ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు దాఖలు చేసిన తర్వాత చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూసేది రీఫండ్ కోసం. టీడీఎస్ ఎక్కువగా కట్ కావడం, అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ అధికంగా చెల్లించడం లేదా ఇతర కారణాలతో అదనంగా చెల్లించిన పన్ను తిరిగి బ్యాంకు ఖాతాలో జమ అవుతుందని ఆశిస్తుంటారు. అయితే కొన్నిసార్లు రీఫండ్ కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుంచి ‘సెక్షన్ 245’ పేరుతో ఒక నోటీసు వస్తుంది. ఈ నోటీసు చూసిన వెంటనే చాలా మంది ఆందోళనకు గురవుతారు. తాము ఏదైనా పెద్ద తప్పు చేశామా? పన్ను ఎగవేశామా? రీఫండ్ పూర్తిగా నిలిచిపోతుందా? అనే సందేహాలు మొదలవుతాయి. కానీ పన్ను నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం సెక్షన్ 245 నోటీసు (Income Tax Section 245 Notice)రావడం అంటే తప్పనిసరిగా పన్ను చెల్లింపుదారుడు తప్పు చేశాడనే అర్థం కాదు. చాలా సందర్భాల్లో ఇది కేవలం గత ఆర్థిక సంవత్సరాలకు సంబంధించిన పన్ను బకాయిలను ప్రస్తుత రీఫండ్తో సర్దుబాటు చేయాలనే ఉద్దేశంతో పంపే ముందస్తు సమాచారం మాత్రమే.
సెక్షన్ 245 అంటే అసలు ఏమిటి? What Is Section 245 of the Income Tax Act?
ఆదాయపు పన్ను చట్టం–1961లోని సెక్షన్ 245 ప్రకారం(Income Tax Section 245 Notice), ఒక పన్ను చెల్లింపుదారుడికి ప్రస్తుత అసెస్మెంట్ సంవత్సరంలో రీఫండ్ రావాల్సి ఉండి, అదే సమయంలో గత సంవత్సరాలకు సంబంధించిన పన్ను బకాయిలు ఉంటే, ఆ బకాయిలను రీఫండ్ నుంచి సర్దుబాటు చేసుకునే అధికారాన్ని ఆదాయపు పన్ను శాఖకు చట్టం కల్పించింది. అయితే ఆ సర్దుబాటు చేయడానికి ముందు పన్ను చెల్లింపుదారుడికి సమాచారం ఇవ్వడం తప్పనిసరి. అందుకే సెక్షన్ 245 కింద నోటీసు జారీ చేస్తారు. ఇది ఒక హెచ్చరిక కంటే ఎక్కువగా, శాఖ ప్రతిపాదిస్తున్న చర్య గురించి ముందస్తు సమాచారం అని చెప్పవచ్చు.
నోటీసు ఎందుకు వస్తుంది? Why Does the Department Issue This Notice?
పన్ను రిటర్నులు(Income Tax Section 245 Notice) ప్రాసెస్ చేసే సమయంలో ఆదాయపు పన్ను శాఖ గత సంవత్సరాల రికార్డులను కూడా పరిశీలిస్తుంది. ఆ సమయంలో ఏదైనా ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి పన్ను బకాయి పెండింగ్లో ఉందని గుర్తిస్తే, ప్రస్తుత రీఫండ్ నుంచి ఆ మొత్తాన్ని సర్దుబాటు చేయాలని నిర్ణయిస్తుంది. ఈ బకాయి అనేక కారణాలతో ఉండొచ్చు. ట్యాక్స్ క్రెడిట్లో వ్యత్యాసాలు, టీడీఎస్ సరిగా నమోదు కాకపోవడం, అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ తక్కువగా చెల్లించడం, స్వీయ అంచనా పన్ను చెల్లించకపోవడం లేదా గతంలో వచ్చిన డిమాండ్ నోటీసును పట్టించుకోకపోవడం వంటి కారణాలతో బకాయిలు మిగిలి ఉండొచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లోనే సెక్షన్ 245 నోటీసు జారీ చేసి, రీఫండ్లో నుంచి బకాయిని సర్దుబాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనను శాఖ తెలియజేస్తుంది.
