దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన కీలక అంశాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తాజాగా పార్లమెంట్లో వెల్లడించిన వివరాలు పలు ఆసక్తికర అంశాలను వెలుగులోకి తెచ్చాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) వద్ద ఉన్న బంగారు నిల్వలు, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (ఎఫ్డీఐ) పరిస్థితి, డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ, బ్యాంకులు వసూలు చేస్తున్న కనీస నిల్వ రుసుములు, వస్తు సేవల పన్ను (జీఎస్టీ)లో భారీ ఇన్పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ (ఐటీసీ) మోసాలు వంటి అనేక అంశాలపై ( From RBI Gold to Bank Charges) కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌధరీ రాజ్యసభలో సమాధానాలు ఇచ్చారు. ఈ వివరాలు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో జరుగుతున్న మార్పులను మాత్రమే కాకుండా, సామాన్య ప్రజలపై వాటి ప్రభావాన్ని కూడా స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి.
880 టన్నుల బంగారు నిల్వలు.. RBI’s Gold Reserves
ప్రపంచ దేశాల మాదిరిగానే భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ కూడా బంగారు నిల్వలను( From RBI Gold to Bank Charges) వ్యూహాత్మక ఆస్తిగా కొనసాగిస్తోంది. 2026 మార్చి 31 నాటికి ఆర్బీఐ వద్ద మొత్తం 880.52 టన్నుల బంగారం నిల్వగా ఉందని కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. అయితే గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఈ పెరుగుదల చాలా స్వల్పంగా ఉండటం గమనార్హం. 2025 మార్చి 31తో పోలిస్తే కేవలం 0.94 టన్నుల బంగారం మాత్రమే అదనంగా కొనుగోలు చేసినట్లు వెల్లడించారు. గత రెండేళ్లలో ఇదే అత్యల్ప పెరుగుదల కావడం విశేషం. సాధారణంగా కేంద్ర బ్యాంకులు విదేశీ మారక నిల్వల్లో భాగంగా బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తుంటాయి. ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి, డాలర్ విలువలో మార్పులు, అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలు వంటి పరిస్థితుల్లో బంగారం భద్రమైన పెట్టుబడిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆర్బీఐ బంగారు నిల్వలు దేశ ఆర్థిక భద్రతకు కీలకంగా మారుతున్నాయి.
ఎఫ్డీఐ తగ్గినా… పెట్టుబడులు మాత్రం పెరిగాయి.. Net FDI Declined
ఇటీవలి కాలంలో( From RBI Gold to Bank Charges) నికర విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (Net FDI) గణనీయంగా తగ్గినప్పటికీ, దీనిని ప్రతికూల సంకేతంగా చూడాల్సిన అవసరం లేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. 2022-23లో నికర ఎఫ్డీఐలు 27.99 బిలియన్ డాలర్లు ఉండగా, 2025-26 నాటికి అవి 6.95 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గాయి. 2023-24లో ఇవి 10.13 బిలియన్ డాలర్లు, 2024-25లో 960 మిలియన్ డాలర్లు మాత్రమే నమోదయ్యాయి. ఈ తగ్గుదలకు ప్రధాన కారణం విదేశీ పెట్టుబడిదారులు తమ పెట్టుబడులపై వచ్చిన లాభాలను స్వదేశాలకు తరలించుకోవడం (Profit Repatriation) అని ప్రభుత్వం వివరించింది. అలాగే భారతీయ కంపెనీలు విదేశాల్లో పెట్టుబడులు పెంచడం కూడా దీనికి మరో కారణంగా పేర్కొంది. అయితే స్థూల ఎఫ్డీఐ (Gross FDI) మాత్రం బలంగానే కొనసాగుతోంది. 2025-26లో భారత్కు 94.84 బిలియన్ డాలర్ల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు వచ్చాయి. అంతకుముందు ఏడాది ఇవి 80.61 బిలియన్ డాలర్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. అంటే విదేశీ పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కొనసాగుతోందని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
భారత కంపెనీల విదేశీ విస్తరణ.. Indian Firms Expanding Overseas
