హైదరాబాద్ః భారత క్యాపిటల్ మార్కెట్లను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దడంతో పాటు విదేశీ పెట్టుబడులను భారీ ఎత్తున ఆకర్షించేందుకు సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) అత్యంత కీలకమైన సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టింది. విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో మదుపర్లకు (Foreign Portfolio Investors – FPIs) ప్రస్తుతం ఎదురవుతున్న నిబంధనల చిక్కులను తొలగించి, పెట్టుబడుల ప్రక్రియను మరింత సులభతరం చేసే దిశగా సెబీ అడుగులు వేస్తోంది. ఇందుకు సంబంధించిన సమగ్ర ప్రతిపాదనలతో కూడిన చర్చాపత్రాన్ని (Consultation Paper) అతి త్వరలోనే విడుదల చేయనున్నట్లు సెబీ ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే శుక్రవారం అధికారికంగా ప్రకటించారు. ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో లేని, కేవలం మన దేశంలోనే ప్రత్యేకంగా అమల్లో ఉన్న కొన్ని కఠిన నిబంధనలను పూర్తిగా రద్దు చేయాలని నిర్ణయించినట్లు ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ ప్రతిపాదిత చర్యలు అమల్లోకి వస్తే విదేశీ సంస్థాగత మదుపర్లపై ఉన్న నిబంధనల భారం గణనీయంగా తగ్గుతుందని, తద్వారా అంతర్జాతీయ మూలధన ప్రవాహం భారత మార్కెట్ల వైపు మరింత వేగంగా మళ్లుతుందని తుహిన్ కాంత పాండే ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
విదేశీ సంస్థలకు రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియ సుదీర్ఘం
భారత స్టాక్ మార్కెట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్న విదేశీ సంస్థలకు రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియ సుదీర్ఘంగా ఉండటం పెద్ద అడ్డంకిగా మారుతూ వచ్చింది. ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపేందుకు సెబీ ప్రత్యేక కార్యాచరణను సిద్ధం చేసింది. ఎఫ్పీఐలు మన దేశంలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి అవసరమైన అన్ని అనుమతులు, రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియలను పూర్తి చేయడానికి పట్టే కాలపరిమితిని కేవలం 5 రోజులకు తగ్గించడంపై సెబీ ప్రస్తుతం ముమ్మరంగా పనిచేస్తోంది. నిజానికి, స్వాగత్-ఎఫ్ఐ (SWAGAT-FI) ఫ్రేమ్వర్క్ కింద ఇప్పటికే నమోదైన కొంత మంది పెట్టుబడిదారులకు ఈ వేగవంతమైన అనుమతుల వెసులుబాటు అందుబాటులో ఉంది. దేశంలోని మొత్తం విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో మదుపర్లలో దాదాపు 17 శాతం మంది, అంటే సుమారు 740 మంది ఎఫ్పీఐలు ఇప్పటికే ఈ స్వాగత్-ఎఫ్ఐ ఫ్రేమ్వర్క్ కింద తమ పేర్లను నమోదు చేసుకున్నారు. ఇప్పుడు ఈ సదుపాయాన్ని మరింత విస్తరిస్తూ, అర్హులైన ఇతర విదేశీ మదుపర్లందరికీ కేవలం 5 రోజుల్లోనే ఆన్బోర్డింగ్ ప్రక్రియ పూర్తయ్యేలా కొత్త విధానాలను రూపొందిస్తున్నారు. దీనివల్ల సమయం ఆదా కావడంతో పాటు విదేశీ నిధులు తక్షణమే మార్కెట్లోకి ప్రవేశించే అవకాశం కలుగుతుంది.
పూర్తిస్థాయిలో డిజిటలీకరణ
కాగితపు పనులను పూర్తిగా తగ్గించి, సాంకేతికతను అందిపుచ్చుకోవడం ద్వారా పారదర్శకతను పెంచాలని సెబీ భావిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా ఎఫ్పీఐలకు సంబంధించిన పవర్స్ ఆఫ్ అటార్నీ (Powers of Attorney – PoA) పత్రాలను పూర్తిస్థాయిలో డిజిటలీకరణ చేయనున్నట్లు సెబీ ఛైర్మన్ వెల్లడించారు. ఇప్పటివరకు భౌతిక పత్రాల సమర్పణ, ధ్రువీకరణ ప్రక్రియల వల్ల విదేశీ మదుపర్లకు తీవ్ర జాప్యం జరిగేది. డిజిటల్ విధానం అందుబాటులోకి రావడం వల్ల ఎక్కడి నుంచైనా సులభంగా పత్రాలను సమర్పించే వీలు కలుగుతుంది. దీనికి తోడు, కొత్త సెటిల్మెంట్ విధానం కింద విదేశీ మదుపర్లకు అయ్యే నిధుల వ్యయాలను (Funding Costs) కూడా తగ్గించనున్నారు. ట్రేడింగ్ అనంతరం జరిగే సెటిల్మెంట్ ప్రక్రియలో నిధుల వ్యయం తగ్గడం వల్ల అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్టర్లకు లావాదేవీల ఖర్చులు గణనీయంగా ఆదా అవుతాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లతో పోలిస్తే భారత మార్కెట్ మరింత పోటీతత్వంతో కూడినదిగా మారడానికి ఈ నిర్ణయం ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.
