ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాలు పొందాలన్నా.. జీతం తీసుకోవాలన్నా.. పొదుపు చేయాలన్నా బ్యాంకు ఖాతా అవసరం. అందుకే చాలామంది ఒకటికి మించి ఖాతాలు నిర్వహిస్తున్నారు. కొందరు రోజువారీ అవసరాల కోసం పొదుపు ఖాతాను ఉపయోగిస్తే, వ్యాపారులు కరెంటు ఖాతాల్లో లావాదేవీలు జరుపుతుంటారు. అయితే, బ్యాంకు ఖాతాలో ఎంత నగదు జమ చేయొచ్చు? ఏడాదిలో ఎంత డిపాజిట్‌ చేస్తే ఆదాయపు పన్ను శాఖకు సమాచారం వెళ్తుంది? నగదు ఉపసంహరణపై పరిమితులేమైనా (Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) ఉన్నాయా? పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు జమ చేసినంత మాత్రాన నోటీసులు వస్తాయా? అనే సందేహాలు చాలామందిలో ఉన్నాయి. నిజానికి బ్యాంకు ఖాతాలో డబ్బు జమ చేయడానికి అందరికీ వర్తించే ఒకే వార్షిక గరిష్ఠ పరిమితి లేదు. అయితే, అధిక విలువ కలిగిన కొన్ని నగదు లావాదేవీల వివరాలను బ్యాంకులు ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించాలి. డబ్బు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? దానికి సరైన ఆధారాలున్నాయా? అనే అంశాలు కూడా ముఖ్యమే. అందువల్ల లావాదేవీలపై అవగాహన పెంచుకోవడం అవసరం.
- పొదుపు ఖాతాలో రూ.10 లక్షల పరిమితి ఏమిటి? What Does the ₹10 Lakh Deposit Threshold Mean?
ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పొదుపు, ఇతర అర్హత కలిగిన ఖాతాల్లో మొత్తం నగదు డిపాజిట్లు రూ.10 లక్షలు లేదా అంతకంటే (Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) ఎక్కువగా ఉంటే, సంబంధిత బ్యాంకు ఆ లావాదేవీలను నిర్దిష్ట నిబంధనల ప్రకారం ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించాలి. ఏప్రిల్‌ 1 నుంచి మరుసటి ఏడాది మార్చి 31 వరకు ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంగా పరిగణిస్తారు. - ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. రూ.10 లక్షల పరిమితి దాటితే అంతకుమించి డబ్బు జమ చేయడం నిషేధమని అర్థం కాదు. ఇది ప్రధానంగా అధిక విలువ కలిగిన లావాదేవీల నివేదికకు సంబంధించిన పరిమితి. డబ్బు చట్టబద్ధమైన ఆదాయం నుంచి వచ్చి, దానికి తగిన ఆధారాలుంటే, ఆ మొత్తాన్ని జమ చేసినంత మాత్రాన పన్ను ఎగవేత జరిగినట్లు కాదు.
- అయితే, మీ ఆదాయానికి సంబంధం లేని భారీ నగదు డిపాజిట్లు ఉంటే వాటి మూలాన్ని వివరించాల్సి రావచ్చు. జీతం, వ్యాపార ఆదాయం, ఆస్తి విక్రయం, వ్యవసాయ ఆదాయం, వారసత్వం లేదా గతంలో పొదుపు చేసిన డబ్బు వంటి ఏ మూలం నుంచి వచ్చిందో నిరూపించగల పత్రాలను భద్రపరచుకోవాలి. బ్యాంకు స్టేట్‌మెంట్లు, విక్రయ పత్రాలు, వారసత్వ పత్రాలు, ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు వంటి ఆధారాలు ఉపయోగపడతాయి.
కరెంటు ఖాతాలకు వేరు పరిమితి.. Cash Deposits in Current Accounts
- వ్యాపారులు, సంస్థలు (Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) సాధారణంగా కరెంటు ఖాతాలను ఉపయోగిస్తారు. ఇలాంటి ఖాతాల్లో ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో నగదు డిపాజిట్లు మొత్తం రూ.50 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటే, బ్యాంకులు వాటిని ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించాల్సి ఉంటుంది. కరెంటు ఖాతా నుంచి నగదు ఉపసంహరణలు కూడా నిర్దిష్ట పరిమితిని చేరితే నివేదికలోకి వస్తాయి.
- అంటే, పొదుపు ఖాతాలకు రూ.10 లక్షలు, కరెంటు ఖాతాలకు రూ.50 లక్షలు అనేవి నివేదికకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన పరిమితులు. ఇవి రోజువారీ డిపాజిట్‌ పరిమితులు కావు. బ్యాంకు ఖాతా రకం, లావాదేవీల స్వభావం, వర్తించే నిబంధనలను బట్టి వివరాలు మారవచ్చు.
రోజుకు ఎంత నగదు జమ చేయొచ్చు? Is There a Daily Cash Deposit Limit?
