ఆన్లైన్లో షాపింగ్ చేస్తున్నారా? నచ్చిన వస్తువు ఆర్డర్ చేస్తే మరొకటి రావడం.. డెలివరీ కావాల్సిన వస్తువు రాకపోవడం.. వచ్చిన ఉత్పత్తి పాడై ఉండటం.. రిటర్న్ లేదా రీప్లేస్మెంట్ అడిగితే స్పందించకపోవడం.. రిఫండ్ కోసం రోజుల తరబడి ఎదురుచూడాల్సి రావడం.. ఇలాంటి సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్న వినియోగదారుల సంఖ్య(Consumer Grievances in E-Commerce) పెరుగుతోంది. దేశంలో ఈ-కామర్స్ రంగానికి సంబంధించి గతేడాది నేషనల్ కన్జూమర్ హెల్ప్లైన్కు వచ్చిన ఫిర్యాదుల గణాంకాలు ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఆన్లైన్ షాపింగ్ పెరుగుతున్న కొద్దీ వినియోగదారుల ఫిర్యాదులూ భారీగా పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఫ్లిప్కార్ట్, అమెజాన్, మీషో వంటి ప్రముఖ ఈ-కామర్స్ వేదికలపై పెద్ద సంఖ్యలో ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. వీటితో పాటు మింత్రా, నెట్మెడ్స్, జెప్టో, బ్లింకిట్, నాప్టాల్, వీఎల్ఈ బజార్, నైకా వంటి సంస్థలపైనా వినియోగదారులు తమ సమస్యలను హెల్ప్లైన్ దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ సహాయ మంత్రి బీఎల్ వర్మ పార్లమెంట్కు ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ వివరాలను వెల్లడించారు. ఈ గణాంకాలు ఈ-కామర్స్ సంస్థలు వినియోగదారుల సేవల విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి.
ఫ్లిప్కార్ట్పై అత్యధిక ఫిర్యాదులు.. Flipkart Tops the Complaint List
ఈ-కామర్స్ విభాగంలో అత్యధిక ఫిర్యాదులు ఫ్లిప్కార్ట్పై (Consumer Grievances in E-Commerce) నమోదయ్యాయి. గతేడాది నేషనల్ కన్జూమర్ హెల్ప్లైన్కు ఫ్లిప్కార్ట్కు సంబంధించి ఏకంగా 1.33 లక్షల ఫిర్యాదులు అందాయి. దీంతో ఫిర్యాదుల జాబితాలో ఈ సంస్థ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాత అమెజాన్ ఉంది. ఆ సంస్థపై 91,248 ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. మూడో స్థానంలో మీషో నిలిచింది. మీషోకు సంబంధించి 29,284 ఫిర్యాదులు హెల్ప్లైన్కు వచ్చాయి. ఫ్యాషన్ ఈ-కామర్స్ వేదిక మింత్రాపై 25,384 ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. ఆన్లైన్ ఔషధాల విక్రయ సంస్థ నెట్మెడ్స్పై 19,895 ఫిర్యాదులు రావడం కూడా గమనార్హం. వేగవంతమైన డెలివరీ సేవలైన జెప్టోపై 5,774, బ్లింకిట్పై 5,102 ఫిర్యాదులు వచ్చాయి. నాప్టాల్పై 4,079 ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. వీఎల్ఈ బజార్, నైకాపై 3,405 చొప్పున ఫిర్యాదులు వచ్చినట్లు కేంద్రం వెల్లడించింది. పెద్ద పెద్ద ఈ-కామర్స్ సంస్థలతో పాటు వేగంగా విస్తరిస్తున్న క్విక్ కామర్స్ సేవలపైనా వినియోగదారుల సమస్యలు అధికంగానే ఉన్నట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
డెలివరీ కాకపోవడమే పెద్ద సమస్య.. Non-Delivery Is the Biggest Grievance
ఆన్లైన్ షాపింగ్లో (Consumer Grievances in E-Commerce) వినియోగదారులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల్లో ‘ఆర్డర్ చేసిన వస్తువు డెలివరీ కాలేదు’ అనే ఫిర్యాదులే అధికంగా ఉన్నాయి. ఈ అంశంపై ఏకంగా 79,818 ఫిర్యాదులు నమోదయ్యాయి. ఆన్లైన్లో వస్తువును ఆర్డర్ చేసిన తర్వాత నిర్ణీత సమయంలో డెలివరీ కాకపోతే వినియోగదారుడు ఇబ్బందులు పడాల్సి వస్తోంది. కొన్నిసార్లు డెలివరీ పూర్తయినట్లు యాప్లో చూపించినా.. వస్తువు చేతికి అందలేదని వినియోగదారులు ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు. మరికొన్ని సందర్భాల్లో ఆర్డర్ రద్దు చేయడం, డెలివరీ తేదీని పదేపదే మార్చడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. డెలివరీ వ్యవస్థలో చిన్నపాటి లోపం కూడా వినియోగదారుడికి తీవ్ర అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ముఖ్యంగా అత్యవసరంగా కావాల్సిన వస్తువులు, మందులు, రోజువారీ అవసరాల సరుకుల విషయంలో ఆలస్యం అయితే సమస్య మరింత తీవ్రంగా మారుతుంది.
