భారతీయ మూలధన మార్కెట్ల చరిత్రలో మరో కీలక ఘట్టానికి రంగం సిద్ధమవుతోంది. దేశంలోనే అతిపెద్ద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్గా పేరుగాంచిన నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (ఎన్ఎస్ఈ) తన ఐపీఓ పత్రాలను మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ సెబీకి సమర్పించినట్లు వార్తలు రావడంతో పెట్టుబడిదారుల దృష్టి ఒక్కసారిగా ఈ అంశంపై కేంద్రీకృతమైంది. ఇప్పటికే స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్టింగ్ అయిన బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (బీఎస్ఈ) విజయవంతమైన ప్రయాణం కొనసాగిస్తున్న తరుణంలో, త్వరలో మార్కెట్లోకి రానున్న ఎన్ఎస్ఈ ఐపీఓ పెట్టుబడిదారుల్లో కొత్త చర్చకు తెరలేపింది. దేశంలోనే అతిపెద్ద ఎక్స్ఛేంజ్గా ఉన్న ఎన్ఎస్ఈ మార్కెట్లోకి వస్తే, బీఎస్ఈతో పోలిస్తే అది ఎంత బలంగా ఉంటుంది? భవిష్యత్తులో పెట్టుబడిదారులకు ఎక్కువ లాభాల అవకాశాలు ఏ కంపెనీలో కనిపిస్తున్నాయి? వృద్ధి, విలువ, వ్యాపార పరిమాణం, లాభదాయకత వంటి అంశాల్లో (NSE vs BSE.. ) ఎవరు ముందున్నారు? ప్రస్తుతం మార్కెట్ వర్గాల్లో ప్రధానంగా చర్చ జరుగుతున్న ప్రశ్నలివే.
ఐపీఓతో చరిత్ర సృష్టించనున్న ఎన్ఎస్ఈ.. NSE Set to Script History with Mega IPO
భారత స్టాక్ మార్కెట్ వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పులకు కారణమైన ఎన్ఎస్ఈ, దాదాపు మూడు దశాబ్దాలుగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. డిజిటల్ ట్రేడింగ్, డెరివేటివ్స్ మార్కెట్, అధునాతన సాంకేతిక వేదికల ద్వారా దేశంలోని కోట్లాది మంది పెట్టుబడిదారులకు సేవలు అందిస్తోంది. ఇప్పుడు అదే ఎన్ఎస్ఈ పబ్లిక్ ఇష్యూతో మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టబోతోంది. మార్కెట్ వర్గాల అంచనాల ప్రకారం ఈ ఐపీఓ విలువ దాదాపు రూ.30,000 కోట్లకు చేరే అవకాశం ఉంది. లిస్టింగ్ అనంతరం సంస్థ మొత్తం మార్కెట్ విలువ సుమారు రూ.5.1 లక్షల కోట్ల వరకు ఉండవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ స్థాయి విలువతో ఎన్ఎస్ఈ కేవలం భారతదేశంలోనే కాదు, ప్రపంచ స్థాయి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల జాబితాలో (NSE vs BSE.. ) కూడా ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకునే అవకాశముంది.
బీఎస్ఈ ప్రయాణం.. చిన్న ఐపీఓ నుంచి భారీ విలువ వరకు.. BSE’s Journey from IPO to Wealth Creator
భారతదేశపు అత్యంత పురాతన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్గా బీఎస్ఈకి (NSE vs BSE.. ) ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. 2017లో బీఎస్ఈ తన ఐపీఓను ఒక్కో షేరుకు సుమారు రూ.805-806 ధరల శ్రేణిలో విడుదల చేసింది. ఆ సమయంలో కంపెనీ రూ.1,241 కోట్లను సమీకరించింది. ఐపీఓ తర్వాత బీఎస్ఈ షేర్ ప్రయాణం పెట్టుబడిదారులకు విశేషమైన సంపద సృష్టించింది. ప్రస్తుతం ఈ షేర్ రూ.4,000 స్థాయికి చేరుకోవడం గమనార్హం. సంస్థ మార్కెట్ విలువ కూడా రూ.1.63 లక్షల కోట్లను దాటింది. ఒకప్పుడు సంప్రదాయ ఎక్స్ఛేంజ్గా భావించిన బీఎస్ఈ, ఇప్పుడు సాంకేతికత, డెరివేటివ్స్, కొత్త ఉత్పత్తుల ద్వారా తన వ్యాపారాన్ని గణనీయంగా విస్తరించింది.