- సేవింగ్స్‌ ఖాతాలో (Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) రోజుకు రూ.లక్ష మాత్రమే నగదు జమ చేయాలనే సాధారణ ఆదాయపు పన్ను నిబంధన లేదు. అయితే, బ్యాంకులు తమ శాఖలు, ఖాతా రకం, నగదు నిర్వహణ విధానాలు, కస్టమర్‌ గుర్తింపు నిబంధనల ఆధారంగా కొన్ని షరతులు విధించవచ్చు. నగదు డిపాజిట్‌ యంత్రాలు, ఇతర ఛానళ్లకు కూడా వేర్వేరు పరిమితులు ఉండవచ్చు.
- నగదు జమ చేసేటప్పుడు పాన్‌ వివరాలు అవసరమయ్యే సందర్భాలను కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. నిర్దిష్ట నగదు డిపాజిట్‌ లావాదేవీలకు పాన్‌ లేదా వర్తించే ప్రత్యామ్నాయ పత్రాలు సమర్పించాల్సి రావచ్చు. రూ.50,000కు మించిన ఒక్కరోజు నగదు డిపాజిట్‌ వంటి సందర్భాల్లో పాన్‌ వివరాలు అడిగే నిబంధనలు వర్తించవచ్చు. ఖాతా రకం, లావాదేవీ స్వభావాన్ని బట్టి బ్యాంకు నుంచి ముందుగా వివరాలు తెలుసుకోవడం మంచిది.
నగదు ఉపసంహరణపై పన్ను ఎప్పుడు? When Does Cash Withdrawal Attract TDS?
- బ్యాంకు నుంచి మన డబ్బును(Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) నగదు రూపంలో తీసుకోవడానికి అందరికీ ఒకే విధమైన రూ.10 లక్షల వార్షిక పరిమితి లేదు. అయితే, అధిక మొత్తంలో నగదు ఉపసంహరించే సందర్భాల్లో ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్‌ 194ఎన్‌ ప్రకారం మూలం వద్ద పన్ను మినహాయింపు (TDS) వర్తించవచ్చు.
- సాధారణంగా, గత మూడు సంబంధిత అసెస్‌మెంట్‌ సంవత్సరాల్లో ఏదో ఒక సంవత్సరానికి రిటర్ను దాఖలు చేసినవారికి ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో మొత్తం నగదు ఉపసంహరణ రూ.కోటి దాటినప్పుడు, వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం అధిక మొత్తంపై 2 శాతం టీడీఎస్‌ వర్తించవచ్చు. గత మూడు సంబంధిత సంవత్సరాల్లోనూ రిటర్నులు దాఖలు చేయని కొన్ని సందర్భాల్లో, రూ.20 లక్షలు దాటిన ఉపసంహరణలపై 2 శాతం, రూ.కోటి దాటిన భాగంపై 5 శాతం టీడీఎస్‌ వర్తించే అవకాశం ఉంది. మినహాయింపులు, ప్రత్యేక నిబంధనలు కూడా ఉంటాయి.
- ఇక్కడ టీడీఎస్‌ అంటే నగదు ఉపసంహరణ మొత్తంపై అదనపు జరిమానా విధించినట్లు కాదు. వర్తించే చట్ట నిబంధనల ప్రకారం బ్యాంకు ముందుగానే పన్ను మినహాయించే విధానం. మీకు ఎంత వర్తిస్తుందో తెలుసుకోవడానికి బ్యాంకు లేదా పన్ను నిపుణుడిని సంప్రదించవచ్చు.
ఇతరుల నుంచి నగదు తీసుకునేటప్పుడు జాగ్రత్త.. Rules for Receiving Cash From Others
- ఇతరుల నుంచి పెద్ద మొత్తంలో (Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) నగదు స్వీకరించేటప్పుడు కూడా పన్ను నిబంధనలను గుర్తుంచుకోవాలి. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి వర్తించే ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్‌ 269ఎస్‌టీ ప్రకారం, కొన్ని మినహాయింపులకు లోబడి, ఒక వ్యక్తి నుంచి ఒక రోజులో మొత్తం రూ.2 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ నగదు స్వీకరించడం, ఒకే లావాదేవీలో అంత మొత్తం తీసుకోవడం లేదా ఒకే కార్యక్రమానికి సంబంధించిన లావాదేవీల్లో ఆ పరిమితిని దాటడం నిషేధితమవుతుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో బ్యాంకు బదిలీ, ఖాతా చెల్లింపు చెక్కు లేదా అనుమతించిన ఎలక్ట్రానిక్‌ చెల్లింపు మార్గాన్ని ఉపయోగించడం మంచిది.
- ఈ నిబంధన బ్యాంకు ఖాతాలో డబ్బు జమ చేయడంపై విధించిన పరిమితి కాదు. ఇతరుల నుంచి నగదు స్వీకరించే విధానానికి సంబంధించినది. ఉదాహరణకు, ఆస్తి విక్రయం లేదా వ్యాపార లావాదేవీలో పెద్ద మొత్తాన్ని నగదు రూపంలో స్వీకరించే ముందు వర్తించే నిబంధనలను తెలుసుకోవాలి.
