2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపు సమయం దగ్గరపడుతోంది. ప్రతి ఏడాది మాదిరిగానే ఈసారి కూడా మార్చి 31 కీలకమైన తేదీగా నిలుస్తోంది. ఉద్యోగులు, వ్యాపారులు, స్వయం ఉపాధి పొందుతున్నవారు ఇలా పన్ను (Tax Tasks ) చెల్లించే వారందరికీ ఆర్థిక సంవత్సరాంతం ఒక ముఖ్యమైన దశ. ఈ సమయానికి కొన్ని కీలకమైన ఆర్థిక నిర్ణయాలు తీసుకుంటే పన్ను భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. లేకపోతే అనవసరంగా అధిక ట్యాక్స్ చెల్లించాల్సి రావచ్చు. కొన్నిసార్లు వడ్డీ, పెనాల్టీలు కూడా విధించబడే అవకాశం ఉంటుంది. చాలా మంది ఉద్యోగులు ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభంలోనే పెట్టుబడులు ప్రణాళిక చేసుకోవాలని భావించినా, చివరికి మార్చి నెల వచ్చేసరికి ట్యాక్స్ సేవింగ్ గురించి ఆలోచిస్తుంటారు. ఫలితంగా తొందరపాటులో పెట్టుబడులు పెట్టడం లేదా సరైన ప్రూఫ్స్ సమర్పించకపోవడం జరుగుతుంది. అయితే కొంచెం అవగాహనతో ముందుగానే చర్యలు తీసుకుంటే పన్ను ఆదా చేయడం మాత్రమే కాకుండా, ఆర్థిక భద్రతను కూడా పెంచుకోవచ్చు. పాత పన్ను విధానం (Old Tax Regime) ఎంచుకున్న పన్ను చెల్లింపుదారులు ముఖ్యంగా పలు రకాల మినహాయింపులను పొందే అవకాశం ఉంది. వీటిని సరిగ్గా వినియోగించుకుంటే ఆదాయపు పన్ను భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. అలాగే ఉద్యోగులు తమ పెట్టుబడి రసీదులను సంస్థలకు సమర్పించడం, అవసరమైతే అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ చెల్లించడం, ఆరోగ్య బీమా ప్రీమియం చెల్లించడం వంటి చర్యలు తీసుకోవడం చాలా అవసరం. మార్చి 31 ముందు పూర్తి చేయాల్సిన పలు ముఖ్యమైన ట్యాక్స్ సంబంధిత పనులు ఉన్నాయి. వీటిని నిర్లక్ష్యం చేస్తే తరువాత ఇన్కమ్ ట్యాక్స్ రిటర్న్ ఫైలింగ్ సమయంలో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అదే సమయంలో సరైన ప్రణాళికతో ముందుకు వెళ్తే పన్ను ఆదా చేయడమే కాకుండా ఆర్థిక క్రమశిక్షణను కూడా సాధించవచ్చు.
ట్యాక్స్ సేవింగ్ పెట్టుబడులు చేయడం (Tax Saving Investments Under Section 80C)
పన్ను (Tax Tasks ) ఆదా చేయాలనుకునే వారికి ముఖ్యంగా ఉపయోగపడే సెక్షన్ 80C. పాత పన్ను విధానం ఎంచుకున్నవారికి ఈ సెక్షన్ కింద అనేక పెట్టుబడి మార్గాలు ఉన్నాయి. వీటి ద్వారా గరిష్టంగా రూ.1.5 లక్షల వరకు పన్ను మినహాయింపు పొందవచ్చు. చాలా మంది ఉద్యోగులు తమ జీతంలో కొంత భాగాన్ని ఈ పెట్టుబడుల కోసం కేటాయిస్తారు. అయితే సంవత్సరాంతానికి సమీపంలో చాలా మందికి పెట్టుబడులు పూర్తి కాలేదని గుర్తుకు వస్తుంది. అలాంటి సందర్భాల్లో మార్చి 31 లోపు పెట్టుబడులు చేస్తేనే ఆ ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన పన్ను మినహాయింపు లభిస్తుంది. పబ్లిక్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (PPF), సుకన్య సమృద్ధి యోజన ఖాతా, ఈక్విటీ లింక్డ్ సేవింగ్స్ స్కీమ్ (ELSS), నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్ (NPS), జీవిత బీమా ప్రీమియం, హోమ్ లోన్ ప్రిన్సిపల్ చెల్లింపులు వంటి అనేక పెట్టుబడులు ఈ సెక్షన్ కింద వస్తాయి. ప్రత్యేకంగా దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక భద్రత కోరుకునే వారికి PPF మరియు NPS మంచి ఎంపికలుగా భావిస్తారు. ఇవి భవిష్యత్తులో