సొంత కారు అనేది నేటి మధ్యతరగతి కుటుంబాల కల మాత్రమే కాదు, అవసరంగా కూడా మారింది. ఉద్యోగానికి వెళ్లాలన్నా, కుటుంబంతో ప్రయాణించాలన్నా, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఆస్పత్రికి చేరుకోవాలన్నా ఒక కారు ఉంటే ఎంతో సౌకర్యంగా ఉంటుంది. అందుకే చాలామంది బ్యాంకులు, నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీల (ఎన్బీఎఫ్సీలు) నుంచి కారు రుణాలు తీసుకుని తమ కలను నెరవేర్చుకుంటున్నారు. అయితే రుణం తీసుకోవడం ఎంత సులభమో, దానిని క్రమం తప్పకుండా చెల్లించడం అంతే కీలకం. ఉద్యోగం కోల్పోవడం, వ్యాపారంలో నష్టాలు, ఆరోగ్య సమస్యలు లేదా ఇతర ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా కొన్ని సందర్భాల్లో ఈఎంఐలు సకాలంలో (Missed Your Car Loan EMIs) చెల్లించలేని పరిస్థితి ఎదురవుతుంది. అలాంటి సమయంలో చాలామందిని వెంటాడే పెద్ద సందేహం… “ఒక్కటి లేదా రెండు ఈఎంఐలు మిస్ అయితే బ్యాంకు నా కారును వెంటనే సీజ్ చేస్తుందా?” అన్నదే. దీనిపై రకరకాల అపోహలు కూడా ప్రజల్లో ఉన్నాయి. కానీ వాస్తవానికి రుణగ్రహీతల హక్కులను రక్షించేందుకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను అమలు చేస్తోంది. చట్టం ప్రకారం నిర్దిష్ట ప్రక్రియను అనుసరించకుండా ఏ బ్యాంకు లేదా ఫైనాన్స్ సంస్థ కూడా వాహనాన్ని బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకోలేదు.
మూడు ఈఎంఐల తర్వాతే తదుపరి చర్యలు.. Action Begins Only After Three Consecutive Defaults
కారు లోన్ తీసుకున్న (Missed Your Car Loan EMIs)వ్యక్తి ఒక నెల లేదా రెండు నెలల ఈఎంఐలు చెల్లించలేదనే కారణంతో బ్యాంకు నేరుగా వాహనాన్ని తీసుకెళ్లే అధికారం కలిగి ఉండదు. రుణగ్రహీత వరుసగా మూడు నెలల పాటు ఈఎంఐలు చెల్లించకుండా 90 రోజులకుపైగా బకాయిల్లో ఉంటేనే ఆ రుణ ఖాతాను ఎన్పీఏ (నాన్-పర్ఫార్మింగ్ అసెట్)గా పరిగణిస్తారు. ఆ దశకు చేరుకున్న తర్వాతే బ్యాంకు తదుపరి చట్టపరమైన చర్యలను ప్రారంభించగలదు. అంటే ఒకటి లేదా రెండు వాయిదాలు ఆలస్యమయ్యాయని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే ఆ సమయంలోనే బ్యాంకుతో మాట్లాడి సమస్యను వివరించడం చాలా మంచిది. ఎందుకంటే ముందుగానే స్పందిస్తే చాలా సందర్భాల్లో అదనపు జరిమానాలు, చట్టపరమైన ఇబ్బందులను నివారించవచ్చు.
నోటీసులు ఇవ్వకుండా సీజ్ చేయలేరు .. Mandatory Notices Before Vehicle Repossession
చాలామంది భావించినట్లు మూడు ఈఎంఐలు మిస్ అయిన(Missed Your Car Loan EMIs) వెంటనే బ్యాంకు మీ ఇంటికి వచ్చి కారును తీసుకెళ్లదు. చట్టం ప్రకారం ముందుగా బకాయి మొత్తాన్ని చెల్లించాలని కోరుతూ అధికారిక డిమాండ్ నోటీసును పంపాలి. అందులో రుణగ్రహీతకు బకాయిలు చెల్లించేందుకు తగిన గడువు ఇవ్వాలి. సాధారణంగా 60 రోజుల వరకు అవకాశం కల్పిస్తారు. ఈ గడువులో కూడా రుణగ్రహీత స్పందించకపోతే, వాహనాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే ఉద్దేశంతో మరో ప్రత్యేక ప్రీ-పొజెషన్ నోటీసు జారీ చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ మొత్తం పూర్తయిన తర్వాతే తదుపరి చర్యలు తీసుకోవచ్చు. అంటే ముందస్తు సమాచారం ఇవ్వకుండా అకస్మాత్తుగా వాహనాన్ని తీసుకెళ్లడం చట్టబద్ధమైన చర్యగా పరిగణించబడదు. రుణగ్రహీతకు తన వాదన వినిపించే అవకాశం కూడా ఉండాలి. ఈ నిబంధనలు వినియోగదారుల హక్కులను రక్షించడానికే రూపొందించబడ్డాయి.