ఒక ఉదాహరణతో అర్థం చేసుకుంటే… A Simple Example to Understand the Adjustment
ఒక ఉద్యోగికి 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి రూ.12,000 ఆదాయపు పన్ను రీఫండ్ రావాల్సి ఉందనుకుందాం. అయితే 2022–23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ట్యాక్స్ క్రెడిట్లో తేడా లేదా ఇతర కారణాల వల్ల రూ.8,000 పన్ను బకాయి మిగిలి ఉందనుకుందాం. ఈ పరిస్థితిలో ఆదాయపు పన్ను (Income Tax Section 245 Notice)శాఖ ముందుగా సెక్షన్ 245 కింద నోటీసు జారీ చేస్తుంది. అందులో గత బకాయి రూ.8,000ను ప్రస్తుత రీఫండ్ నుంచి సర్దుబాటు చేస్తామని తెలియజేస్తుంది. పన్ను చెల్లింపుదారుడు అంగీకరిస్తే లేదా గడువులోగా స్పందించకపోతే, శాఖ రూ.12,000 రీఫండ్లో నుంచి రూ.8,000 మినహాయించి మిగిలిన రూ.4,000 మాత్రమే బ్యాంకు ఖాతాలో జమ చేస్తుంది. అంటే రీఫండ్ పూర్తిగా రద్దు కావడం కాదు. బకాయి ఉన్న మేరకే సర్దుబాటు జరుగుతుంది.
నోటీసు వస్తే భయపడాల్సిన అవసరం లేదా? No Need to Panic If You Receive It
చాలామంది సెక్షన్ 245 నోటీసు (Income Tax Section 245 Notice)రావడాన్ని చట్టపరమైన చర్యగా భావించి ఆందోళన చెందుతారు. కానీ ఇది సాధారణ ప్రక్రియలో భాగమే. పన్ను చెల్లింపుదారుడికి సమాచారం ఇవ్వకుండా రీఫండ్ను తగ్గించకుండా ఉండేందుకు చట్టం కల్పించిన అవకాశం ఇది. అయితే నోటీసును నిర్లక్ష్యం చేయడం మాత్రం మంచిది కాదు. అందులో పేర్కొన్న బకాయి నిజమేనా? ఇప్పటికే చెల్లించారా? లేక పొరపాటున డిమాండ్ చూపిస్తున్నారా? అనే విషయాలను ఒకసారి తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి.
30 రోజుల్లో స్పందించడం ఎందుకు ముఖ్యం? Respond Within 30 Days
సాధారణంగా సెక్షన్ 245 నోటీసు (Income Tax Section 245 Notice)జారీ చేసిన తర్వాత పన్ను చెల్లింపుదారుడికి స్పందించేందుకు 30 రోజుల సమయం ఇస్తారు. ఈ సమయంలో బకాయిని అంగీకరించవచ్చు. లేదా తాము ఇప్పటికే పన్ను చెల్లించామని ఆధారాలతో తెలియజేయవచ్చు. ఒకవేళ శాఖ పేర్కొన్న డిమాండ్ తప్పుగా ఉందని భావిస్తే దానికి సంబంధించిన వివరణ కూడా సమర్పించవచ్చు. కానీ నిర్ణీత గడువులోగా ఎలాంటి స్పందన ఇవ్వకపోతే, శాఖ దానిని అంగీకారంగా పరిగణించి రీఫండ్లో నుంచి బకాయిని నేరుగా సర్దుబాటు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
బకాయి నిజమేనా? ఎలా తెలుసుకోవాలి? How to Check Outstanding Tax Demand?