యూపీఐ చెల్లింపులకు ప్రత్యేక పరిమితులు.. UPI Transaction Limits
- ప్రస్తుతం చాలా మంది యూపీఐ ద్వారా (Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) రోజువారీ చెల్లింపులు చేస్తున్నారు. సాధారణ యూపీఐ లావాదేవీలకు రోజువారీ పరిమితి సాధారణంగా రూ.లక్ష వరకు ఉండవచ్చు. అయితే, బ్యాంకు, యూపీఐ యాప్‌, లావాదేవీ రకం ఆధారంగా పరిమితులు మారుతాయి. కొన్ని నిర్దిష్ట వ్యాపార, విద్య, వైద్య చెల్లింపులకు ఎక్కువ పరిమితులు ఉండవచ్చు.
- యూపీఐ ద్వారా డబ్బు బదిలీ చేయడం, బ్యాంకు ఖాతాలో నగదు జమ చేయడం రెండూ వేర్వేరు. కేవలం యూపీఐ లావాదేవీలు ఎక్కువగా చేశారనే కారణంతోనే రూ.10 లక్షల నగదు డిపాజిట్‌ నిబంధన వర్తించదు. అయితే, బ్యాంకు లావాదేవీలను పర్యవేక్షించవచ్చు. అసాధారణమైన లేదా అనుమానాస్పద లావాదేవీలు ఉంటే వాటి గురించి వివరణ అడగవచ్చు.
క్రెడిట్‌ కార్డు చెల్లింపులపై కూడా నిఘా.. Reporting of High-Value Credit Card Payments
- క్రెడిట్‌ కార్డు బిల్లుల చెల్లింపులకూ(Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) అధిక విలువ లావాదేవీల నివేదిక నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో క్రెడిట్‌ కార్డు బిల్లులకు నగదు రూపంలో రూ.లక్ష లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చెల్లించినప్పుడు, లేదా ఇతర చెల్లింపు మార్గాల్లో మొత్తం రూ.10 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చెల్లించినప్పుడు, సంబంధిత సంస్థలు ఈ వివరాలను ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించాల్సి ఉంటుంది.
- క్రెడిట్‌ కార్డును కుటుంబ సభ్యులు లేదా స్నేహితులు ఉపయోగించినా, బిల్లు సాధారణంగా కార్డు ఖాతాదారుడి పేరుతోనే ఉంటుంది. అందువల్ల ఖర్చులు ఎవరి కోసం చేశారో, తిరిగి డబ్బు ఎవరు చెల్లించారో వంటి వివరాలను అవసరమైతే వివరించగలిగేలా ఉంచుకోవాలి. ఖర్చులు మీ ఆదాయానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయా అని పరిశీలించుకోవడం కూడా మంచిది.
నోటీసులు రాకుండా ఏం చేయాలి? How to Avoid Tax-Related Problems
- బ్యాంకు ఖాతాలో భారీ మొత్తాన్ని(Bank Account Deposit and Withdrawal Limits) జమ చేసినంత మాత్రాన ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుంచి నోటీసు వస్తుందని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే, లావాదేవీలకు తగిన ఆధారాలు లేకపోతే లేదా ప్రకటించిన ఆదాయానికి, ఖర్చులకు మధ్య పెద్ద వ్యత్యాసం ఉంటే వివరణ కోరే అవకాశం ఉంటుంది.
- మీ ఆదాయ వనరులకు సంబంధించిన పత్రాలను భద్రపరచుకోవాలి. నగదు లావాదేవీలను వీలైనంత వరకు పారదర్శకంగా నిర్వహించాలి. బ్యాంకు స్టేట్‌మెంట్లు, రసీదులు, ఆస్తి విక్రయ పత్రాలు, వ్యాపార లెక్కలు, వారసత్వ పత్రాలను జాగ్రత్తగా ఉంచుకోవాలి. పన్ను రిటర్ను దాఖలు చేసేటప్పుడు అన్ని ఆదాయాలను సక్రమంగా వెల్లడించాలి.
- చివరగా, రూ.10 లక్షలు దాటితే నగదు డిపాజిట్‌ చేయకూడదనేది అపోహ. అసలు విషయం ఏమిటంటే, నిర్దిష్ట పరిమితిని దాటిన లావాదేవీలు నివేదించబడవచ్చు. డబ్బు చట్టబద్ధమైన మూలం నుంచి వచ్చి, సరైన ఆధారాలు ఉంటే వాటిని వివరించడం సులభం. పరిమితులను అర్థం చేసుకుని, పారదర్శకంగా లావాదేవీలు నిర్వహించడం ద్వారా అనవసరమైన పన్ను సమస్యలను తగ్గించుకోవచ్చు.
About the Author