రికవరీ ఏజెంట్లకూ పరిమితులు ఉన్నాయి .. Recovery Agents Cannot Harass Borrowers
లోన్ రికవరీ ఏజెంట్ల (Missed Your Car Loan EMIs)పేరు వినగానే చాలామందిలో భయం నెలకొంటుంది. కొన్నిసార్లు బెదిరింపులు, ఒత్తిళ్లు, అవమానకర ప్రవర్తన వంటి సంఘటనలు వెలుగులోకి వస్తుంటాయి. అయితే ఆర్బీఐ మార్గదర్శకాల ప్రకారం అలాంటి ప్రవర్తన పూర్తిగా నిషేధితం. రికవరీ ఏజెంట్లు ఉదయం 8 గంటలకు ముందు లేదా సాయంత్రం 7 గంటల తర్వాత రుణగ్రహీతను కలవకూడదు. ఫోన్ ద్వారా కూడా ఇబ్బంది పెట్టకూడదు. అంతేకాదు, ఏజెంట్ మీతో అసభ్యంగా మాట్లాడడం, బెదిరించడం, కుటుంబ సభ్యులను అవమానించడం, బలవంతంగా కారు తాళాలు లాక్కోవడం, దౌర్జన్యానికి పాల్పడడం వంటి చర్యలు చట్టవిరుద్ధం. మీ ఇంటికి వచ్చిన వ్యక్తి నిజంగా బ్యాంకు తరఫున వచ్చాడో లేదో తెలుసుకునే హక్కు మీకు ఉంది. అతని గుర్తింపు కార్డు, బ్యాంకు ఇచ్చిన అధికార లేఖను చూపించాలని అడగవచ్చు. ఒకవేళ బలవంతపు చర్యలకు దిగితే వెంటనే పోలీసులను ఆశ్రయించవచ్చు. అవసరమైతే సంబంధిత బ్యాంకుపై కూడా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
కారును సీజ్ చేసినా… అంతేనా? Repossession Is Not the End of the Road
చట్టపరమైన ప్రక్రియ పూర్తయిన(Missed Your Car Loan EMIs) తర్వాత బ్యాంకు వాహనాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నా, రుణగ్రహీతకు అవకాశాలు పూర్తిగా ముగిసిపోవు. కారును వేలం వేయడానికి ముందు బ్యాంకు మరోసారి ప్రీ-సేల్ నోటీసు జారీ చేయాలి. ఇందులో బకాయి మొత్తం, వడ్డీలు, జరిమానాలు ఎంత ఉన్నాయో స్పష్టంగా తెలియజేస్తారు. ఆ మొత్తాన్ని చెల్లించి కారును తిరిగి తీసుకునే చివరి అవకాశం రుణగ్రహీతకు ఉంటుంది. అంటే వాహనం స్వాధీనం చేసుకున్న వెంటనే బ్యాంకు దానిని విక్రయించలేదు. చట్టపరంగా నిర్దిష్ట వ్యవధి ఇవ్వాల్సిందే. ఈ సమయంలో రుణగ్రహీత బకాయిలు తీర్చగలిగితే తన కారును తిరిగి పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
వేలం తర్వాత కూడా లెక్కలు స్పష్టంగా చెప్పాలి .. Auction Proceeds Must Be Properly Accounted For
ఒకవేళ రుణగ్రహీత బకాయిలు చెల్లించలేకపోతే (Missed Your Car Loan EMIs)బ్యాంకు వాహనాన్ని వేలం వేస్తుంది. వేలం ద్వారా వచ్చిన మొత్తాన్ని ముందుగా రుణ బకాయిలు, వడ్డీలు, ఇతర చట్టబద్ధమైన ఖర్చులకు సర్దుబాటు చేస్తారు. ఒకవేళ అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన మొత్తం రుణ బకాయిల కంటే ఎక్కువైతే మిగిలిన డబ్బును రుణగ్రహీతకు తిరిగి ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత బ్యాంకుపై ఉంటుంది. అదే అమ్మకపు మొత్తం బకాయిల కంటే తక్కువైతే మిగిలిన మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సిన బాధ్యత రుణగ్రహీతపై ఉంటుంది.