పరిమాణంలో ఎన్ఎస్ఈదే ఆధిపత్యం.. NSE Dominates in Scale and Market Share
స్టాక్ మార్కెట్ కార్యకలాపాలను పరిశీలిస్తే ఎన్ఎస్ఈ దేశంలో అగ్రస్థానంలో (NSE vs BSE.. ) కొనసాగుతోంది. నగదు మార్కెట్, డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్, రోజువారీ లావాదేవీల విలువ, యాక్టివ్ ఇన్వెస్టర్ల సంఖ్య వంటి దాదాపు అన్ని ప్రధాన విభాగాల్లో ఎన్ఎస్ఈ ఆధిపత్యం కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుతం దేశ స్టాక్ మార్కెట్ ట్రేడింగ్లో అత్యధిక భాగం ఎన్ఎస్ఈ ద్వారానే జరుగుతోంది. ముఖ్యంగా ఫ్యూచర్స్, ఆప్షన్స్ మార్కెట్లో ఎన్ఎస్ఈకి పోటీదారులు లేరనే చెప్పాలి. ఈ భారీ వ్యాపార పరిమాణమే సంస్థను దేశంలోనే అతిపెద్ద స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్గా నిలబెట్టింది.
వృద్ధి రేటులో బీఎస్ఈ ఆశ్చర్యకర ప్రదర్శన.. BSE Surprises with Rapid Growth
వ్యాపార పరిమాణం పరంగా ఎన్ఎస్ఈ (NSE vs BSE.. ) ముందంజలో ఉన్నప్పటికీ, గత కొన్నేళ్ల వృద్ధి రేటును పరిశీలిస్తే బీఎస్ఈ ఆశ్చర్యకరమైన ప్రగతిని నమోదు చేసింది. 2022 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బీఎస్ఈ ఆదాయం కేవలం రూ.743 కోట్లుగా ఉండగా, 2026 నాటికి అది రూ.4,834 కోట్లకు చేరింది. అంటే వార్షిక ప్రాతిపదికన దాదాపు 60 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేసింది. అదే కాలంలో ఎన్ఎస్ఈ ఆదాయం రూ.8,313 కోట్ల నుంచి రూ.16,601 కోట్లకు పెరిగింది. ఇది కూడా బలమైన వృద్ధే అయినప్పటికీ, శాతం పరంగా చూస్తే బీఎస్ఈ వృద్ధి మరింత వేగంగా కనిపిస్తోంది. దీంతో గత కొన్నేళ్లుగా బీఎస్ఈ పెట్టుబడిదారుల దృష్టిని ఆకర్షించగలిగింది.
లాభాల్లోనూ బీఎస్ఈ దూసుకెళ్లింది.. Profit Growth Strongly Favors BSE
కంపెనీ నాణ్యతను అంచనా వేయడంలో లాభాల వృద్ధి కీలక ప్రమాణం. ఈ విషయంలో కూడా బీఎస్ఈ (NSE vs BSE.. ) గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది. 2022లో బీఎస్ఈ లాభం రూ.245 కోట్లుగా ఉండగా, 2026 నాటికి అది రూ.2,487 కోట్లకు పెరిగింది. ఇది దాదాపు 78 శాతం వార్షిక వృద్ధి రేటుకు సమానం. మరోవైపు ఎన్ఎస్ఈ లాభాలు కూడా రూ.5,198 కోట్ల నుంచి రూ.10,302 కోట్లకు పెరిగాయి. అయితే శాతం పరంగా బీఎస్ఈ ప్రదర్శన మరింత ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తోంది. ఈ గణాంకాలు పెట్టుబడిదారుల్లో బీఎస్ఈపై విశ్వాసాన్ని పెంచిన ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
విలువ కట్టడంలో ఎవరు మెరుగ్గా ఉన్నారు? Valuation Metrics Tell an Interesting Story
పెట్టుబడిదారులు కంపెనీలను అంచనా వేయడానికి ప్రైస్ టు ఎర్నింగ్స్ (పీ/ఈ), ప్రైస్ టు బుక్ (పీ/బీ), ప్రైస్ టు సేల్స్ (పీ/ఎస్) వంటి ప్రమాణాలను ఉపయోగిస్తారు. ప్రస్తుతం బీఎస్ఈ పీ/ఈ నిష్పత్తి 66 రెట్లు ఉండగా, ఎన్ఎస్ఈ అంచనా పీ/ఈ 49 రెట్లు ఉంది. పీ/బీ నిష్పత్తి బీఎస్ఈలో (NSE vs BSE.. ) 24 రెట్లు ఉండగా, ఎన్ఎస్ఈలో 16 రెట్లు ఉంది. ఈ గణాంకాలు ఒక విషయం స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి. మార్కెట్ ఇప్పటికే బీఎస్ఈ భవిష్యత్తు వృద్ధిపై అధిక అంచనాలు పెట్టుకుంది. అందుకే దానికి అధిక విలువ కట్టింది. అదే సమయంలో ఎన్ఎస్ఈ పెద్ద వ్యాపార పరిమాణం ఉన్నప్పటికీ, వాల్యుయేషన్ పరంగా కొంత తక్కువ స్థాయిలో కనిపిస్తోంది.
