ఆహార ధరలు పెరగడం ఇప్పుడు ఒక్క భారతదేశానికే పరిమితమైన సమస్య కాదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బియ్యం, గోధుమలు, చక్కెర, వంట నూనెలు, మాంసం, పాల ఉత్పత్తుల ధరలు ఒత్తిడికి లోనవుతున్నాయి. ఒకవైపు వాతావరణ మార్పులు, మరోవైపు యుద్ధాలు, ఇంధన ధరలు, ఎరువుల కొరత, అంతర్జాతీయ రవాణాలో అంతరాయాలు.. ఇవన్నీ కలిసి ఆహార సరఫరా వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దీంతో భారత్ ముందున్న సవాలు ( India Food Crisis) మరింత తీవ్రమవుతోంది. దేశీయంగా ఆహార ధరలు పెరిగినప్పుడు సాధారణంగా దిగుమతుల ద్వారా కొంత ఉపశమనం కల్పించవచ్చు. అయితే ప్రపంచ మార్కెట్లలోనే ధరలు మండిపోతే పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. భారత్ వంటి భారీ జనాభా కలిగిన దేశం పెద్దఎత్తున ఆహారాన్ని దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తే అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌పై అదనపు డిమాండ్‌ ఏర్పడుతుంది. ఫలితంగా ధరలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇదే ఇప్పుడు భారత్ ఎదుర్కొంటున్న ‘ఫుడ్‌ డైలమా’.
ప్రపంచ మార్కెట్‌లోనూ మంటలు.. Food Prices Rising Worldwide
ప్రపంచ ఆహార ధరల( India Food Crisis) పరిస్థితిని అంచనా వేయడానికి ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ఆహార, వ్యవసాయ సంస్థ (FAO) ఫుడ్‌ ప్రైస్‌ ఇండెక్స్ కీలక కొలమానం. ఈ సూచీలో ధాన్యాలు, చక్కెర, మాంసం, పాల ఉత్పత్తులు, వంట నూనెల వంటి ప్రధాన ఆహార వస్తువుల అంతర్జాతీయ ధరలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఇటీవలి కాలంలో ఈ సూచీ పెరుగుతూ ఉండటం ప్రపంచ ఆహార మార్కెట్‌లో నెలకొన్న ఒత్తిడికి సంకేతంగా మారింది. ముఖ్యంగా బియ్యం, గోధుమలు వంటి ధాన్యాల ధరల్లో గణనీయమైన పెరుగుదల నమోదైంది. అంతర్జాతీయంగా ధాన్యాల ధరలు పెరగడం భారత్‌కు కూడా కీలకమే. ఎందుకంటే దేశీయ ఉత్పత్తి తగ్గిన సందర్భంలో దిగుమతులపై ఆధారపడాల్సి వస్తే, అధిక అంతర్జాతీయ ధరల భారం నేరుగా దేశీయ మార్కెట్‌పై పడుతుంది. భారత్‌లోనూ బియ్యం ధరలు గత ఏడాదితో పోలిస్తే గణనీయంగా పెరిగాయి. దేశీయ ఉత్పత్తి తగ్గే అవకాశాలు, వాతావరణ పరిస్థితులు, సరఫరా సమస్యలు ఇందుకు కారణాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
కోటి టన్నుల ఉత్పత్తి లోటు? Rice Production Under Pressure
భారత్‌లో( India Food Crisis) బియ్యం ఉత్పత్తికి వాతావరణ పరిస్థితులు కీలకం. ముఖ్యంగా ఖరీఫ్‌ పంటకు వర్షపాతం, నీటి లభ్యత చాలా అవసరం. వర్షాల తీరులో మార్పులు, పొడి వాతావరణం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాగునీటి కొరత వంటి పరిణామాలు వరి సాగుపై ప్రభావం చూపితే దాని ప్రభావం మార్కెట్‌లో బియ్యం ధరలపై కనిపిస్తుంది. ఉత్పత్తి తగ్గితే సమస్య అక్కడితో ఆగిపోదు. రైతు పొలం నుంచి వినియోగదారుడి వరకు ధాన్యం చేరే సరఫరా వ్యవస్థ కూడా సజావుగా పనిచేయాలి. రవాణా ఖర్చులు, ఇంధన ధరలు, నిల్వలు, ఎగుమతి-దిగుమతి విధానాలు.. ప్రతి అంశం ధరను ప్రభావితం చేస్తుంది. భారత్‌లో ఉత్పత్తి తగ్గుతున్న సమయంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లోనూ ధాన్యాల ధరలు పెరుగుతుండటం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టం చేస్తోంది.