ఒకటి ఆర్డర్ చేస్తే.. మరొకటి! Wrong Products and Damaged Goods
వినియోగదారుల ఫిర్యాదుల్లో మరో ప్రధాన అంశం తప్పు (Consumer Grievances in E-Commerce) ఉత్పత్తులు పంపడం. వెబ్సైట్లో ఒక వస్తువును చూసి ఆర్డర్ చేస్తే.. చేతికి మరో ఉత్పత్తి రావడం తరచూ జరుగుతున్నట్లు ఫిర్యాదులు ఉన్నాయి. కొన్నిసార్లు ఆర్డర్ చేసిన మోడల్కు బదులుగా వేరే మోడల్, వేరే పరిమాణం లేదా వేరే బ్రాండ్ ఉత్పత్తిని పంపుతున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అలాగే పాడైన, దెబ్బతిన్న లేదా చెడిపోయిన ఉత్పత్తులను డెలివరీ చేయడం కూడా వినియోగదారుల సమస్యల్లో ఒకటిగా ఉంది. ప్యాకేజీ బయటకు బాగానే కనిపించినా.. తెరిచిన తర్వాత ఉత్పత్తి దెబ్బతిన్న విషయం బయటపడుతుందని పలువురు ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో రిటర్న్, రీప్లేస్మెంట్ కోరితే సమస్య మరింత జఠిలమవుతోంది. కొన్ని సందర్భాల్లో రిటర్న్ తీసుకోవడానికి నిరాకరించడం, మరికొన్ని సందర్భాల్లో రీప్లేస్మెంట్ అందించకపోవడం వంటి ఫిర్యాదులు కూడా నమోదయ్యాయి.
రిఫండ్ కోసం ఎదురుచూపులే.. Refund Delays Add to Consumer Woes
ఆన్లైన్ కొనుగోళ్లలో (Consumer Grievances in E-Commerce) వినియోగదారులకు మరో పెద్ద సమస్య రిఫండ్. వస్తువు తిరిగి పంపిన తర్వాత లేదా ఆర్డర్ రద్దు చేసిన తర్వాత డబ్బు తిరిగి రావడానికి సమయం పడుతోందని పలువురు ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు. కొన్నిసార్లు సంస్థలు రిఫండ్ ప్రారంభించామని చెబుతున్నప్పటికీ.. డబ్బు ఖాతాలో జమ కావడానికి ఆలస్యం అవుతోంది. మరికొన్ని సందర్భాల్లో రిఫండ్ విషయంలో వినియోగదారుడు సంస్థ కస్టమర్ కేర్ను పలుమార్లు సంప్రదించాల్సి వస్తోంది. వస్తువు కొనుగోలు చేసిన సమయంలో చెల్లించిన మొత్తం తిరిగి పొందడం వినియోగదారుడి హక్కు. అందువల్ల రిటర్న్, రిఫండ్ ప్రక్రియను సరళంగా, పారదర్శకంగా నిర్వహించాల్సిన బాధ్యత ఈ-కామర్స్ సంస్థలపై ఉంటుంది.