నికర ఎఫ్డీఐ తగ్గడానికి ( From RBI Gold to Bank Charges) మరో ప్రధాన కారణంగా ఓవర్సీస్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్స్ (ODI)ను ప్రభుత్వం పేర్కొంది. 2022లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఓడీఐ నిబంధనలను మరింత సరళీకరించింది. దీంతో భారతీయ కంపెనీలు విదేశాల్లో కంపెనీలను కొనుగోలు చేయడం, కొత్త పరిశ్రమలు ఏర్పాటు చేయడం, వ్యాపారాలను విస్తరించడం మరింత సులభమైంది. ఈ అవకాశాన్ని అనేక భారతీయ సంస్థలు వినియోగించుకుంటున్నాయి. విదేశాల్లో పెట్టుబడులు పెరగడం వల్ల భారత్ నుంచి నిధులు బయటకు వెళ్లినా, దీర్ఘకాలంలో ప్రపంచ మార్కెట్లలో భారత కంపెనీల స్థానం బలపడేందుకు ఇది దోహదపడుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రూపాయి విలువపై ఒత్తిడి కొనసాగుతోంది.. Rupee Under Pressure
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ( From RBI Gold to Bank Charges) డాలర్ బలపడుతున్న నేపథ్యంలో భారత రూపాయి విలువపై కూడా ప్రభావం కనిపిస్తోంది. 2014 మేలో ఒక అమెరికా డాలర్కు సగటున రూ.59.3 ఉండగా, 2026 మే నాటికి అది రూ.95.6కు చేరినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. రూపాయి విలువ తగ్గడం వల్ల చమురు, ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు, యంత్రాలు వంటి దిగుమతుల వ్యయం పెరుగుతుంది. అదే సమయంలో ఎగుమతిదారులకు మాత్రం ఇది కొంత ప్రయోజనం కలిగించే అవకాశం ఉంటుంది. విదేశీ కరెన్సీలో ఆదాయం పొందే ఐటీ కంపెనీలు కూడా రూపాయి బలహీనత వల్ల లాభపడే అవకాశం ఉంటుంది.
ఖాతాదారులపై కనీస నిల్వ రుసుముల భారం.. Banks Earn Thousands Through Minimum Balance Charges
బ్యాంకు ఖాతాల్లో కనీస సగటు నిల్వ (Minimum Average Balance) నిర్వహించని ఖాతాదారులపై బ్యాంకులు భారీ మొత్తంలో రుసుములు వసూలు చేస్తున్నాయి. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకులు ఈ రూపంలో రూ.4,948.71 కోట్లు వసూలు చేశాయి. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు కూడా రూ.2,137.92 కోట్లు వసూలు ( From RBI Gold to Bank Charges) చేసినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. ప్రైవేట్ బ్యాంకుల్లో హెచ్డీఎఫ్సీ బ్యాంక్ అత్యధికంగా రూ.1,798.14 కోట్లు వసూలు చేయగా, యాక్సిస్ బ్యాంక్ రూ.1,081.33 కోట్లు వసూలు చేసి రెండో స్థానంలో నిలిచింది. కనీస నిల్వ నిబంధనల గురించి పూర్తిగా అవగాహన లేకపోవడం, జీతం ఆలస్యంగా జమ కావడం, తక్కువ ఆదాయం కలిగిన ఖాతాదారులు కనీస నిల్వను నిర్వహించలేకపోవడం వంటి కారణాలతో లక్షలాది మంది ఈ రుసుములను చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో బ్యాంకులు ఖాతాదారులకు ముందుగానే హెచ్చరికలు పంపడం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను సూచించడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
రూ.75 వేల కోట్ల ఐటీసీ మోసం.. Massive GST Input Tax Credit Fraud
వస్తు సేవల పన్ను (GST) అమలులో( From RBI Gold to Bank Charges) మరోసారి భారీ మోసాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. 2025-26లో తప్పుడు ఇన్పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ (ITC) క్లెయిమ్ల ద్వారా రూ.75,000 కోట్ల మేర మోసాలు జరిగినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. ఈ వ్యవహారంలో మొత్తం 30,162 కేసులు నమోదయ్యాయి. ముఖ్యంగా మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో అత్యధిక అక్రమాలు గుర్తించినట్లు మంత్రి తెలిపారు. నకిలీ బిల్లులు సృష్టించడం, వాస్తవ లావాదేవీలు లేకుండానే పన్ను రాయితీలు పొందడం, షెల్ కంపెనీల ద్వారా మోసాలకు పాల్పడడం వంటి పద్ధతులు ఎక్కువగా వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. ఈ తరహా మోసాలను అరికట్టేందుకు జీఎస్టీ నెట్వర్క్లో కృత్రిమ మేధస్సు (AI), డేటా అనలిటిక్స్, రియల్టైమ్ వెరిఫికేషన్ వంటి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మరింత విస్తృతంగా వినియోగించే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది.