యుద్ధాల ప్రభావం.. పొలాల నుంచి మార్కెట్ల వరకు.. Wars Disrupt Food Supply Chains
ప్రపంచ ఆహార మార్కెట్‌పై ( India Food Crisis)యుద్ధాల ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందో రష్యా-ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధం స్పష్టం చేసింది. ఉక్రెయిన్‌ ప్రపంచంలోని ముఖ్యమైన గోధుమ ఉత్పత్తి, ఎగుమతి దేశాల్లో ఒకటి. నల్ల సముద్రం (Black Sea) అంతర్జాతీయ ధాన్య రవాణాకు కీలకమైన మార్గం. యుద్ధం కారణంగా వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, రవాణా, నౌకాయానం, ఎగుమతులపై అంతరాయాలు ఏర్పడితే ప్రపంచ మార్కెట్‌లో సరఫరా తగ్గుతుంది. ఉత్పత్తి జరిగినా అది అవసరమైన దేశాలకు చేరకపోతే మార్కెట్‌లో కొరత ఏర్పడుతుంది. కొరత ఏర్పడితే ధరలు పెరగడం సహజం. ఇదే విధంగా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ఆహార సరఫరా గొలుసులను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
ఎరువుల కొరత.. భవిష్యత్తు పంటకు ముప్పు.. Fertilizer Crisis Threatens Future Harvests
ఆహార ఉత్పత్తికి ( India Food Crisis)విత్తనం ఎంత ముఖ్యమో ఎరువులు కూడా అంతే కీలకం. ముఖ్యంగా నైట్రోజన్‌ ఆధారిత ఎరువుల తయారీలో సహజవాయువు కీలక ముడి పదార్థంగా ఉంటుంది. కాబట్టి ఇంధన మార్కెట్‌లో ఏర్పడే అంతరాయాలు ఎరువుల ఉత్పత్తిపైనా ప్రభావం చూపుతాయి. ఎరువుల ధరలు పెరిగినా, వాటి సరఫరా తగ్గినా రైతుల సాగు ఖర్చులు పెరుగుతాయి. కొందరు రైతులు ఎరువుల వినియోగాన్ని తగ్గించే పరిస్థితి రావచ్చు. దీని ప్రభావం తదుపరి పంట దిగుబడిపై పడే అవకాశం ఉంది. అంటే నేటి ఎరువుల సమస్య రేపటి ఆహార సరఫరా సమస్యగా మారుతుంది. ప్రపంచంలోని కీలక ఎరువుల ఉత్పత్తి దేశాల్లో రాజకీయ, వాణిజ్య, రవాణా పరమైన అంతరాయాలు ఏర్పడితే ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమవుతుంది.
హార్ముజ్‌.. మరో కీలక దారిమలుపు.. Strait of Hormuz and Global Trade
ఇంధనం, ఎరువులు, ఆహారం.. ఇవన్నీ ఒకదానితో ( India Food Crisis)ఒకటి అనుసంధానమై ఉన్నాయి. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగినప్పుడు సముద్ర రవాణా మార్గాల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతాయి. ముఖ్యంగా హార్ముజ్‌ జలసంధి వంటి వ్యూహాత్మక మార్గాల్లో రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడితే చమురు మాత్రమే కాదు, ఇతర వస్తువుల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపైనా ప్రభావం పడుతుంది. ఇంధన ధరలు పెరిగితే రైతు పొలంలో ఉపయోగించే యంత్రాల నుంచి పంట రవాణా వరకు ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఎరువుల తయారీ వ్యయం పెరుగుతుంది. చివరికి ఆ భారం వినియోగదారుడి ఆహార ధరల్లో ప్రతిబింబిస్తుంది.