నకిలీ వస్తువులపైనా ఫిర్యాదులు.. Complaints Over Fake Products
ఆన్లైన్ మార్కెట్ (Consumer Grievances in E-Commerce) విస్తరించడంతో నకిలీ ఉత్పత్తుల విక్రయంపై కూడా ఫిర్యాదులు వస్తున్నాయి. ప్రముఖ బ్రాండ్ పేరుతో ఉత్పత్తిని ఆర్డర్ చేస్తే.. నాసిరకం లేదా నకిలీ వస్తువు పంపుతున్నారనే ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా బ్రాండెడ్ దుస్తులు, ఎలక్ట్రానిక్స్, సౌందర్య సాధనాలు, వ్యక్తిగత సంరక్షణ ఉత్పత్తులు, ఇతర ఖరీదైన వస్తువుల విషయంలో వినియోగదారులు అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉంది. ఉత్పత్తి అసలైనదేనా? విక్రేత ఎవరు? రిటర్న్ విధానం ఏమిటి? వారంటీ ఉందా? వంటి వివరాలను ముందుగానే పరిశీలించడం అవసరం. నకిలీ వస్తువును విక్రయించడం కేవలం వినియోగదారుడిని మోసం చేయడమే కాకుండా.. ఉత్పత్తి నాణ్యత, భద్రతకు సంబంధించిన సమస్యలను కూడా తెచ్చిపెట్టే అవకాశం ఉంది.
క్విక్ కామర్స్పైనా భారీ ఫిర్యాదులు.. Quick Commerce Faces Growing Complaints
కొద్ది నిమిషాల్లోనే (Consumer Grievances in E-Commerce) సరుకులు ఇంటి వద్దకు చేరుస్తామంటూ వేగంగా విస్తరిస్తున్న క్విక్ కామర్స్ సేవలకు కూడా వినియోగదారుల నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో ఫిర్యాదులు వస్తున్నాయి. ఈ విభాగంలో మొత్తం 5.11 లక్షల ఫిర్యాదులు అందినట్లు కేంద్రం వెల్లడించింది. వేగవంతమైన డెలివరీ అనేది ఈ సేవల ప్రధాన ఆకర్షణ. కానీ వేగంతో పాటు ఉత్పత్తి నాణ్యత, సరైన వస్తువు పంపడం, ఆర్డర్ పూర్తిగా అందించడం, రిఫండ్, రిటర్న్ వంటి సేవల్లోనూ నాణ్యత ఉండాల్సి ఉంటుంది. ఒక ఆర్డర్లో పది వస్తువులు ఉంటే.. అందులో ఒకటి లేదా రెండు వస్తువులు అందకపోవడం, తప్పు వస్తువు రావడం, పాడైన కూరగాయలు లేదా పండ్లు పంపడం వంటి సమస్యలు వినియోగదారులకు ఇబ్బందిగా మారుతున్నాయి. తక్కువ సమయంలో డెలివరీ చేయడమే కాకుండా.. సరైన ఉత్పత్తిని సరైన ధరకు, నాణ్యంగా అందించడమే అసలు సేవకు కొలమానం.
47 సంస్థలకు జరిమానా.. Consumer Authority Takes Action
వినియోగదారుల ఫిర్యాదులపై (Consumer Grievances in E-Commerce) ప్రభుత్వం కూడా చర్యలు తీసుకుంటోంది. మొత్తం 47 సంస్థలకు కేంద్ర కన్జూమర్ ప్రొటెక్షన్ అథారిటీ రూ.1.12 కోట్ల జరిమానా విధించినట్లు కేంద్రమంత్రి పార్లమెంట్కు తెలిపారు. వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారిస్తున్న నేపథ్యంలో.. ఆన్లైన్ వ్యాపార సంస్థలపై నియంత్రణ కూడా పెరుగుతోంది. వినియోగదారులను తప్పుదోవ పట్టించే ప్రకటనలు, అన్యాయమైన వ్యాపార పద్ధతులు, సేవల్లో లోపాలు వంటి అంశాలపై అధికారులు చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ-కామర్స్ రంగం వేగంగా విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణ కూడా అంతే వేగంగా ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉంది.
సమస్య వస్తే ఎక్కడ ఫిర్యాదు చేయాలి? How Consumers Can Lodge a Complaint?