సెక్షన్ 245 నోటీసు (Income Tax Section 245 Notice)వచ్చిన వెంటనే మొదట చేయాల్సిన పని బకాయి వివరాలను పరిశీలించడమే. ఇందుకోసం ఆదాయపు పన్ను ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో లాగిన్ కావాలి. పోర్టల్లోని ‘పెండింగ్ యాక్షన్స్’ విభాగంలో ‘రెస్పాన్స్ టు అవుట్స్టాండింగ్ డిమాండ్’ ఎంపికను తెరిస్తే పెండింగ్లో ఉన్న అన్ని పన్ను డిమాండ్లు కనిపిస్తాయి. ఏ ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఎంత బకాయి ఉందో, ఎందుకు డిమాండ్ వచ్చిందో అక్కడ వివరంగా చూడవచ్చు. అలాగే గతంలో జారీ చేసిన సెక్షన్ 245 నోటీసులు కూడా అక్కడే అందుబాటులో ఉంటాయి. అవసరమైతే వాటిని డౌన్లోడ్ చేసుకొని పరిశీలించవచ్చు.
డిమాండ్ తప్పుగా ఉంటే ఏం చేయాలి? What If the Tax Demand Is Incorrect?
కొన్నిసార్లు సాంకేతిక కారణాలు, ట్యాక్స్ క్రెడిట్ ఆలస్యంగా అప్డేట్ కావడం లేదా టీడీఎస్ వివరాలు సరిగా ప్రతిబింబించకపోవడం వల్ల కూడా బకాయిలు చూపించే అవకాశం ఉంటుంది. అలాంటి సందర్భాల్లో నోటీసును అంగీకరించకుండా, సరైన ఆధారాలను జతచేసి వివరణ సమర్పించాలి. ఫారం-16, ఫారం-26ఏఎస్, ఏఐఎస్, బ్యాంకు చలాన్లు లేదా గతంలో చెల్లించిన పన్ను రశీదులు వంటి ఆధారాలు ఉపయోగపడతాయి. అవసరమైతే చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ లేదా పన్ను నిపుణుల సలహా తీసుకొని సమాధానం ఇవ్వడం మంచిది.
రీఫండ్ పూర్తిగా ఆగిపోతుందా? Will Your Entire Refund Be Blocked?
సెక్షన్ 245 నోటీసు (Income Tax Section 245 Notice)అంటే రీఫండ్ పూర్తిగా రద్దు అవుతుందని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ అది సరైన అభిప్రాయం కాదు. శాఖకు ఉన్న బకాయి మొత్తాన్ని మాత్రమే రీఫండ్లో నుంచి తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది. రీఫండ్ మొత్తం బకాయి కంటే ఎక్కువైతే మిగిలిన మొత్తం పన్ను చెల్లింపుదారుడికి జమ అవుతుంది. ఒకవేళ బకాయి మొత్తం రీఫండ్ను మించి ఉంటే, మొత్తం రీఫండ్ సర్దుబాటు చేసి మిగిలిన బకాయిని వేరుగా వసూలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
అవగాహన ఉంటే ఆందోళన అవసరం లేదు .. Awareness Helps Avoid Unnecessary Stress
ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుంచి సెక్షన్ 245 నోటీసు రావడం(Income Tax Section 245 Notice) అంటే భయపడాల్సిన పరిస్థితి కాదని పన్ను నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ఇది కేవలం గత పన్ను బకాయిలను ప్రస్తుత రీఫండ్తో సర్దుబాటు చేయడానికి చట్టం ప్రకారం అనుసరించే ప్రక్రియ మాత్రమే. అయితే నోటీసును నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, అందులో పేర్కొన్న వివరాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించి నిర్ణీత గడువులోగా స్పందించడం అత్యంత ముఖ్యం. గత రికార్డులు, ఫారం-26ఏఎస్, ఏఐఎస్, పన్ను చెల్లింపు రశీదులను ఒకసారి సరిపోల్చుకుంటే అనవసర సమస్యలను నివారించవచ్చు. సమయానికి స్పందిస్తే రీఫండ్ ఆలస్యం కాకుండా, అవసరమైతే తప్పు డిమాండ్ను కూడా సరిచేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