వాణిజ్య లోటు… ఆందోళన అవసరమా? Trade Deficit in Perspective
దేశ వాణిజ్య లోటుపై కూడా ప్రభుత్వం ( From RBI Gold to Bank Charges) వివరణ ఇచ్చింది. వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలకు దిగుమతులు పెరగడం సహజమని పేర్కొంది. పరిశ్రమల విస్తరణ, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం, తయారీ రంగ అభివృద్ధి కోసం యంత్రాలు, చమురు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, ముడి పదార్థాల దిగుమతులు పెరుగుతున్నాయని వివరించింది. అందువల్ల వస్తు వాణిజ్య లోటును కేవలం ప్రతికూల సూచికగా కాకుండా, అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ అవసరాల ప్రతిబింబంగా చూడాలని సూచించింది.
కొత్త కస్టమ్స్ వ్యవస్థకు సన్నాహాలు.. Towards Smarter Customs Administration
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని మరింత వేగవంతం( From RBI Gold to Bank Charges) చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త కస్టమ్స్ ఇంటిగ్రేటెడ్ సిస్టమ్ (CIS) అమలుకు సిద్ధమవుతోంది. ఈ ప్రాజెక్టు అమలు కోసం ఇంప్లిమెంటేషన్ ఏజెన్సీ ఎంపిక ప్రక్రియ ఇప్పటికే ప్రారంభమైంది. ఈ వ్యవస్థ అమల్లోకి వస్తే కస్టమ్స్ క్లియరెన్స్ ప్రక్రియ మరింత వేగవంతం కావడంతో పాటు దిగుమతులు, ఎగుమతుల్లో పారదర్శకత పెరుగుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
మిశ్రమ సంకేతాల మధ్య భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ.. A Mixed Yet Resilient Economy
పార్లమెంట్లో( From RBI Gold to Bank Charges) వెల్లడైన తాజా గణాంకాలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒకేసారి సానుకూల, ప్రతికూల పరిణామాలు కొనసాగుతున్నాయని సూచిస్తున్నాయి. ఒకవైపు ఆర్బీఐ బంగారు నిల్వలు స్థిరంగా కొనసాగుతుండటం, స్థూల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు పెరగడం, భారతీయ కంపెనీలు ప్రపంచ మార్కెట్లలో విస్తరిస్తుండటం ఆశాజనక పరిణామాలు. మరోవైపు రూపాయి బలహీనపడటం, నికర ఎఫ్డీఐ తగ్గడం, బ్యాంకుల కనీస నిల్వ రుసుముల భారం, జీఎస్టీలో భారీ ఐటీసీ మోసాలు వంటి అంశాలు సవాళ్లను గుర్తు చేస్తున్నాయి. అయితే ప్రభుత్వం చేపడుతున్న సంస్కరణలు, డిజిటల్ పర్యవేక్షణ, కస్టమ్స్ ఆధునీకరణ, పెట్టుబడులకు అనుకూల విధానాలు సమర్థవంతంగా అమలైతే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత బలోపేతం కావడంతో పాటు ప్రపంచంలో వేగంగా ఎదుగుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక శక్తిగా తన స్థానాన్ని మరింత పటిష్ఠం చేసుకునే అవకాశాలు ఉన్నాయని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
About the Author
