలంటే.. బీఎస్ఈలోని ఎంపిక చేసిన 30 ప్రముఖ కంపెనీల పనితీరును ప్రతిబింబించేది సెన్సెక్స్ కాగా, ఎన్ఎస్ఈలోని ఎంపిక చేసిన 50 ప్రముఖ కంపెనీల పనితీరును ప్రతిబింబించేది నిఫ్టీ 50. ఇవి సాధారణ సగటు కాకుండా మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఆధారంగా బరువులు కలిగిన సూచీలు. అందుకే రోజువారీ మార్కెట్ కదలికలను అర్థం చేసుకోవడంలో వీటికి అంతటి ప్రాధాన్యం ఉంది. స్టాక్ మార్కెట్ వార్తల్లో ముందుగా వినిపించే సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ వెనుక ఉన్న అసలు అర్థం ఇదే.
About the Author