కేవైసీ నిబంధనల్లోనూ కీలక మార్పులు
మరోవైపు, విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు అతిపెద్ద ఊరటనిచ్చేలా కేవైసీ (Know Your Customer) నిబంధనల్లోనూ సెబీ కీలక మార్పులు తీసుకువస్తోంది. డిసెంబర్ 1 నుంచి సంబంధిత ఎఫ్పీఐలకు కేవైసీ సమీక్ష కాలపరిమితిని భారీగా పెంచనున్నట్లు తుహిన్ కాంత పాండే తెలిపారు. ఇప్పటివరకు ఆయా మదుపర్ల విభాగాలను బట్టి కేవైసీ సమీక్ష గడువు 1 సంవత్సరం నుంచి 3 సంవత్సరాల వరకు ఉండేది. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం ఈ గడువును 2 సంవత్సరాల నుంచి ఏకంగా 8 సంవత్సరాలకు పెంచబోతున్నారు. దీనివల్ల విదేశీ సంస్థాగత మదుపర్లు ప్రతి ఏడాది పత్రాలను పునరుద్ధరించుకోవాల్సిన ఇబ్బంది తప్పుతుంది. అంతేకాకుండా, ప్రవాస భారతీయులు (NRIs), విదేశీ పౌరసత్వం ఉన్న భారతీయులు (OCIs), ఇతర విదేశీయుల కోసం డిజిటల్ ఆన్బోర్డింగ్ ప్రక్రియను సెబీ ఇప్పటికే చాలావరకు సరళీకృతం చేసింది. అర్హత గల పెట్టుబడిదారులు భౌతికంగా మన దేశానికి రావాల్సిన అవసరం లేకుండానే, తమ దేశాల్లో ఉంటూనే ఆన్లైన్ ద్వారా కేవైసీ, ఇ-కేవైసీ ప్రక్రియలను పూర్తి చేసుకునే వెసులుబాటును కల్పించారు. ఈ డిజిటల్ సౌలభ్యం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రవాస భారతీయులు తమ మాతృభూమిలోని మార్కెట్లలో పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు మరింత ఉత్సాహంగా ముందుకు వచ్చే అవకాశం ఏర్పడింది.
విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంతో పాటు దేశీయ పరిశ్రమల అభివృద్ధికి కూడా సెబీ సమాంతరంగా ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. ముఖ్యంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచే చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల (SMEs / MSMEs) రంగాన్ని బలోపేతం చేయడంపై సెబీ ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. రాబోయే కొన్నేళ్లలో చిన్న, మధ్య తరహా రంగాల నుంచి కనీసం 2,000 కంపెనీలను స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్టింగ్ చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకోవాలని సెబీ ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే పిలుపునిచ్చారు. చిన్న వ్యాపారాలు తమ విస్తరణకు అవసరమైన మూలధనాన్ని బ్యాంకు రుణాలపైనే ఆధారపడకుండా, పబ్లిక్ ఇష్యూల (IPOs) ద్వారా నేరుగా క్యాపిటల్ మార్కెట్ నుంచి సమీకరించుకోవడానికి ఈ లక్ష్యం ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది. దీనివల్ల దేశీయంగా పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి పెరగడమే కాకుండా కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలు కూడా భారీగా సృష్టించబడతాయి. అదే సమయంలో దేశీయ రిటైల్ మదుపర్లకు, విదేశీ సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లకు పెట్టుబడి పెట్టేందుకు మరిన్ని నాణ్యమైన, అభివృద్ధి చెందుతున్న కంపెనీలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
మొత్తానికి, సెబీ ఛైర్మన్ ప్రకటించిన ఈ సంస్కరణలు భారత ఆర్థిక రంగంలో ఒక నూతన అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతున్నాయి. అనవసరమైన నిబంధనలను రద్దు చేయడం, రిజిస్ట్రేషన్ సమయాన్ని 5 రోజులకు కుదించడం, పవర్ ఆఫ్ అటార్నీలను డిజిటలీకరించడం, డిసెంబర్ 1 నుంచి కేవైసీ సమీక్ష గడువును 8 ఏళ్ల వరకు పెంచడం వంటి చర్యలు అంతర్జాతీయ మదుపర్లలో భారత మార్కెట్ పట్ల అపారమైన విశ్వాసాన్ని నింపనున్నాయి. వీటికి తోడు 2,000 చిన్న, మధ్య తరహా కంపెనీల లిస్టింగ్ లక్ష్యం కూడా తోడవడంతో రాబోయే రోజుల్లో భారత స్టాక్ మార్కెట్ విస్తృతి, లోతు మరింత పెరిగి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అగ్రగామిగా నిలవడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.