పింఛన్ భద్రతను కూడా అందిస్తాయి. ఇక ELSS ఫండ్స్ స్టాక్ మార్కెట్కు అనుసంధానమైనవి కావడంతో కొంత రిస్క్ ఉన్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలంలో మంచి రాబడులు అందించే అవకాశం ఉంటుంది. సుకన్య సమృద్ధి యోజన మాత్రం బాలికల భవిష్యత్తు కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడిన పథకం. ఈ పథకంలో పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా పన్ను మినహాయింపు పొందడంతో పాటు, మంచి వడ్డీ రేటు కూడా లభిస్తుంది. ఇలా పెట్టుబడులు పెట్టేటప్పుడు కేవలం ట్యాక్స్ సేవింగ్ కోసమే కాకుండా దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక లక్ష్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్ణయం తీసుకోవాలని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
పెట్టుబడి రుజువులు సమర్పించడం తప్పనిసరి.. (Submit Investment Proofs to Employer)
ఉద్యోగుల విషయంలో ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం పెట్టుబడి రుజువులు సమర్పించడం. చాలా సంస్థలు తమ ఉద్యోగులకు ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరం చివర్లో పెట్టుబడి వివరాలు సమర్పించాలని సూచిస్తాయి. ఉద్యోగులు పెట్టుబడులు చేసినప్పటికీ వాటి రసీదులు లేదా సర్టిఫికెట్లు సమర్పించకపోతే, సంస్థలు వారి జీతం నుంచి అధికంగా TDS కట్ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది తరువాత ఇన్కమ్ ట్యాక్స్(Tax Tasks ) రిటర్న్ ఫైలింగ్ సమయంలో రిఫండ్గా పొందాల్సి వస్తుంది. అయితే రిఫండ్ రావడానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు. అందువల్లే పెట్టుబడి రుజువులు సమయానికి సమర్పించడం మంచిదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ రుజువుల్లో ప్రధానంగా బీమా ప్రీమియం రసీదులు, PPF డిపాజిట్ స్లిప్స్, ELSS పెట్టుబడి స్టేట్మెంట్లు, హోమ్ లోన్ ప్రిన్సిపల్ చెల్లింపుల వివరాలు ఉంటాయి. ప్రతి సంస్థకు పేరోల్ కటాఫ్ తేదీ ఉంటుంది. ఆ తేదీకి ముందే ఈ రుజువులు సమర్పిస్తే ఉద్యోగుల జీతంపై సరైన విధంగా TDS లెక్కించబడుతుంది.
అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ చెల్లింపు అవసరం.. (Pay Advance Tax If Required)
జీతం కాకుండా ఇతర ఆదాయాలు ఉన్నవారికి అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ (Tax Tasks ) చెల్లించడం తప్పనిసరి అవుతుంది. ఉదాహరణకు వ్యాపార ఆదాయం, అద్దె ఆదాయం, పెట్టుబడుల నుంచి వచ్చే ఆదాయం వంటి వాటి వల్ల మొత్తం పన్ను బాధ్యత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. పన్ను లెక్కలు వేసినప్పుడు మొత్తం టాక్స్ లయబిలిటీ రూ.10,000 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ చెల్లించాలి. అసెస్మెంట్ ఇయర్ 2026–27కి చివరి ఇన్స్టాల్మెంట్ తేదీ మార్చి 15. ఈ తేదీకి ముందు అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ చెల్లించకపోతే ఆదాయపు పన్ను చట్టం ప్రకారం వడ్డీ , పెనాల్టీలు విధించబడే అవకాశం ఉంటుంది. చాలా మంది చిన్న పెట్టుబడిదారులు ఈ విషయాన్ని పట్టించుకోరు. కానీ తరువాత రిటర్న్ ఫైలింగ్ సమయంలో అదనపు వడ్డీ చెల్లించాల్సి రావచ్చు. అందువల్లే ముందుగానే ఆదాయాన్ని అంచనా వేసి అవసరమైతే అడ్వాన్స్ ట్యాక్స్ చెల్లించడం మంచిది.