చక్కెరకు ఇథనాల్‌ ప్రభావం.. Sugar, Ethanol and Biofuel Policy
చక్కెర మార్కెట్‌పైనా( India Food Crisis) ఇంధన విధానాల ప్రభావం కనిపిస్తోంది. పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్‌ కలపడం ద్వారా దిగుమతి చేసుకునే పెట్రోలుపై ఆధారాన్ని తగ్గించాలనే లక్ష్యంతో అనేక దేశాలు బయోఫ్యూయల్‌ విధానాలను అమలు చేస్తున్నాయి. భారత్‌లో చెరకు కొంత భాగం చక్కెర తయారీకి, మరికొంత ఇథనాల్‌ ఉత్పత్తికి మళ్లుతోంది. చెరకు వినియోగంలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటే చక్కెర సరఫరాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఒకవైపు ఇంధన భద్రత, మరోవైపు ఆహార భద్రత.. రెండింటి మధ్య సమతుల్యత అవసరమవుతోంది.
దేశాలు ఎగుమతులు ఆపితే? Export Restrictions Add to the Crisis
అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో( India Food Crisis) ధరలు పెరిగినప్పుడు ప్రతి దేశం ముందుగా తన ప్రజల అవసరాలను తీర్చుకోవాలని చూస్తుంది. ఫలితంగా కొన్ని దేశాలు ఆహారం లేదా ఎరువుల ఎగుమతులపై పరిమితులు విధించే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. గతంలో భారత్ కూడా దేశీయ లభ్యతను కాపాడేందుకు బియ్యం ఎగుమతులపై వివిధ ఆంక్షలు విధించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి నిర్ణయాలు దేశీయ మార్కెట్‌ను రక్షించే ప్రయత్నమైనప్పటికీ, ప్రపంచ మార్కెట్‌లో సరఫరాను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది. ఒక దేశం ఎగుమతులు తగ్గిస్తే మరొక దేశం ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా కోసం పరుగులు తీయాల్సి వస్తుంది. దీంతో ధరలు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఇలా ఒక దేశంలో మొదలైన సరఫరా సమస్య ప్రపంచ మార్కెట్‌కు వ్యాపించవచ్చు.
డాలర్‌ బలపడితే.. ఆహార ధరలపై ప్రభావం.. Strong Dollar Raises Import Costs
ప్రపంచ ఆహారం, ఇంధనం, ఎరువుల వ్యాపారంలో ( India Food Crisis)అమెరికా డాలర్‌కు కీలక స్థానం ఉంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో డాలర్‌ బలపడితే దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు ఖర్చు పెరుగుతుంది. భారత్ కూడా ముడిచమురు, ఎరువులు, కొన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల విషయంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌పై ఆధారపడుతుంది. రూపాయి-డాలర్‌ మారకం విలువలో ప్రతికూల మార్పులు చోటుచేసుకుంటే దిగుమతి బిల్లు పెరుగుతుంది. ఆ ప్రభావం చివరికి ఇంధనం, ఎరువులు, రవాణా, ఆహార ధరలపై పడుతుంది.