ఈఎంఐలు కట్టలేకపోతే ఏం చేయాలి? Talk to the Bank Before the Situation Worsens
ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురైన వెంటనే బ్యాంకుతో(Missed Your Car Loan EMIs) సంప్రదింపులు ప్రారంభించడం ఉత్తమ మార్గం. చాలామంది భయంతో ఫోన్ ఎత్తరు, బ్యాంకు నుంచి వచ్చే సందేశాలను పట్టించుకోరు. ఇది పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మారుస్తుంది. కానీ ముందుగానే సమస్యను వివరించి అదనపు గడువు కోరడం, తాత్కాలిక వాయిదా, ఈఎంఐ మొత్తాన్ని తగ్గించే అవకాశం లేదా లోన్ రీస్ట్రక్చరింగ్ వంటి ప్రత్యామ్నాయాల గురించి మాట్లాడితే పరిష్కారం లభించే అవకాశాలు ఉంటాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో బ్యాంకులు రుణ కాలవ్యవధిని పెంచడం, నెలవారీ ఈఎంఐని తగ్గించడం లేదా తాత్కాలిక మారటోరియం వంటి సౌకర్యాలను కూడా పరిశీలిస్తాయి. అందువల్ల బ్యాంకుతో సంభాషణ కొనసాగించడం చాలా ముఖ్యం.
మీ హక్కులు తెలుసుకోవడం ఎందుకు అవసరం? Awareness Is the Best Protection
చట్టంపై అవగాహన లేకపోవడం (Missed Your Car Loan EMIs)వల్ల చాలా మంది రుణగ్రహీతలు అనవసరంగా భయపడతారు. మరికొందరు రికవరీ ఏజెంట్ల బెదిరింపులకు లొంగిపోతారు. కానీ ఆర్బీఐ నిబంధనలు వినియోగదారుల హక్కులను కూడా సమానంగా రక్షిస్తాయి. బ్యాంకులు రుణాన్ని తిరిగి వసూలు చేసుకునే హక్కు కలిగి ఉన్నట్లే, రుణగ్రహీతకు గౌరవప్రదమైన వ్యవహారం, ముందస్తు సమాచారం, చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియ, ఫిర్యాదు చేసే అవకాశం వంటి హక్కులు కూడా ఉన్నాయి. వాహనం సీజ్ చేసే ప్రక్రియలో బ్యాంకు ప్రతి దశను చట్టబద్ధంగా పాటించాల్సిందే. రికవరీ ఏజెంట్లు కూడా ఆర్బీఐ నిర్దేశించిన ప్రవర్తనా నియమావళిని తప్పనిసరిగా అనుసరించాలి. ఎక్కడైనా ఉల్లంఘనలు జరిగితే రుణగ్రహీత పోలీసులను, సంబంధిత బ్యాంకు ఉన్నతాధికారులను లేదా బ్యాంకింగ్ అంబుడ్స్మన్ను ఆశ్రయించే అవకాశం ఉంది.
భయపడకుండా పరిష్కారం వెతకడమే మంచిది .. Communication Can Save Your Vehicle
కారు లోన్ ఈఎంఐలు(Missed Your Car Loan EMIs) చెల్లించడంలో ఆలస్యం జరగడం జీవితంలో ఎప్పుడైనా ఎదురయ్యే పరిస్థితే. అయితే ఒకటి లేదా రెండు వాయిదాలు మిస్ అయ్యాయని భయపడి కారును వదిలేయాల్సిన అవసరం లేదు. వరుసగా మూడు నెలల డిఫాల్ట్, చట్టబద్ధమైన నోటీసులు, నిర్ణీత గడువు, స్వాధీనం ప్రక్రియ, వేలానికి ముందు చివరి అవకాశం వంటి అన్ని దశలను బ్యాంకులు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సి ఉంటుంది. కాబట్టి అపోహలను నమ్మకుండా, సమస్య ఎదురైన వెంటనే బ్యాంకుతో మాట్లాడి పరిష్కారం వెతకడం, అవసరమైతే లోన్ రీస్ట్రక్చరింగ్ కోరడం, మీ చట్టబద్ధమైన హక్కులను తెలుసుకుని వ్యవహరించడం ద్వారా మీ వాహనాన్ని కూడా కాపాడుకోవచ్చు, అనవసరమైన మానసిక ఒత్తిడినీ దూరం చేసుకోవచ్చు.
About the Author