ఆన్లైన్ కొనుగోలులో(Consumer Grievances in E-Commerce) సమస్య ఎదురైతే కస్టమర్ కేర్ను సంప్రదించి పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నించడం తొలి అడుగు. అయితే సంస్థ నుంచి సరైన స్పందన రాకపోతే వినియోగదారులు నేషనల్ కన్జూమర్ హెల్ప్లైన్ను ఆశ్రయించవచ్చు. కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో నేషనల్ కన్జూమర్ హెల్ప్లైన్ పనిచేస్తోంది. న్యాయపరమైన కేసు దాఖలు చేయడానికి ముందు దశలోనే వినియోగదారుల ఫిర్యాదులను పరిష్కరించేందుకు ఈ వేదిక ఉపయోగపడుతుంది. వినియోగదారులు 1915కు ఫోన్ చేసి తమ ఫిర్యాదును నమోదు చేసుకోవచ్చు. తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లిష్ సహా 17 భాషల్లో సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. 88000 01915 నంబర్ ద్వారా కూడా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. అలాగే nch-ca@gov.inకు ఈ-మెయిల్ పంపి సమస్యను తెలియజేయవచ్చు. ఎన్సీహెచ్ యాప్, consumerhelpline.gov.in వెబ్సైట్, ఉమాంగ్ యాప్ ద్వారా కూడా ఫిర్యాదు నమోదు చేసే అవకాశం ఉంది. ఫిర్యాదు చేసేటప్పుడు ఆర్డర్ వివరాలు, చెల్లింపు రసీదు, ఇన్వాయిస్, డెలివరీ వివరాలు, సంస్థతో జరిపిన సంభాషణలు, రిటర్న్ లేదా రిఫండ్కు సంబంధించిన ఆధారాలను భద్రపరచుకోవడం ఉపయోగకరం.
ఆన్లైన్ కొనుగోలులో అప్రమత్తతే రక్షణ.. Stay Alert While Shopping Online
ఈ-కామర్స్ సౌకర్యం (Consumer Grievances in E-Commerce) పెరిగిన కొద్దీ వినియోగదారుల బాధ్యత కూడా పెరుగుతోంది. తక్కువ ధర కనిపించిందని వెంటనే ఆర్డర్ చేయకుండా.. విక్రేత వివరాలు, ఉత్పత్తి సమీక్షలు, రేటింగ్లు, రిటర్న్ పాలసీ, వారంటీ, డెలివరీ వివరాలు పరిశీలించడం మంచిది. అనుమానాస్పదంగా తక్కువ ధరకు లభిస్తున్న ఉత్పత్తుల విషయంలో మరింత జాగ్రత్త అవసరం. వస్తువు అందుకున్న వెంటనే ప్యాకేజీ, ఉత్పత్తి పరిస్థితిని పరిశీలించాలి. ఖరీదైన వస్తువుల విషయంలో డెలివరీ సమయంలో ప్యాకేజీ దెబ్బతిన్నదా? సీల్ సరిగా ఉందా? వంటి విషయాలను గమనించడం మంచిది. సమస్య ఉంటే ఫొటోలు, వీడియోలు తీసి ఆధారాలుగా ఉంచుకోవాలి. ఆన్లైన్ షాపింగ్ వినియోగదారుడికి ఎన్నో సౌకర్యాలు అందిస్తోంది. కానీ అదే సమయంలో డిజిటల్ మార్కెట్లో ఎదురయ్యే సమస్యలను ఎదుర్కొనేందుకు హక్కులపై అవగాహన కూడా అవసరం. కేంద్రం వెల్లడించిన ఫిర్యాదుల సంఖ్య చూస్తే.. ఈ-కామర్స్ సంస్థలు కస్టమర్ సేవలను మరింత మెరుగుపరచాల్సిన అవసరం స్పష్టమవుతోంది. లక్షల్లో ఆర్డర్లు.. కోట్లలో లావాదేవీలు జరిగే ఈ రంగంలో ప్రతి వినియోగదారుడి నమ్మకమే సంస్థల భవిష్యత్తుకు పునాది. సరైన వస్తువు.. సరైన సమయంలో.. సరైన నాణ్యతతో.. ఇచ్చిన హామీ మేరకు అందించడమే ఈ-కామర్స్ సంస్థలకు అసలు పరీక్ష. వినియోగదారుడి గోడు హెల్ప్లైన్ వరకు వెళ్లకుండా సమస్యను సంస్థ స్థాయిలోనే పరిష్కరించగలిగితేనే ఆన్లైన్ వ్యాపారంపై ప్రజల్లో నమ్మకం మరింత బలపడుతుంది.
About the Author