ఎల్‌నినో మరో దెబ్బ.. El Niño Adds Weather Risk
ఆహార సంక్షోభంలో ( India Food Crisis)వాతావరణం మరో కీలక అంశం. ఎల్‌నినో వంటి వాతావరణ పరిణామాలు వర్షపాతం తీరును మార్చగలవు. దక్షిణ, ఆగ్నేయ ఆసియా వంటి వ్యవసాయాధారిత ప్రాంతాల్లో దీని ప్రభావం గణనీయంగా ఉండొచ్చు. భారత్‌లో ఖరీఫ్‌ పంటలపై వర్షాల ప్రభావం ఎక్కువ. వర్షాభావం, పొడి వాతావరణం, జలాశయాల్లో తక్కువ నీటి నిల్వలు, భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి వంటి అంశాలు తదుపరి పంటలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అంటే ఒకేసారి వాతావరణం, ఇంధనం, ఎరువులు, యుద్ధాలు, రవాణా, డాలర్‌.. ఇలా అనేక అంశాలు ఆహార ధరలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
నాలుగు ‘ఎఫ్‌’ల సవాలు.. Food, Fuel, Fertilizer and Finance
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ( India Food Crisis)ఆహారం, ఇంధనం, ఎరువులు, ఆర్థిక పరిస్థితులు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయి. వీటిలో ఏ ఒక్కదానిలో పెద్ద అంతరాయం ఏర్పడినా మిగిలిన రంగాలపై ప్రభావం పడుతుంది. అందుకే ప్రపంచ స్థాయిలో ‘ఫుడ్‌, ఫ్యూయల్‌, ఫెర్టిలైజర్‌, ఫైనాన్స్‌’ అనే నాలుగు అంశాల పరస్పర సంబంధంపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఆహార ఉత్పత్తి తగ్గితే ధరలు పెరుగుతాయి. ధరలు పెరిగితే దేశాలు ఎగుమతులను నియంత్రిస్తాయి. ఎరువుల ధరలు పెరిగితే తదుపరి పంట వ్యయం పెరుగుతుంది. ఇంధన ధరలు పెరిగితే ఉత్పత్తి, రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఆర్థిక మార్కెట్లలో అస్థిరత పెరిగితే దిగుమతుల భారం మరింత పెరుగుతుంది.
భారత్ ముందు ఉన్న అసలు సవాలు.. India’s Food Security Challenge
భారత్( India Food Crisis) వంటి భారీ జనాభా ఉన్న దేశానికి ఆహార భద్రత అత్యంత కీలకం. దేశీయ ఉత్పత్తి బలంగా ఉన్నంతకాలం అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వచ్చే ఒడిదుడుకుల ప్రభావాన్ని కొంతవరకు తట్టుకోవచ్చు. కానీ దేశీయ ఉత్పత్తి తగ్గి, అదే సమయంలో అంతర్జాతీయ ధరలు కూడా పెరిగితే పరిస్థితి సంక్లిష్టమవుతుంది. అందుకే భవిష్యత్తులో కేవలం ఆహార ఉత్పత్తిని పెంచడమే కాకుండా నీటి నిర్వహణ, వాతావరణాన్ని తట్టుకునే వంగడాలు, ఎరువుల లభ్యత, నిల్వ సామర్థ్యం, సరఫరా వ్యవస్థ, రైతుల ఉత్పత్తి వ్యయం, వ్యూహాత్మక ఆహార నిల్వలు వంటి అంశాలపై దృష్టి అవసరం. ప్రపంచం ఎదుర్కొంటున్న ఆహార సవాలు ఒక్కరోజులో వచ్చినది కాదు. వాతావరణ మార్పులు, యుద్ధాలు, ఇంధన సంక్షోభాలు, ఎరువుల సరఫరా, వాణిజ్య ఆంక్షలు, కరెన్సీ మార్పులు.. అన్నీ కలిసిన సంక్లిష్ట పరిణామం ఇది. ప్రపంచ మార్కెట్‌లో ప్రతి చిన్న అంతరాయం భారత్ వంటి దేశాల వంటగదిపై ప్రభావం చూపే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. పొలంలో పంట పండటం ఒక్కటే సరిపోదు.. అది చౌకగా ఉత్పత్తి కావాలి, సురక్షితంగా నిల్వ ఉండాలి, అంతరాయం లేకుండా మార్కెట్‌కు చేరాలి, సామాన్యుడికి అందుబాటులో ఉండాలి. ఈ మొత్తం వ్యవస్థను కాపాడుకోవడమే రాబోయే కాలంలో భారత్ ముందున్న అసలు ఆహార భద్రతా సవాలు.
About the Author