ఇన్వెస్టర్లకు ఏది ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తోంది? What Are Investors Looking At?
ఎన్ఎస్ఈ (NSE vs BSE.. ) విషయంలో పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షిస్తున్న అంశం దాని భారీ మార్కెట్ ఆధిపత్యం. దేశంలోనే అతిపెద్ద ఎక్స్ఛేంజ్గా ఉండటం, డెరివేటివ్స్ మార్కెట్లో అగ్రస్థానం, బలమైన నగదు ప్రవాహం, అధిక లాభదాయకత వంటి అంశాలు దీన్ని దీర్ఘకాలికంగా బలమైన సంస్థగా నిలబెడుతున్నాయి. మరోవైపు బీఎస్ఈ విషయంలో పెట్టుబడిదారులు వృద్ధి అవకాశాలను చూస్తున్నారు. చిన్న స్థాయి నుంచి వేగంగా విస్తరిస్తూ ఆదాయం, లాభాల్లో భారీ వృద్ధిని నమోదు చేయడం సంస్థకు ప్రధాన బలంగా మారింది. అందువల్ల స్థిరత్వాన్ని కోరుకునే పెట్టుబడిదారులు ఎన్ఎస్ఈ వైపు మొగ్గు చూపవచ్చు. అధిక వృద్ధి అవకాశాలను ఆశించే వారు బీఎస్ఈపై ఆసక్తి కనబరచవచ్చు.
స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల మధ్య పోటీ మరింత ఆసక్తికరం.. Competition Set to Intensify
ఎన్ఎస్ఈ లిస్టింగ్తో భారత స్టాక్ మార్కెట్లో (NSE vs BSE.. ) కొత్త దశ ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటివరకు కేవలం బీఎస్ఈ మాత్రమే లిస్టెడ్ ఎక్స్ఛేంజ్గా ఉండగా, ఇకపై రెండు దిగ్గజ సంస్థల పనితీరును పెట్టుబడిదారులు నేరుగా పోల్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది వ్యాపార విస్తరణ, సాంకేతికత, ఉత్పత్తుల అభివృద్ధి, పెట్టుబడిదారుల సేవల విషయంలో మరింత పోటీని పెంచే అవకాశముంది. భారత స్టాక్ మార్కెట్ వ్యవస్థలో ఎన్ఎస్ఈ, బీఎస్ఈ (NSE vs BSE.. ) రెండూ కీలక సంస్థలే. వ్యాపార పరిమాణం, మార్కెట్ ఆధిపత్యం, లాభాల పరంగా ఎన్ఎస్ఈ అగ్రస్థానంలో ఉంది. అయితే వృద్ధి రేటు, పెట్టుబడిదారుల సంపద సృష్టి, వేగవంతమైన వ్యాపార విస్తరణ పరంగా బీఎస్ఈ గత కొన్నేళ్లుగా అసాధారణ ప్రదర్శన కనబరిచింది. అందువల్ల “ఎవరు ఉత్తమం?” అనే ప్రశ్నకు ఒకే సమాధానం ఉండదు. స్థిరమైన దిగ్గజాన్ని కోరుకునేవారికి ఎన్ఎస్ఈ ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తే, వేగవంతమైన వృద్ధి అవకాశాలను కోరుకునేవారికి బీఎస్ఈ ఆసక్తికర ఎంపికగా నిలవవచ్చు. అయితే ఎన్ఎస్ఈ ఐపీఓ మార్కెట్లోకి వచ్చిన తర్వాతే ఈ రెండు ఎక్స్ఛేంజీల మధ్య అసలైన విలువల పోటీ ఎలా ఉంటుందో స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
About the Author