ఆరోగ్య బీమా ప్రీమియంపై పన్ను మినహాయింపు.. (Tax Deduction on Health Insurance – Section 80D)
ఆరోగ్య బీమా ఇప్పుడు ప్రతి కుటుంబానికి అవసరమైన ఆర్థిక భద్రత. అనుకోని ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చినప్పుడు భారీ వైద్య ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ఇది సహాయపడుతుంది. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలో సెక్షన్ 80D కింద హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంపై పన్ను (Tax Tasks ) మినహాయింపు కూడా లభిస్తుంది. వ్యక్తి తనకు, జీవిత భాగస్వామికి , చిన్న పిల్లలకు చెల్లించే ప్రీమియంపై రూ.25,000 వరకు మినహాయింపు పొందవచ్చు. సీనియర్ సిటిజన్ అయితే ఈ పరిమితి రూ.50,000 వరకు ఉంటుంది. ఇక తల్లిదండ్రుల ఆరోగ్య బీమా కోసం చెల్లించే ప్రీమియంపై కూడా ఇదే విధంగా మినహాయింపు లభిస్తుంది. తల్లిదండ్రులు సీనియర్ సిటిజన్లు అయితే రూ.50,000 వరకు డిడక్షన్ పొందవచ్చు. అదేవిధంగా ప్రివెంటివ్ హెల్త్ చెకప్ కోసం రూ.5,000 వరకు ఖర్చును కూడా ఈ పరిమితిలో చేర్చుకోవచ్చు. అయితే ఈ ప్రీమియం చెల్లింపులు మార్చి 31 లోపు పూర్తి కావాలి.
హోమ్ లోన్ వడ్డీపై మినహాయింపు.. (Home Loan Interest Deduction – Section 24)
సొంత ఇల్లు కల కలను నెరవేర్చుకోవడానికి చాలామంది హోమ్ లోన్ తీసుకుంటారు. అలాంటి వారికి పన్ను (Tax Tasks ) చట్టం కొన్ని ప్రయోజనాలను అందిస్తుంది. హోమ్ లోన్ వడ్డీ చెల్లింపులపై సెక్షన్ 24 కింద సంవత్సరానికి గరిష్టంగా రూ.2 లక్షల వరకు పన్ను మినహాయింపు పొందవచ్చు. ఇది మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు కొంత ఆర్థిక ఉపశమనం అందిస్తుంది. అయితే ఈ మినహాయింపు పొందాలంటే హోమ్ లోన్ వడ్డీ చెల్లింపుల వివరాలను కూడా సరిగా నమోదు చేసుకోవాలి. బ్యాంకులు సాధారణంగా సంవత్సరాంతానికి వడ్డీ సర్టిఫికెట్ ఇస్తాయి. ఈ వివరాలను సరైన సమయంలో సంస్థకు లేదా ట్యాక్స్ రిటర్న్లో నమోదు చేస్తేనే పన్ను ప్రయోజనం పొందగలుగుతారు.
అప్డేటెడ్ రిటర్న్ అవకాశం (Updated Return – ITR-U Option)
కొన్నిసార్లు పన్ను చెల్లింపుదారులు గత సంవత్సరాల్లో రిటర్న్ ఫైలింగ్ సమయంలో కొన్ని తప్పులు చేస్తుంటారు. కొందరు కొన్ని ఆదాయాలను ప్రకటించకపోవచ్చు లేదా కొన్ని మినహాయింపులు పొందకపోవచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అప్డేటెడ్ రిటర్న్ అనే అవకాశం ఉంది. దీనిని ITR-U అంటారు. ఈ విధానం ద్వారా పాత రిటర్న్లలో జరిగిన తప్పులను సరిచేసుకోవచ్చు. ఉదాహరణకు అసెస్మెంట్ ఇయర్ 2021–22కి సంబంధించిన అప్డేటెడ్ రిటర్న్ సమర్పించడానికి చివరి తేదీ 2026 మార్చి 31. ఈ అవకాశాన్ని వినియోగించుకోవడం ద్వారా పన్ను (Tax Tasks ) చట్టాల ప్రకారం వచ్చే సమస్యలను నివారించవచ్చు. అలాగే భవిష్యత్తులో పెనాల్టీలు లేదా నోటీసులు వచ్చే అవకాశాన్ని కూడా తగ్గించుకోవచ్చు.
ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు చివరి అవకాశం (Last Chance for Financial Discipline)
మొత్తంగా చూస్తే ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపు కేవలం పన్ను(Tax Tasks ) లెక్కల సమయం మాత్రమే కాదు. ఇది వ్యక్తిగత ఆర్థిక ప్రణాళికను సమీక్షించుకునే ఒక మంచి అవకాశం కూడా. పెట్టుబడులు సరిగా చేశామా, బీమా సరిపోతుందా, పన్ను మినహాయింపులు పూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నామా అనే విషయాలను పరిశీలించుకోవాలి. సమయానికి చర్యలు తీసుకుంటే పన్ను ఆదా చేయడమే కాకుండా భవిష్యత్తు ఆర్థిక భద్రతను కూడా బలపరచుకోవచ్చు. మార్చి 31 దగ్గరపడుతున్న నేపథ్యంలో ప్రతి పన్ను చెల్లింపుదారుడు ఈ విషయాలను గుర్తుంచుకుని అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవడం ఎంతో కీలకం. ఇలా చేస్తే పన్ను భారాన్ని తగ్గించుకోవడంతో పాటు ఆర్థిక వ్యవహారాలను మరింత సక్రమంగా నిర్వహించుకోవచ్చు.
