హైదరాబాద్ః మన దేశంలో కరెన్సీ నోట్లకు (Currency Notes) సంబంధించి సోషల్ మీడియాలో ఎప్పుడూ ఏదో ఒక వార్త హల్చల్ చేస్తూనే ఉంటుంది. ముఖ్యంగా సామాజిక మాధ్యమాలైన (Social Media) వాట్సాప్, ఫేస్బుక్లలో నోట్ల రద్దు లేదా కొత్త రూల్స్ గురించి వచ్చే రూమర్స్ సాధారణ ప్రజలను తీవ్ర గందరగోళానికి గురిచేస్తుంటాయి. తాజాగా, ఇలాంటి ఒక సంచలన వార్త నెట్టింట్లో వైరల్గా మారింది. 2005 కంటే ముందు ముద్రించిన కరెన్సీ నోట్లు ఇకపై చెల్లవంటూ ఒక సర్క్యులర్ నెటిజన్లను భయభ్రాంతులకు గురిచేస్తోంది. ఈ వైరల్ న్యూస్పై ప్రముఖ ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకు అయిన బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర స్పందించింది. అసలు నిజం ఏంటో క్లియర్ కట్గా వివరించింది.
వైరల్ అవుతున్న ఆ సర్క్యులర్లో ఏముంది?
గత కొన్ని రోజులుగా ఇంటర్నెట్లో ఒక మెసేజ్ విపరీతంగా షేర్ అవుతోంది. “జూన్ 30 తర్వాత, 2005వ సంవత్సరం కంటే ముందు ముద్రించిన ₹10, ₹20, ₹50, మరియు ₹100 నోట్లను బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర బ్రాంచ్లలో తీసుకోరు. ఈ నోట్లు పూర్తిగా చెల్లామణిలో లేకుండా పోతాయి” అనేది ఆ సర్క్యులర్ సారాంశం. బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర పేరుతో ఈ Fake Notification చలామణి అవుతుండటంతో, సామాన్య ప్రజలు మరియు ఖాతాదారులు (Bank Customers) ఆందోళన చెందడం ప్రారంభించారు. జూన్ 30 డెడ్లైన్ అంటూ ప్రచారం జరగడంతో, తమ దగ్గర ఉన్న పాత నోట్లు ఏమైపోతాయో అన్న కంగారు అందరిలో మొదలైంది.
బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర వివరణ (Bank’s Official Clarification)
ఈ వ్యవహారం తీవ్ర రూపం దాల్చడంతో Bank of Maharashtra అధికారికంగా స్పందించక తప్పలేదు. సోషల్ మీడియాలో వస్తున్న వార్తలన్నీ ముమ్మాటికీ అబద్ధమని బ్యాంకు స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు తన అధికారిక Social Media Handle ద్వారా ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. “2005 కంటే ముందు ప్రింట్ అయిన నోట్లను జూన్ 30 తర్వాత మా బ్యాంకు శాఖలలో స్వీకరించరంటూ ఆన్లైన్లో ఒక తప్పుడు సందేశం (Fake Message) ప్రచారం అవుతోంది. ఆ సమాచారంలో ఎలాంటి నిజం లేదు. సాధారణ ప్రజలు మరియు మా కస్టమర్లు ఇలాంటి తప్పుడు వార్తలను నమ్మవద్దని కోరుతున్నాం. అలాగే, బాధ్యతారహితంగా ఆ తరహా సందేశాలను ఇతరులకు షేర్ చేయవద్దు” అని బ్యాంక్ స్పష్టత ఇచ్చింది. అంతేకాకుండా, ప్రజలను అప్రమత్తం చేయడానికి ఈ పోస్ట్కు #FakeMessageAlert అనే హ్యాష్ట్యాగ్ను కూడా జోడించింది. కేవలం బ్యాంకు యొక్క Official Channels మరియు వెబ్సైట్ నుంచి వచ్చే సమాచారాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలని సూచించింది.
ఆ పాత నోట్లపై ఆర్బీఐ రూల్స్ ఏం చెబుతున్నాయి? (RBI Guidelines)
వాస్తవానికి, 2005 కంటే ముందు ముద్రించిన నోట్లను మార్చుకునేందుకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (Reserve Bank of India – RBI) గతంలోనే కొన్ని గైడ్లైన్స్ ఇచ్చింది. సెక్యూరిటీ ఫీచర్స్ (Security Features) మెరుగుపరచడంలో భాగంగా, పాత నోట్లను వెనక్కి తీసుకుని వాటి స్థానంలో కొత్త నోట్లను చలామణిలోకి తీసుకురావడం ఆర్బీఐ చేసే నిరంతర ప్రక్రియ.
నోటు వెనుక భాగం గమనించండి: 2005 తర్వాత ముద్రించిన నోట్ల వెనుక భాగంలో కింది వైపు ముద్రించిన సంవత్సరం (Year of Printing) ఉంటుంది. 2005 కంటే ముందు నోట్లపై ఎలాంటి సంవత్సరం ముద్రించి ఉండదు.
లీగల్ టెండర్ (Legal Tender): ఆర్బీఐ రూల్స్ ప్రకారం.. 2005 నాటి పాత నోట్లు ఇప్పటికీ చట్టబద్ధమైనవే. కాకపోతే, మార్కెట్ చలామణిలో వీటి సంఖ్యను తగ్గించడానికి బ్యాంకుల్లో వీటిని ఎక్స్ఛేంజ్ (Currency Exchange) చేసుకునే సదుపాయాన్ని కల్పించారు. అంతే తప్ప, ఇవి రాత్రికి రాత్రే నిర్వీర్యం అయిపోవు.
వినియోగదారులు ఏం చేయాలి? (What should Public Do?)
డిజిటల్ విప్లవం పెరిగిన ఈ రోజుల్లో సమాచారం ఎంత వేగంగా అందుతుందో, అంతే వేగంగా దుష్ప్రచారం (Misinformation) కూడా జరుగుతోంది. కాబట్టి పౌరులుగా మనం కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించాలి:
నమ్మవద్దు.. ఫార్వార్డ్ చేయవద్దు: వాట్సాప్లో వచ్చే ప్రతి ఫార్వార్డెడ్ మెసేజ్ను బ్లైండ్గా నమ్మేసి, ఇతరులకు షేర్ చేయకండి.
అధికారిక వెబ్సైట్లు పరిశీలించండి: కరెన్సీ నోట్లు, బ్యాంకింగ్ నియమాలకు సంబంధించిన ఎలాంటి అనుమానాలు ఉన్నా ఆర్బీఐ అధికారిక వెబ్సైట్ (rbi.org.in) లేదా సంబంధిత బ్యాంక్ వెబ్సైట్ను విజిట్ చేయండి.
ఆందోళన వద్దు: ఒకవేళ మీ దగ్గర 2005 కంటే ముందు నాటి నోట్లు ఉన్నా కంగారు పడాల్సిన పనిలేదు. సమీపంలోని బ్యాంకులను సంప్రదించి వాటిని సులువుగా డిపాజిట్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ చేసుకోవచ్చు.చివరగా.. బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర పేరుతో వైరల్ అవుతున్న ఆ నోటిఫికేషన్ పూర్తిగా నకిలీది (Fake). కాబట్టి నెటిజన్లు ఇలాంటి పుకార్లకు దూరంగా ఉండటం మంచిది.
About the Author
